Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

cýf

(n.)
Entry preview:

Hú seó ǽmtige kýf ( dolium ) wearð mid ele gefylled, Gr. D. 93, 26. Hig gebróhton Ióhannem binnan þǽre cýfe, Ælfc. T. Grn. 16, 19. Wæs geset wearm wæter on cýfe, Hml. S. 11, 150. Cýue dolium (acc.), An. Ox. 2, 236.

byden

Entry preview:

Wses sum oferwrigen byden (dolium) eles ǽmtig . . . ongan ꝥ wrigels þǽre bydene beón upp áhafen, Gr. D. 160, 9-12. Site on bydene . . . geót on þá bydene, lǽt reócan on, Lch. ii. 76, 22-24: 78, 20. Eleberigan dón on bydene (praelo), Gr. D. 50, 30.

ge-segnian

(v.)
Entry preview:

Hí gesáwon ꝥ hé wæs gemearcod mid þý gerýne Crístes róde tácnes, þá cwǽdon hí: 'Þis is ǽmtig fæt and gesegnod (signatum),' Gr.

wringan

Entry preview:

Add Hit gelamp in sume tíd þá þá Langbærdisce mæn wrungon elebergan on þǽre treddan . . . þá cóm Sanctulus tó heom and bróhte ǽmtige cyllan tó þǽre wringan quodam tempore cum in prelo Langobardi olivas premerent . . . utrem vacuum ad prelum detulit,

pusa

(n.)
Grammar
pusa, posa, an ; m.
Entry preview:

Se ríca berþ máre ðonne hé behófige tó his fórmettum, se þearfa berþ æmtigne pusan, i. 254, 31. Áwurp stánas in tó ðám pusum, and besenc hý on sǽlícum ýþum, ii. 418, 6. Posa peram, Mk. Skt. Lind. 6, 8 : Lk. Skt. Lind. 9, 3 : 10, 4

Linked entry: posa

hoh-full

Entry preview:

S. 33, 290. denoting anxiety Ǽmtig wamb and gyrla hohfull Drihten bitt inanis venter et habitus luctuosus Dominant deprecatur Scint. 43, 5. persistent, per-severing.

ǽ-fæst

Grammar
ǽ-fæst, (ǽw-, eáw-, -fest).

religiousmarried

Entry preview:

Ben. 119, 7. married Yfel ǽwbryce bið ðæt ǽwfæst (eáw-, v. l.) man mid ǽmtige forlicge, Ll. Th. i. 404, 21. Se apostol áwrát be eáwfæstum werum: 'Lufiað, gé weras, eówere wíf on ǽwe,' Hml. Th. ii. 322, 25. Ic manode ǽwfæste wíf, i. 378, 27

cist

(n.)
Grammar
cist, a chest.
Entry preview:

Hwæt fremað þé þæt ðín cyst stande ful mid gódum, and ðín ingehýd beó ǽmtig ǽlces gódes?, Hml. Th. ii. 410, 11. On ciste in capsella, Wrt. Voc. ii. 45, 78. Ceste capsulam (cum sanctorum reliquiis, Bd. 1, 18), Txts. 181, 65.

fæc

(n.)
Grammar
fæc, (n. and) m.

distanceroom

Entry preview:

Similar entries v. fæc-full Ðæt ǽmtige fæc bufon þǽre lyfte, Lch. iii. 242, 17. Hí ne beóð mid ǽnigum fæce fram him sylfum tótwǽmede, Hml. Th. i. 500, 4. Betwux þá cealdan faca þǽre lyfte, Guth. 36, 15. Faco, 88, 15. room: Fec spatium, Kent.

beód

Entry preview:

Bútan cræfte mínon ( the baker's ) ǽlc beód ǽmtig byþ gesewen, Coll. M. 28, 33. Be abbodes beódes gereorde de mensa abbatis, R. Ben. 93, 2. Críst gehál-gode on his beóde þá gerýnu úre sibbe, Hml.

CYLL

(n.)
Grammar
CYLL, e; f: cylle, cille,an; f: cylle, es; m. A leather bottle, flagon, vessel; uter, ascopēra = ἀσκοπήρα
Entry preview:

Æmtige cillan vacuum utrem: ða cillan istum utrem, Greg. Dial. 3, 37. Gefylde he ðære cyrcan cyllan implevit lampades ecclesiæ, 1, 5. He gegaderode eall sǽwætru tosomne, swylce hí wǽron on ánum cylle congregans sicut in utrem aquas maris, Ps.

án-lípe

(adj.)
Grammar
án-lípe, (ǽn-); adj.
Entry preview:

Ox. 7, 386: 8, 401. single, private, not having office Ðá underðióddan and ðá ánlépan menn ðe ǽmtige beóð ðæs ðæt hié for óðre menu suincen . . . Se ǽmetiga and se ánlípa (-lépa, Cott. MSS.), Past. 191, 13-18

rýmet

(n.)
Grammar
rýmet, rýmett, es; n.

space, extentclear space, roomextension, clearance

Entry preview:

Hit is gedón swá ðú héte, and hér gyt is rýmet æmtig, ii. 376, 9.

Linked entry: rýmetleást

for-licgan

(v.)

fornicari

Entry preview:

Yfel ǽwbryce bið ꝥ ǽwfæst man mid ǽmtige forlicge, and mycele wyrse wið óðres ǽwe, i. 404, 22. Gif twégen gebróðra wið án wíf forlicgan, 168, 19.

ofer-wreón

(v.)
Grammar
ofer-wreón, p. -wráh, -wreáh, pl. -wrigon, -wrugon; pp. -wrigen, -wrogen

To cover, cover over, veil, hide, conceal, overspread

Entry preview:

Ðǽr stód án æmtig cýf oferwrogen, Homl. Th. ii. 178, 34. Se ðe wæs hwílon gescríd mid golde, hé læg ðá oferwrogen mid moldan, Chr. 1086; Erl. 221, 3. Hwítum gegyrlan oferwrohne (-wrogenne,MS. A.), Mk. Skt. 16, 5. Mid hwam beó wé oferwrogene? Mt.

sester

(n.)
Grammar
sester, seoxter, es; m.
Entry preview:

Hé hét heora ǽlcne geniman ánne æmtigne sester . . . Hig slógon tógædere ða sestras ( lagenas ). Jud. 7, 16-19.

Linked entry: seolfor-gewiht

in-gehygd

(n.)
Grammar
in-gehygd, -hýd, e; f : es; n.

Thoughtmindintentsenseknowledgeunderstandingconscienceintentionpurpose

Entry preview:

Thought, mind, intent, sense, knowledge, understanding, conscience, intention, purpose Hwæt fremaþ ðé ðæt ðín cyst stande ful mid gódum and ðín ingehýd beó æmtig ǽlces gódes what doth it profit thee that thy chest stand full of good things, and thy mind

ídel

Entry preview:

Gif hé ðæt hús ídel (ǽmtig vacantem. Mt. 12, 44) gemétt, hé hit gefylleð mid monigum, Past. 283, 24.

ÍDEL

(adj.)
Grammar
ÍDEL, adj.

emptydestitutevoiddevoidvainuselessidleidleunemployed

Entry preview:

Ða ðe ídle beóþ swelcra giefa those who are devoid of such gifts, Past. 9 ; Swt. 59. 17. vain, useless, idle, to no purpose Seó eorþe wæs ýdel and æmtig terra erat inanis et vacua, Gen. 1, 2. Ídel sangere temelici, Ælfc. Gl. 61; Som. 68, 57; Wrt.

Linked entries: a-ýdlig ídel

full

(adv.)
Entry preview:

Hwæt fremað þé þæt ðín cyst stande ful mid gódum, and ðín ingehýd beó ǽmtig ǽlces gódes?, Hml. Th. ii. 410, 11. containing abundance of. of material objects Wæs wæter wǽpna ful, Exod. 450.