Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

wæccan

(v.)
Grammar
wæccan, p. wæhte

To watch ⬩ wake

Entry preview:

To watch, wake; except in the Northern specimens the verb seems to occur only in the present participle, wacian (q.v.) being used elsewhere Wæccaþ (-as, Lind.) gé vigilate, Mt. Kmbl. Rush. 24, 42. Wæcceþ (wæcas, Lind.), 26, 41. Wæccas, Mk. Skt. Lind.

GYRD

(n.)
Grammar
GYRD, gird, gerd, e; f.

A staff ⬩ rod ⬩ twig ⬩ a yard ⬩ the fourth part of a hide ⬩ virga ⬩ virgata

Entry preview:

A staff, rod, twig, as a measure of distance, a yard as a measure of area, the fourth part of a hide; virga, virgata Gyrd virga, Wrt. Voc. 80, 3. Ðín gyrd and ðín stæf virga tua et baculus tuus, Ps. Th. 22, 5. Ðú ðínes yrfes gyrde alýsdest liberasti

Linked entries: gird geard

ofer-hírness

(n.)
Grammar
ofer-hírness, e; f.

Disobedience, disregard, neglect, contempt ⬩ disregard, disobedience

Entry preview:

Disobedience, disregard, neglect, contempt Ungelimp mid oferhýrnysse Godes beboda geearnod, L. Edg. S. 1; Th. i. 270, 12. Gif hwá bútan porte ceápige, ðonne sý hé cyninges oferhýrnesse scyldig, L. Ed. 1; Th. i. 158, 14. Ðæt se wǽre, ðe rihtes wyrnde

ofer-stǽlan

(v.)

to confute, convince, convict

Entry preview:

to confute, convince, convict Ic oferstǽle confuto, Wrt. Voc. i. 34, 15. Oberstaelid confutat, ii. 105, 32. Oferstǽleþ, 15, 31. Ic eom geþafa ðæt ic eom swíðe rihte oferstéled, and ic beó ealne weig micle gefegenra ðonne ðú mé myd þillícum ofærstǽlest

bán

bone ⬩ a bone ⬩ the bone of a limb ⬩ a leg ⬩ or arm

Entry preview:

Add Bán os. Wrt. Voc. i. 44, 22: 70, 46. bone Þú eart mín bán and mín flǽsc, Gen. 29, 14: Ps. Th. 138, 13. Ne bán ne blód, Dóm. 40. Þæt gafol bið on hwales báne, Ors. 1, 1;S. 18, 17. Hié habbað swíþe æþele bán on hiora tóþum, 17, 36. Hrepa his bán and

be-cweþan

to say ⬩ to urge ⬩ press ⬩ to speak for ⬩ pray for ⬩ to bequeathe ⬩ grant by will

Entry preview:

Dele II, and add: to say Þæt fægere becweðe folca ǽghwylc, 'Wese swá, wese swá' dicat omnis populus, 'Fiat, fiat,' Ps. Th. 105, 37. with the idea of remonstrance or reproach; Similar entries cf. be-sprecan:--- Gif hwelc iów bicweðes, 'Hwæt dóað gé?'

ge-wunian

(v.)
Grammar
ge-wunian, p. ode; pp. od.

to dwell ⬩ inhabit ⬩ to remain ⬩ stay ⬩ abide ⬩ continue ⬩ To stop, live, associate with ⬩ continue in or with ⬩ to be accustomed, wont

Entry preview:

to dwell, inhabit Ne mágon ðǽr gewunian wídférende ne ðǽr elþeódige eardes brúcaþ there may not dwell wide wandering men, nor there do strangers enjoy a home, Andr. Kmbl. 557; An. 279: Cd. 220; Th. 284, 24; Sat. 326. Nǽfre gewurþe ðæt ðǽr on gewunige

lár

Entry preview:

Add: the act of teaching or instructing Monige fleóð ðá nyttwyrðan hiérsumnesse ðǽre láre ( praedicationis ), Past. 45, 18 : Gr. D. 35, 4. Láre pedagogio An. Ox. 1099. On ríme wæs þreó þúsend þǽra leóda álesen tó láre ( to instruct Elene about the cross

a-gildan

(v.)
Grammar
a-gildan, -geldan, -gieldan, -gyldan; p. -geald, pl. -guldon; pp. -golden

To pay ⬩ render ⬩ repay ⬩ restore ⬩ reward ⬩ requite ⬩ permit ⬩ allow ⬩ reddere ⬩ solvere ⬩ rependere ⬩ retribuere ⬩ concedere

Entry preview:

To pay, render, repay, restore, reward, requite, permit, allow; reddere, solvere, rependere, retribuere, concedere Ðú scyle ryht agieldan [agildan MS. Verc.] thou shalt pay just retribution, Exon. 99 b; Th. 372, 25; Seel. 98. Gyf ic ageald gyldendum

a-flýman

(v.)
Grammar
a-flýman, p. de; pp. ed; v. trans, [a, flýman]

To cause to flee ⬩ put to flight ⬩ drive away ⬩ banish ⬩ scatter ⬩ disperse ⬩ fugare ⬩ in fugam vertere ⬩ ejicere ⬩ pellere ⬩ dispergere

Entry preview:

To cause to flee, put to flight, drive away, banish, scatter, disperse; fugare, in fugam vertere, ejicere, pellere, dispergere He swá manigne man aflýmde he caused so many men to flee. Byrht. Th. 138, 61; By. 243. Ðú me aflýmst tu me ejicis, Gen. 4,

Linked entries: á-flíman a-fliéman

BYRGAN

(v.)
Grammar
BYRGAN, birgan, byrigan, birigan, birgean, byrigean, byrian; p. de; pp. ed [beorg tumulus]; v. trans.
Entry preview:

To raise a mound, to BURY; tumulare, tumulo condere, sepelire Hí his líchaman on cyrican neáh weofode byrgan woldon they would bury his body in the church near the altar, Bd. 3, 19; S. 550, 10: Exon. 82b; Th. 311, 27; Seef. 98. Birge man hine ðæs ilcan

forþ-gewítan

(v.)
Grammar
forþ-gewítan, p. -gewát, pl. -gewiton; pp. -gewiten

To go forth ⬩ proceed ⬩ go by ⬩ pass ⬩ depart ⬩ die ⬩ procēdĕre ⬩ transīre ⬩ prætĕrīre ⬩ decēdĕre ⬩ mŏri

Entry preview:

To go forth, proceed, go by, pass, depart, die; procēdĕre, transīre, prætĕrīre, decēdĕre, mŏri Swá swá brýdguma forþgewítende of brýdbúre his tanquam sponsus procēdens de thălămo suo, Ps. Spl. 18, 5. Óþ-ðæt forþgewíteþ unriht dōnec transeat inīquĭtas

Linked entry: ge-wítan

fromlíce

(adv.)
Grammar
fromlíce, framlíce; adv.

Strongly ⬩ stoutly ⬩ boldly ⬩ strenuously ⬩ promptly ⬩ speedily ⬩ audācĭter ⬩ strēnue ⬩ prŏpĕre

Entry preview:

Strongly, stoutly, boldly, strenuously, promptly, speedily; audācĭter, strēnue, prŏpĕre Gáþ fromlíce ðæt gé guþfreán gylp forbégan go boldly that ye may bow the warrior's pride! Andr. Kmbl. 2666; An. 1334: 2366; An. 1184: Judth. 10; Thw. 22, 1; Jud.

ealdor-dóm

(n.)
Grammar
ealdor-dóm, ealdur-dóm, aldor-dórn, alder-dóm, es; m. [ealdor an elder, a chief; dóm dominion, power]

Eldership, authority, magistracy, principality ⬩ auctōrĭtas, magistrātus, princĭpātus, prīmātns, dŭcātus

Entry preview:

Eldership, authority, magistracy, principality; auctōrĭtas, magistrātus, princĭpātus, prīmātns, dŭcātus He his ealdordom synnum aswefede he [Reuben] had destroyed his eldership by sins, Cd. 160 Th. 199, 8; Exod. 335. Is heora ealdordóm gestrangod confortātus

hider

(adv.)
Grammar
hider, adv.

Hither

Entry preview:

Hither Hider huc, Ælfc. Gr. 38; Som. 39, 65. Hideror citerius, Som. 41, 3. Sittaþ hér óþ ðæt ic gá hider geond sedete hic donec vadam illuc, Mt. Kmbl. 26, 36. Hider and geond huc illucque, Bd. 5, 12; S. 629, 3. Hider and ðider hac illucque. Past. 9;

hwíl-tídum

(adv.)
Grammar
hwíl-tídum, dat. pl. as adv.

At times ⬩ sometimes

Entry preview:

At times, sometimes Hwíltídum oððe nú ðá modo, Ælfc. Gr. 38; Som. 41, 37: aliquando, Past. 57, 1; Swt. 437, 3: Lchm. iii. 240, 23: 242, 18. Eác hé sceal hwíltídum geara beón on manegum weorcum tó hláfordes willan also at certain times he must be prepared

luf-líce

(adv.)
Grammar
luf-líce, adv.

Amiably ⬩ kindly ⬩ dearly ⬩ willingly

Entry preview:

Amiably, kindly, dearly, with good will or love, willingly Luflíce affabiliter, Wrt. Voc. ii. 5, 11. Hé luflíce him hýrde libenter eum audiebat, Mk. Skt. 6, 20. Ðæt hé luflíce swá gedyde libentissime se facturum, Bd. 4, 11; S. 579, 31: Blickl. Homl.

mageþe

(n.)
Grammar
mageþe, an; f.

maythe ⬩ chamomile ⬩ ox-eye

Entry preview:

A plant-name, maythe, chamomile, ox-eye Mageþe beneolentem [camemelon], Wrt. Voc. i. 67, 27: obtalmon, 68, 50. Magoþe optalmon, ii. 65, 52. Ðás wyrte ðe man camemelon, and óðrum naman mageþe nemneþ, Herb. 24; Lchdm. i. 120, 14. Wildre magþan wyrttruman

Linked entries: mægeþe mægþa

méd

(n.)
Grammar
méd, e; f.

Meed ⬩ reward

Entry preview:

Meed, reward Méd merces, Ælfc. Gr. 9, 27; Som. 11, 25: Wrt. Voc. i. 61, 45: merx, ii. 58, 41. Ðín méd byþ swíðe micel, Gen. 15, 1: Lk. Skt. 6, 35. Hwæt byþ ús tó méde, Mt. Kmbl. 19, 27: Judth. 12; Thw. 26, 59; Jud. 335. Elles næbbe gé méde mid eówrum

mildheort-ness

(n.)
Grammar
mildheort-ness, e; f.

Mercy ⬩ compassion ⬩ pity ⬩ clemency

Entry preview:

Mercy, compassion, pity, clemency Hys mildheortnes misericordia ejus, Lk. Skt. 1, 50. Drihtnes mildheortnes, Blickl. Homl. 49, 24. Úre sáula smerian mid mildheortnesse ele, 73, 24. Þurh mildheortnesse weorc, 97, 2. Mid ánre mildheortnyssa sola clementia