Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

æt-hrine

(n.)
Grammar
æt-hrine, es; m.
Entry preview:

Mid hys æthrine hý onweg gewítað at a touch from it they will go away. Lch. i. 336, 14. Hnesce on æthrine soft to the touch, 108. 1: 110, 5

Linked entries: hrine on-hrine

ge-healdan

(v.)
Grammar
ge-healdan, -haldan, to -healdenne; ic -healde, ðú -healdest, -hiltst, he -healdeþ, -healt, -helt, -hylt, pl. -healdaþ; p. -heóld, -hióld, ðú -heólde, pl. -heóldon, -hióldon; impert. -heald, pl. -healdaþ; subj. pres. -healde, pl. -healden; p. -heólde, pl. -heólden; pp. -healden.

to keep ⬩ hold ⬩ observe ⬩ keep in ⬩ retain ⬩ reserve ⬩ preserve ⬩ save ⬩ defend ⬩ protect ⬩ custodīre ⬩ servāre ⬩ observāre ⬩ contĭnēre ⬩ reservāre ⬩ salvāre ⬩ defendĕre ⬩ to hold ⬩ occupy ⬩ possess ⬩ tĕnēre ⬩ possĭdēre

Entry preview:

to keep, hold, observe, keep in, retain, reserve, preserve, save, defend, protect; custodīre, servāre, observāre, contĭnēre, reservāre, salvāre, defendĕre Ðæt ic ðíne word mihte wel gehealdan ut custōdiam verbum tuum, Ps. Th. 118, 101 : Andr. Kmbl. 426

gyltig

Entry preview:

Add: culpable, delinquent Gil hit gelimpð for oferflówen hysse metes oððe drinces, he byð gyltig (citlpabilis), Ll. Th. ii. 200, 31. Se bróðor, sé þe giltig ámeldod bið þám abbode þurh óðerne man and nó þurh hine selfne, R. Ben. 71, 13.

un-gemetlíce

(adv.)
Grammar
un-gemetlíce, <b>. I.</b>
Entry preview:

Add Þeáh mé genóh cume, ic hys ná ful un-gemetlíce ne brúce, Solil. H. 35, 16. Add Beó gemetlíce blíðe. Þú wǽre ǽr tó ungemetlíce unrót strings animum. Multum omnino flevisti, Solil. H. 48, 20.

a-ginnan

(v.)
Grammar
a-ginnan, ic aginne, ðú aginnest, aginst, he aginneþ, agineþ, aginþ, agynþ; p. agan, pl. agunnon; pp. agunnen; v. a.

To begin ⬩ to set upon ⬩ undertake ⬩ take in hand ⬩ incipere

Entry preview:

To begin, to set upon, undertake, take in hand; incipere And agynþ beátan hys efenþeówas cœperit percutere conservos suos, Mt. Bos. 24, 49. Hí agynnon hine tǽlan incipiant illudere ei, Lk. Bos. 14, 29: 23, 5.

Linked entries: a-gan a-gynþ

fór án

(num.; prep.; adv.)

only ⬩ tantum ⬩ tantummŏdo

Entry preview:

Fór án ic beó hál, gyf ic hys reáfes æthríne si tĕtĭgĕro tantum vestĭmentum ejus, salva ĕro, Mt. Bos. 9, 21. Fór án eówre yrfe sceal beón hér ŏves tantum vestræ et armenta remăneant. Ex. 10, 24

werian

(v.)
Grammar
werian, p. ode
Entry preview:

To remain, continue, live Ic cýðe eów, ðæt ic wylle ðæt Giso bisceop weryge on his lande æt Chyw ælswó hys foregenga ætforen him ǽr dyde sciatis me uelle quod Giso episcopus possideat terram suam apud Chyw sicut fecerunt praedecessores sui, Cod.

bere-ærn

(n.)
Grammar
bere-ærn, ber-ern, beren, bern, bearn, es; n.

A barley-place ⬩ a corn-place ⬩ a barn ⬩ horreum

Entry preview:

He feormaþ hys berenes flóre purgabit aream suam, Lk. Jun. 3, 17. Ic towurpe míne berenu destruam horrea mea, 12, 18 : 12, 24 : Mt. Kmbl. Lind. 3, 12 : Leo 103 : 110

a-wreón

(v.)
Grammar
a-wreón, -wreóhan, -wrióhan, -wrión ; p. -wreáh, pl. -wrugon ; pp. -wrogen ; v. a. [a not, wreón to cover]

To uncover ⬩ discover ⬩ disclose ⬩ open ⬩ reveal ⬩ revelare

Entry preview:

Drihten awreáh rihtwísnysse hys Dominus revelavit justitiam suam, Ps. Spl. 97, 3. Awreóh Drihtne weg ðínne revela Domino viam tuam, Ps. Lamb. 36, 5

ge-médrian

(v.)
Grammar
ge-médrian, p. ede, ode; pp. ed, yd

To MOTHER, to adopt or to have as a son or daughter ⬩ adoptare, habere sibi filium vel filiam

Entry preview:

Geseah hys gemédrydan bróðor Beniamin vidit Benjamin fratrem suum uterinum, Gen. 43, 29

wan-hálness

(n.)
Grammar
wan-hálness, e; f.

Weakness ⬩ sickness ⬩ unsoundness ⬩ infirmity

Entry preview:

Bróþor se untruma gif hé gefrét hys weaxan wanhálnysse (inbecillitatem), Anglia xiii. 442, 1102

Linked entries: hál-ness wan-hǽþ

mid-wyrhta

(n.)
Grammar
mid-wyrhta, an; m.

One who works with others ⬩ a co-operator

Entry preview:

Hyt áwriten hys, ðæt ǽlcum welwyrcendum God myd beó mydwyrhta, Shrn. 179, 29

wyn-lust

(n.)
Grammar
wyn-lust, es; m.

Sensual pleasure

Entry preview:

Gif hwam hwæt yfeles gedón bið, ðæt hé ne mæge hys wynlusta brúcan, Lchdm. i. 330, 13

for-sendan

exile ⬩ banish ⬩ to throw away ⬩ cast away ⬩ destroy

Entry preview:

Hét hé hym gebyndan ánne ancran on hys sweoran and hyne forsendan on sǽ, Shrn. 150, 20. fig. to send to destruction, destroy Dauid miclum his ágnes herges pleh and monigne forsende, Past. 36, 8

ge-hihtan

(v.)
Grammar
ge-hihtan, -hyhtan; p. -hihte; pp. -hihted.

to hope ⬩ trust ⬩ spērāre ⬩ to rejoice ⬩ exultāre

Entry preview:

On hys naman ðeóda gehyhtaþ in nŏmĭne ejus gentes spērābunt, Mt. Bos. 12, 21. to rejoice; exultāre Muntas gehihtaþ swá swá rammas montes exultasti sīcut arietes, Ps. Spl. 113, 6

Linked entry: ge-hyhtan

seglan

(v.)
Grammar
seglan, siglan, seglian; p. de, ede, ode

To sail

Entry preview:

Hé hys segl up áhóf, and swýðe forð seglode, St. And. 38, 33. Út on sǽ tó seglanne, Prov. Kmbl. 64

Linked entries: siglan seglian

ge-friðian

(v.)
Grammar
ge-friðian, p. ode; pp. od

To guard ⬩ protect ⬩ defend ⬩ deliver

Entry preview:

Ðæt hys yrþ sí gefriðod that its produce be protected, Th. An. 118, 20. He me gefriðode eripuit me, Ps. Th. 33, 4. Alýs me and gefriða me libera me et eripe me, 7, 1. Gefriðie protegat, 19, 1 : Exod. 19, 4

Linked entry: ge-freoðian

ge-wenge

(n.)
Grammar
ge-wenge, es; n.

The cheek ⬩ maxilla

Entry preview:

Án strǽl hyne gewundode on hys óðer gewenge an arrow wounded him in one of his cheeks, Shrn. 97, 14. Gewenge maxilla, Ælfc. Gl. 71; Som. 70, 80; Wrt. Voc. 43, 13

ge-cnyttan

(v.)
Grammar
ge-cnyttan, -cnyhtan; p. -cnytte; pp. -cnytted, -cnytt, -cnyt [cnyttan to tie]

To tie or fasten to ⬩ to annex ⬩ adnectĕre ⬩ allīgāre

Entry preview:

Betere him ys ðæt án cwyrnstán sí to hys swyran gecnytt expĕdit ei ut suspendātur mŏla asĭnāria in collo ejus, Mt. Bos. 18, 6. Gecnyt, Mk. Bos. 9, 42 : Lk. Bos. 17, 2. Gicnyht, Rtl. 109, 41; Jn. Skt. Lind. 11, 44

Linked entry: ge-cnycc

á-clǽnsian

(v.)
Entry preview:

Add: to cleanse an object from impurity Hé mid hys worde hreóflan áclǽnsode, Hml. A. 152, 45. Ðá deádan árǽran and áclǽnsian ðá hreóflian, Hml. S. 16, 145. Horwum áfeormad, þearle áclǽnsad sordibus ablutus, Dom. L. 157.