æt-ýwan
To shew ⬩ reveal ⬩ manifest ⬩ ostendere ⬩ manifestare ⬩ To appear ⬩ apparere ⬩ manifestari
Entry preview:
To shew, reveal, manifest; ostendere, manifestare Ðú me ætýwdest earfoðes feala ostendisti mihi tribulationes multas, Ps. Th. 70, 19: Exon. 121 b; Th. 465, 34; Ho. 114: Judth. 11; Thw. 24, 6; Jud. 174.
a-heáwan
To hew or cut out or off ⬩ hew down ⬩ prepare by cutting ⬩ mate smooth ⬩ plane ⬩ excidere ⬩ resecare ⬩ succidere ⬩ levigare
Entry preview:
To hew or cut out or off, hew down, prepare by cutting, mate smooth, plane; excidere, resecare, succidere, levigare On hys niwan byrgene, ða he aheów on stáne in monumento suo novo, quod exciderat in petra. Mt. Bos. 27, 60.
be-hófian
To have need of ⬩ to need ⬩ require ⬩ egere ⬩ indigere ⬩ Impersonally ⬩ it BEHOVETH ⬩ it concerns ⬩ it is needful or necessary ⬩ oportet ⬩ interest
Entry preview:
Ðeáh ða scearpþanclan witan ðisse Engliscan geþeódnesse ne behófien though the sharp-minded wise men may not have need of this English translation MS. Cot. Faust A. x. 150 b; Lchdm. iii. 440, 32. Behófaþ oportet Jn. Lind. War. 3, 7
Linked entries: a-behófian hófian be-héfe bi-hófian
fóre-beácen
A fore-token ⬩ prodigy ⬩ wonder ⬩ prodĭgium ⬩ portentum ⬩ ostentum
Entry preview:
Lamb. 77, 43: Mt. Bos. 24, 24. Sóþlíce leáse cristas and leáse wítegan arísaþ, and wyrcþ, fórebeácna exsurgent ĕnim pseudochristi, et pseudoprophētæ, et dăbunt signa et portenta, Mk. Bos. 13, 22: Deut. 13, 1.
forþ-gang
a going forth ⬩ progress ⬩ advance ⬩ processus ⬩ progressus ⬩ a passage ⬩ drain ⬩ privy ⬩ meātus ⬩ secessus ⬩ latrīna
Entry preview:
Eall ðæt on ðone múþ gǽþ, gǽþ on ða wambe, and byþ on forþgang asend quod in os intrat, in ventrem vādit, et in secessum emittĭtur, Mt. Bos. 15, 17: Mk. Bos. 7, 19. [vorðgong progress, A.R.]
Linked entry: forþ-geong
full-fremman
To do fully ⬩ fulfil ⬩ finish ⬩ perfect ⬩ practise ⬩ perfĭcĕre ⬩ perăgĕre ⬩ patrāre
Entry preview:
Swá eówer heofonlíca fæder is fullfremed sīcut păter vester cœlestis perfectus est, Mt. Bos. 5, 48: Ælfc. Gr. 20; Som. 23, 12, 13. Ðeáh hí on manegum þingum síen fullfremede though they are perfect in many things, Past. 65; Hat. MS
Linked entry: fremman
mǽtan
To dream
Entry preview:
Gyf mon (acc. cf. l. 27) méteþ ðæt hé geseó . . . 168, 8. Gyf man mǽte ðæt hé hæbbe . . 176, 2. Ongitan swelce eów mǽte, Bt. 26, 1; Fox 90, 4: tit. 26; Fox xiv, 16. Hit gelamp ðæt hine mǽtte. Gen. 37, 5. Mín swefen ðe mé mǽtte, 37, 6.
mangere
A monger ⬩ merchant ⬩ trader ⬩ dealer
Entry preview:
Heofena ríce is gelíc ðam mangere (negotiatori), Mt. Kmbl. 13, 45. Ðú herast ðone mancgere ðe begytt gold mid leáde, Homl. Th. i. 254, 25
récels
Entry preview:
Genim ðás ylcan wyrte for rýcels (récels, MS. O.), Lchdm. i. 302, 6
ge-treówian
to trust ⬩ confide ⬩ hope ⬩ to make a treaty ⬩ be confederate ⬩ to clear one's self
Entry preview:
Ic me on mínne Drihten getreówige ego in te sperabo Domine, 54, 24: 70, 13. to make a treaty, be confederate [v. ge-treówþ] Ða beorn getreówedon betwuh him and sieredon ymbe ðone fæder the children were confederates and plotted against the father, Bt
Linked entries: treówian ge-treówan ge-trúwian ge-trýwian
glæd-mód
Glad-minded ⬩ cheerful ⬩ of good cheer ⬩ joyous ⬩ pleasant ⬩ kind ⬩ courteous
Entry preview:
Guman glædmóde god wurðedon the men with cheerful mind worshipped God, Cd. 187; Th. 232, 14; Dan. 260. Gongaþ glædmóde go with gladsome mind, Exon. 16 a; Th. 36, 14; Cri. 576.
sifeþa
Entry preview:
Swá swá mon melo sift ; ðæt melo þurhcrýpþ ǽlc þyrel and ða siofoþa (syfeþa, Cott. MS.) weorþaþ ásyndred. Bt. 34, 11 ; Fox 152, 3. Genim ðysse wyrte sǽd on ele gesodene and mid syfeþon gemencged, Lchdm. i. 282, 1.
un-wéne
hopeless ⬩ not having hope or expectation ⬩ not hoped for ⬩ unexpected
Entry preview:
Forðon hiá unwoene (unwoen, Linda) sint mæhte in him propterea inopinantur uirtutes in illo, Mk. Skt, Rush. 6, 14
biter
painful ⬩ acrimonious ⬩ ill-natured
Entry preview:
Hwæt is ðienga ðe bietere (biterre, v.l.) sié on ðæs láreówes móde?, Past. 165, 1. Þú mé ne syle on þone biterestan deáð, Bl. H. 229, 26. bitter (of feeling), acrimonious, ill-natured Onbærnde mid þǽre biteran æfeste, Bl. H. 25, 7
Linked entry: biter-nes
deáþ-lic
Entry preview:
Substitute: mortal, subject to death Ǽnig deáþlic man, Bt. 7, 3; F. 20, 7. Ǽlc deáþlic man, 24, 1; F. 80, 6. Hé cóm deáðlic . . . hé árás undeáðlic, Hml. Th. i. 222, 10: Bl. H. 21, 31.
ellen
Entry preview:
Ic syngode þurh ásolcennysse þá þá mé gód ne lyste dón ne nán ellen niman tó ǽnigum godan weorce did not apply myself zealously to any good work, Angl. xi. 113, 45. Add
ge-fédan
Entry preview:
Add: to give food to Lét ǽrist ꝥ ðú gefoeda (gifoede, R.) ðá suno sine prius saturari filios, Mk. L. 7, 27. Ꝥte gefoede ðá bergas ut pasceret porcos, Lk. L. 15, 15. Ofætum wǽre geféd holusculis uesceretur, An. Ox. 3753. Gefoeded, Mt.
swíþe
Entry preview:
Gemetegung, mid þǽre sceall seó sáwul ealle þing gemætegian, ꝥ hit tó swíþe ne sý, ne tó hwónlíce, Hml. S. 1, 162. Nú miht þú wel witan þæt weorc sprecan swíðor þonne þá nacodon word, Ælfc. T.
of-dæle
A downward slope, descent, incline ⬩ at ibdaljin this fairgunjis ad descensum montis ⬩ downwards.
Entry preview:
A downward slope, descent, incline Hié nyllaþ gepyndan hiera mód swelce mon deópne pól gewerige ac hé lǽt his mód tóflówan on ðæt ofdæle (ofdele, Hatt.