Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

CÝSE

(n.)
Grammar
CÝSE, cése,es; m:an; m.

CHEESE ⬩ caseus

Entry preview:

Níwe gáte cýse new goat's cheese, Med. ex Quadr. 6, 5, 6, 7; Lchdm. i. 352, 5, 7, 9. Ferscne cýse on lege lay on fresh cheese, L. M. 1, 39; Lchdm. ii. 102, 14: 1, 53; Lchdm. ii. 126, 1: Lchdm. iii. 96, 22. Nim cýsan take cheese, 96, 21.

Linked entry: cése

gearo

(adv.)
Grammar
gearo, gearu; adv.

Promptly ⬩ readily ⬩ entirely ⬩ altogether ⬩ prompte ⬩ omnīno ⬩ prorsus

Entry preview:

Promptly, readily, entirely, altogether; prompte, omnīno, prorsus Ðæt ic goldǽht gearo sceáwige that I may promptly behold the gold-treasure, Beo. Th. 5490; B. 2748.

micel-líc

(adj.)
Grammar
micel-líc, adj.

Great ⬩ grand ⬩ magnificent ⬩ splendid ⬩ illustrious

Entry preview:

Wæs se wer for Gode and for mannum micellíc ( magnificus ), Bd. 5, 20; S. 641, 38. Hú his mægenþrymnes mycellíc standeþ, Ps. Th. 110, 2.

ge-gladian

(v.)
Grammar
ge-gladian, p. ode; pp. od

To make glad ⬩ gladden ⬩ appease ⬩ lætĭfĭcāre ⬩ exhĭlărāre ⬩ plăcāre

Entry preview:

To make glad, gladden, appease; lætĭfĭcāre, exhĭlărāre, plăcāre Flódes ryne gegladaþ burg Godes flūmĭnis impĕtus lætĭfĭcat cīvĭtātem Dei, Ps. Lamb. 45, 5; Homl. Th. i. 288, 8.

Linked entry: gladian

ge-gódian

(v.)
Grammar
ge-gódian, p. ode; pp. od

To bestow goods upon ⬩ enrich

Entry preview:

To bestow goods upon, enrich Ða mynstru he genihtsumlíce to dæghwomlícum bigleofan gegódode he abundantly enriched those minsters for daily subsistence, Homl. Th. ii. 118, 30 : H. R. 105, 6 : Chr. 1086; Erl. 220, 39.

Linked entries: gódian ge-góded

syn-sceaþa

(n.)
Grammar
syn-sceaþa, an; m.

One who wickedly does harm, a malefactor, criminal, miscreant

Entry preview:

Ða synsceaðan ( the heathens ) Godes tempel brǽcan and bærndon, Exon. Th. 44, 21; Cri. 706. Metod beslóh synsceaþan ( the apostate angels ) sigore and gewealde, Cd. Th. 4, 17; Gen. 55. Similar entries Cf. mán-sceaþa

Linked entry: syn-sceaþa

un-þæslíc

(adj.)
Grammar
un-þæslíc, adj.

Unsuitable ⬩ unseemly ⬩ unbecoming ⬩ unfit

Entry preview:

Ús ne gedafenaþ ðæt wé úrne líchaman, ðe Gode is gehálgod on fulluhte, mid unþæslícum plegan gescyndan, i. 482, 9. Onunþæslícum tíman horis incompetentibus, R. Ben. 74, 23. Tó ðan unþæslícum ad ineptas, Hpt. Gl. 510, 35.

ceás

(n.; adj.)
Grammar
ceás, e; f.
Entry preview:

Add: strife, quarrel, contention Dyslic bið mannes ceás ongeán Godes gódnysse, Hml. Th. ii. 89, 26, Ðá wróhtgeornan ðe ceáse wyrceað (cf. ða ðe wróhte sáwað, 357, 14) seminantes jurgia, Past. 177, 11. Cǽsa insectationes, rixas, An.

Linked entry: ceást

ceorung

Entry preview:

Seó ceorung is swýðe láð Gode, and húru ꝥ mann gremige him mid wordum, Hml. S. 13, 233: Hml. Th. i. 446, 10. Ceorunge yfelnes murmurationis malum, R. Ben. 58, 8. Bútan ceorunge non cum murmurio, 20, 19.

dryhten

Entry preview:

Godes, éces Drihtnes, Chr. 937; P. 106, 24. Tó úres Drihtenes byrgene, 1058; P. 189, 19. Eall swá Iudas Scarioth dyde be úre Drihtene, 1087; P. 222, 35. Wé geleófað on Drihten þyses ælþeódigan mannes, Bl. H. 247, 4

efen-hleta

(n.; adj.)
Entry preview:

A partner. adj Se biscop biþ efenhálig Godes apostolum, and efenhléte his wítgum, Bl. H. 45, 18. substantive Hæfde se cyning efenhlétan (-hlýtan, v. l.) þǽre cynelican wyrðnesse habuit Oswiu consortem regiae dignitatis, Bd. 3, 14; Sch. 253, 18.

gítsian

(v.)
Entry preview:

Ðæt hié ðissa eorðlicena góda tó suíðe ne giétsien (gítsien, v. l. ), 263, 10. Ðæt wé his ne gítseden (gídsoden, v. l. ), 33, 18. Giétsian (gítsian, v. l. ) and reáfian, 341, 4. Giétsiende (gídsiende, v. l. ), 61, 11. with dat.

hád-bót

Entry preview:

Sé ðe Godes þeówum gederige seofonfealdre bóte gebéte hit be þám be seó dǽd sý and be þám ðe se hád sý . . . Tó hád-bðte, gif líflyre wurþe . . . þone forman stæpe béte man mid áne punde, and mid gódre bóte þingige georne, Ll.

gylden

Entry preview:

Ne wyrc þú þé gyldne (gyldíne, v. l. ) godas, Ll. Th. i. 44, 22. Gyldene, Ex. 20, 23

hwem

Entry preview:

Add: a corner of a building Godes engel fleáh geond ðá feówer hwemmas þæs temples and ágróf mid his fingre róde tácn on þám fyderscýtum stánum, Hml. Th. i. 466, 13. a corner of the earen (north, &c.)

leahter-full

Entry preview:

Hé is Gode deád, for þan þe hé leahterfull and geleáfleás ætbærst, and hé ys geworden tó wealdgengan, Ælfc. T. Grn. 18, 5. Gif se práfast hlehterful (hleahter-, lehter-, v. ll.) si propositus repertus fuerit vitiosus R. Ben. 126, 1.

tela

Grammar
tela, <b>.
Entry preview:

</b> add Getímige ús tela on líchaman, getímige ús untela, symle wé sceolon þæs Gode ðancian, Hml. Th. ii. 252, 15. Oft getímað yfelum teala for lífe, 332, 15. <b>III a.

wác

Grammar
wác, <b>; II.</b>
Entry preview:

Þá man talað wáce þe woldon for Godes ege georne riht lufian, Wlfst. 243, II. <b>II a.</b> of non-material things :--- III. add :-- Hé beleác hine on cwearterne and sende him bigleofan lytelne and wácne, 35, 38.

wild-deór

Entry preview:

Ymb þone Godes man þára manna heortan wǽron gewended in wilddeóra (wildeóra, v.l.) réðnesse, and þæs wilddeóres (wildeóres, v.l.) heorte wæs gehwyrfed in mænnisce bilwytnesse erga illum virum Dei eí ferina corda essent hominum, et quasi humana bestiarum

án

(num.; adj.; pronoun.)
Grammar
án, <b>. I</b> I 2 a.
Entry preview:

Goth, þat ain ei.]