Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

sprengan

Grammar
sprengan, <b>II a.</b>
Entry preview:

Se abbud bletsige þá candela and sprenge (conspergat) mid wætere gebletsedum, Angl. xiii. 403, 547. <b>II b.</b> add :-- 'Gang hrædlíce and spreng (stregd, v. l.) þis wæter ofer þæs licgendan líchaman'. . . Se diácon ꝥ gebletsode waster sprengde

framlíce

(adv.)
Entry preview:

Take here fromlíce in Dict., and add Framlícae, fromlícae strenue, Txts. 96, 946. Fromlíce efficaciter, Wrt. Voc. ii. 107, 2: 29, 12: perstrenue, 116, 62. Framlíce, 67, 71. Fromlíce nauiter,i. uiriliter ł fortiter, An. Ox. 738. Ongan hé framlice (from

frum-cenned

first-born ⬩ primitive

Entry preview:

Dele last passage, and add: first-born Næs þæt cild for ðí gecweden hire frumcennede cild swilce heó óðer ácende, ac for ðí þe Críst is frumcenned of manegum gástlicum gebróðrum, Hml. Th. i. 34, 24. Sunu hire frumcende (þone frumkendu, R.) filium suum

fúle

(adv.)
Grammar
fúle, adv.

Foully

Entry preview:

Foully. in a physical sense Lazarus þe læg on byrgene fúle stincende, Hml. Th. i. 496, 28. Eal se líchoma stincð fúle, Lch. ii. 236, 14. Hé stanc swá fúle ꝥ man hine ferian ne mihte, Hml. S. 25, 545. On þá fúle stincendan eá in foetentem fluvium, Gr.

síclian

(v.)
Grammar
síclian, sícelian; p. ode

To sicken ⬩ be or fall sick

Entry preview:

To sicken, be or fall sick Lange hé síclaþ diu egrotat, Lchdm. iii. 151, 8. Sícclaþ (síclaþ, MS. T.), 13. [Ðá wæs Leófríc abbot of Burh æt ꝥ ilca feord, and sǽclode dǽr, and com hám, and wæs dǽd sóne dǽr æfter Chr. 1066, Erl. 203, 12. Þat ilce ðæi þat

á-singan

to recite verse ⬩ to compose verse

Entry preview:

Add: to recite verse Hé þý betstan leóðe geglenged him ásong and ágeaf þæt him beboden wæs, Bd. 4, 34;Sch. 485, 22. Ðá se wísdóm and seó gesceádwísnes þis leóð þus ásungen hæfdon, Bt. 13;F. 36, 30(and often). to compose verse Wrát hé bóc and þá meterfersum

á-rǽcan

Entry preview:

Add: to get at Hé náhte his féþes geweald ne furðon ne mihte his mete him árǽcan, Hml. S. 5, 138: Hex. 14, 17: Lch. i. 246, 4. to hold forth Se hopa árǽhte (offert) sweord þǽre eáðmódnesse, Prud. 35a; 37a. Árǽc (pretende) mildheortnesse þíne ongitendum

beorg

Entry preview:

Add: a hill Dún mons, hyll oððe beorh collis, Wrt. Voc. i. 80, 43. Beorh ufeweard monticellus, 54, 7. Þa dúna dreósað and beorga hliða myltað montes ruent, collesque liquescent, Dóm. L. 101. an artificial mound Beorh agger, Ælfc. Gr. Z. 43, 15: tumulus

bí-wist

(n.)
Grammar
bí-wist, and es; m. (cf. dæg-, hús-, neáh-wist).

Subsistence

Entry preview:

Subsistence Ðis is myngung manna bíwiste quorum hoc viaticum sit, Ll. Th. i. 440, 29. Gif hwá hwæt lytles ǽniges bigwistes him sylfum gearcode, reáferas ðone mete him of ðám muðe ábrúdon, Hml. Th. i. 404, 3. On heora bíwiste and on hrægle gehealdene,

blód-læswu

(n.)
Grammar
blód-læswu, blód-lǽs, e; -lǽswu, e; f.

Blood-letting

Entry preview:

Blood-letting Blódlǽs is tó forgánne fíftýne nihtum ǽr Hláfmæsse, Lch. ii. 146, 8. Frægn hé hwonne hyre blódlǽs (-lǽswu, v. l.) ǽrest wǽre . . . þæt þǽre tíde blód-lǽs (-lǽsewu, -lǽswu, v. ll.) wǽre frecenlic, Bd. 5, 3; Sch. 563, 10-564, 11. On þǽre

dol

(adj.)
Grammar
dol, adj.
Entry preview:

For Cot. 198 l. Wrt. Voc. ii. 85, 6, and add Tó dol þú wǽre and tó gedyrstig þá þú wéndest þæt þínra feohgestreóna ende ne gewurde, Wlfst. 260, 21. Dysig ł dole (ðú ídle ł unwís) fatue, Mt. R. 5, 22. Gelíc were dysig ł dolum similis viro stulto, 7, 26

fiscere

Entry preview:

Add: Wæs ðǽm cyninge (Xerxes) swíþe ange on his móde . . . þæt hé ofer ðá eá cuman ne mehte . . . Him þá tó cóm án fiscere and hiene ánne ofer bróhte piscatoria scapha trepidus transit, Ors. 2, 5; S. 84, 10. Wearð geworden, swá swá God wolde, fiscere

for-leógan

Entry preview:

to accuse falsely, bear false witness against: Ic nelle secgan unsoð on me sylfe, ꝥ ic wið þé ne syngie, gif ic mé sylfe forleóge, Hml. S. 12, 196. Se cniht hine sylfne forleáh, 208. Ðá sǽdon þá hýrédmen ꝥ hit sóð wǽre, and ealle mid áðe Eugenian forlugan

ge-hycgan

Entry preview:

Add: to think of, consider, with acc. ꝥ ic on mínum móde betwih þás eorðlican gedréfednesse hwílum gehicge þá heofonlican þing, Gr. D. I. 20. with clause Sceáwa nú and gehige hú heora sáwla lifgiað pensa eorum animae qualiter vivunt Gr. D. 271, 13.

ge-lácnian

(v.)
Entry preview:

Add: <b>ge-lécnian</b> (in Northern Gospels) Hé gelécnade ðá unhále curavit languidos, Mt. L. 14, 14. Geleicnade, 12, 22. Gelécnige curare, 17, 16. Gelécnæge ł wosa gelécned, Lk. L. 8, 43. Gif mon þá greátan sinwe forsleá, gif hié mon gelácman

ge-blǽdfæstness

(n.)
Grammar
ge-blǽdfæstness, e ; f.
Entry preview:

Prosperity, success Ðá gemétte ic sumne man þe mé þrý penegas sealde, mid þám ic mé þrý hláfas bohte; þá ic mé hæfde genóh gehýðe tó mínes síðfætes geblǽdfæstnysse ( I had abundantly what was of advantage to the success of my journey. The Latin has:

gearolíce

(adv.)
Entry preview:

Add: <b>geare-líce, gear-líce</b> well. of sight, perception Þá mihte hé mid þan óþron geseón, and on þám inne hé gearlíce oncneów hwæt þǽr inne wæs, Guth. 98, 5. of knowledge, understanding Ic habbe gearolíce (cúðlíce, v. l. ) ongyten ꝥte

ge-treówleás

Entry preview:

Add: perfidious Hé wæs getreówleáses módes wer perfidae mentis fuit, Gr. D. 130, 27. Mid þám getreówleásan deófle þe hí tihte tó ðám swicdóme, Hml. S. 19, 232. not holding the true faith, infidel Gif se getreówleása gewíte infidelis si discedit (1 Cor

ge-wand

(n.)
Grammar
ge-wand, es; n.
Entry preview:

a turning aside, shrinking, hesitation Hé Godes þá gecorenan búton gewande getúcude eall swá hé wolde, Hml. S. 23, 15. Hí búton gewande sóna in tó þám ciningce eódon, 142. Ic eów bidde ꝥ gé búton gewande dón swá ic eów bebeode, 161. fear of a person

nearulíce

(adv.)
Grammar
nearulíce, <b>. II.</b>
Entry preview:

Add Heó nearolíce (angsumlíce, v.l.) geþreád wæs mid feferádle anxietate febrium urgetur. Gr. D. 29, 21. Þá eóde hé hider and þider nearolíce geswænced in his geþóhte cum huc illucque anxius pergeret, 251, 24. closely, tightly Nearolíce strictim (moecham