Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

gífre

Entry preview:

Voc. ii. 40, 29. of animals Swá swá fleógende fugel, ðonne hé gífre ( avidus ) bið, hé gesihð ðæt ǽs, and ðonne for ðǽm luste ðæs metes hé forgiet ðæt grín, Past. 331, 17. Ðæs gífran dopfugeles voracis mer[g]ule Wrt. Voc. ii. 76, 6.

heáh-nes

Entry preview:

Add: in a physical sense. height Ǽr þon þe seó heáhnes ( altitudo ) þæs wealles gefylled wǽre, Bd. 2, 14; Sch. 170, 19. Egeslicere heáhnysse (heánnesse, Wrt. Voc. ii. 85, 48) (turrem) minaci proceritate, An. Ox. 4436.

Linked entry: heá-nes

(adj.)
Entry preview:

Þ ǽr biþ wundra má þonne hit ǽnig mæg áþencean, Cri. 989. Februarius hæfð þý geáre (leap-year) ánum dæge má daga þonne þý óðrum geáre, Angl. viii. 305, 43.

sǽd

(n.)
Grammar
sǽd, es; n.

seed,seed,the ripe fruit,fruit, growthsowingseed, progeny, posterity

Entry preview:

Swylce man wurpe gód sǽd (sementem) on his land, 4, 26. fig. seed, that from which anything springs :-- Ðæt hálige sǽd gewát, ðæt him ǽr of ðæs láreówes múþe bodad wæs, Blickl. Homl. 55, 29.

Linked entries: sǽd-berende sǽd-tíma

ofer-wreón

(v.)
Grammar
ofer-wreón, p. -wráh, -wreáh, pl. -wrigon, -wrugon; pp. -wrigen, -wrogen

To cover, cover over, veil, hide, conceal, overspread

Entry preview:

Ðæt dysig ðæt hit ǽr mid oferwrigen wæs, Bt. 39, 3; Fox 216, 6. Sýn oferwrigene operiantur, Ps. Lamb. 70, 13. Synna beóþ oferwrigenne for dǽdbóte, L. E. I. 36; Th. ii. 434, 22. Ðǽr stód án æmtig cýf oferwrogen, Homl. Th. ii. 178, 34.

CORN

(n.)
Grammar
CORN, es; n.

CORNa grainseedberry frumentumgranumbaccaa hard or cornlike pimplea cornkernel on the feet pustulaclavus

Entry preview:

Wæs corn swá dýre, swá nán man ǽr ne gemunde corn was so dear, as no man before remembered it Chr. 1044; Erl. 168, 21; Homl. Th. ii. 68, 17.

on-findan

(v.)
Grammar
on-findan, p. -fand, -funde.

to find out, discover, detectto find out from experience, become aware of, perceive, be sensible ofto meet with, experience, suffer

Entry preview:

Ǽr hine ða men onfunden ðe mid ðam cyninge wǽrun, Chr. 755; Erl. 48, 31. On ðæs wífes gebǽrum onfundon ðæs cyninges þegnas ða unstilnesse, Erl. 50, 2. Hú fela onfundun ( were sensible of ), ða gefélan ne mágun, Dryhtnes þrowinga, Exon.

on-hagian

(v.)
Grammar
on-hagian, p. ode; v. impers. with dat. or acc. of pers.

To be within a person's power or means, to be in accordance with a person's will or convenience

Entry preview:

Gelǽste binnan twelf mónþum búton hire ǽr tó onhagige unless it be convenient to pay earlier, L. C. S. 74; Th. i. 416, 17. Gif hine tó swá mycelum ne onhagige si tantum facultatis ei non suppetat, L. Ecg. P. iv. 60; Th. ii. 222, 3.

hlǽfdige

(n.)
Grammar
hlǽfdige, hlǽfdie, an; f.

A lady, mistress of a house; after Bertric's time it is the title given to the wife of the West-Saxon king,

Entry preview:

Him tó wífum dydon ða ðe ǽr wǽron heora hlǽfdian those who before had been their mistresses, they made their wives, Ors. 4, 3; Bos. 80, 6

synder-líc

(adj.)
Grammar
synder-líc, adj.

Separate, special, privatethat is apart, separate, remoteprivate, that is done apart, not publicprivate, without distinction, ordinaryspecial, peculiar, properseparated by superiority, singular, excellent, specially good

Entry preview:

Hé ða syx dagas ǽr his þrowunga synderlíc weorc ǽlce dæge cýþde, 71, 30. God sealde heora ǽlcum synderlíce sprǽce, Ælfc. T. Grn. 4, 11. Ðonne wé for synderlecum synnum synderleca hreówsunga dóþ, Past. 53;Swt. 413, 28.

Linked entries: sundor-líc syndrig

á-reccan

Entry preview:

Add: I. to stretch out, spread out Álecge hé his swiþran hand him under heáfod áreahte, Lch. ii. 214, 10. to hold out to, to grant, v. reccan, Árecte (-æ) concesserim, Txts. 53, 523 (cf. 106, 1089). Áræctæ, Wrt.

sceadu

Entry preview:

Seó ealde ǽ wæs swilce scadu and getácnung; Crístes bodung is sódfæstnys, Hml. Th. ii. 56, 18. a shadow, shade, unsubstantial appearance Þá wearð þǽr æteówod án atelic sceadu on sweartum híwe, and sǽde þæt hé wǽre for stale ofslegen, Hml.

ge-swutelian

(v.)
Grammar
ge-swutelian, -swuteligan, -swytelian, -sweotulian, -sweotlian; p. ode, ade, ude; pp. od, ad, ud [sweotol manifest, clear, open]

To declarepublishmake knownexplainprovemanifestshowglorifymonstrāredemonstrārepublĭcāreexprĭmĕremanĭfestāresignāreexplānāreprŏbāreclārĭfĭcāre

Entry preview:

Moses geswutelude ða ǽ cæpit Moyses explānāre lēgem, Deut. 1, 5. Geswutelie mid gewitnysse let him show by witness, L. Eth. ii. 9; Th. i. 290, l0. Nis nán þing dígle, ðæt ne sý geswutelod non est occultum, quod non manĭfestētur, Lk. Bos. 8, 17.

wiþer-weard

(adj.)
Grammar
wiþer-weard, (-word, -wurd), and -wierde; adj.

contraryadversehostileadversaryenemyopponentfiendhostile to rightful authorityrebelopposed to what is rightarrogantperversedepravedreprobatefalsehereticapocryphalopposed to the good or pleasure of anythingunfavourableadversehurtfulperniciousdisagreeablecontraryopposite

Entry preview:

Nú ðonne nú ǽlc gesceaft onscunaþ ðæt, ðæt hire wiþerweard biþ . . . hwelce twá synd wiþerweardran betwux him ðonne gód and yfel? Bt. 16, 3; Fox 54, 35-56, 7.

þegen

(n.)
Grammar
þegen, þegn, þeng, þén, es; m.
Entry preview:

Ǽlc dohtig man on Kænt and on Súð-Sexan, on þegenan and on ceorlan, Cod. Dip.

ge-mang

Grammar
ge-mang, among.
Entry preview:

Add: of the relation of a thing (or things) to surrounding objects with which it is grouped Gif hé his ǽhta bere geman[g] þára unfriðmanna ǽhta intó húse, Ll.

hefig

ponderousdenseweightyimportantgravesevereseriousdeepprofoundmistfogcloudslowdulltroublesomeoppressiveonerousburdensomeoppressivegrievousdifficultlaborioustoilsomeoverpoweringweariness

Entry preview:

Bútan hefigum gefeohte and blódgyte sine ullo proelio ac sanguine, Bd. 1. 3; Sch. 15, 2. weighty, important Ðá ðe hefigo (hæfigra, R.) aron ðæs ǽs quae graviora sunt legis, Mt.

Linked entry: hefe-lic

MANN

(n.)
Grammar
MANN, man, monn, es; m.

MANa human being of either sexa man who is wnder the authority of anothera servantvassalliege-mana parishioner

Entry preview:

Nán man his men fram him ne tǽce, ǽr hé clǽne sý ǽlcere sprǽce, 28; Th. i. 392, 11. Ne underfó nán man óðres mannes man bútan ðæs leáfe ðe hé ǽr fyligde, L. Ed. 10; Th. i. 164, 16: L. Ath. i. 22; Th. i. 210, 20.

Linked entry: manna

nemnan

(v.)
Grammar
nemnan, nemnian; p. nemde.

to namegive a name to a person or thingto use such and such a name or title in speaking of a person or thingto call upon the name ofaddress by nameto invoketo mention by nameto mentionrelateto namenominate

Entry preview:

Ðǽm unþeáwum ðe ic ǽr nemde, Met. 25, 62. Ealle ða óðru gód ðe wé ǽr nemdon, Bt. 24, 3; Fox 84, 24 : Cd. Th. 288, 20; Sat. 383. Sege hwæt ic þence, nemn gif ðú hit gereccean mǽge, Blickl. Honal. 181, 14. Mágun wé nemnan we can tell, Exon.

Linked entries: a-nemnan namnian

wissung

(n.)
Grammar
wissung, e; f.

guidancedirectiondirectioninstructionteachingrulegovernmentdirection

Entry preview:

Hí heóldon Godes ǽ æfter Móyses wissunge, 101, 319. Hí ðurhwunedon swá þurh his wissunge, 30, 149. Þurh góde wissunge, Wulfst. 32, 13: Homl. Th. ii. 482, 1: Homl. Skt. i. 3, 104.