Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

cennestre

Entry preview:

Seó wæs cennnystre úres Drihtnes Hǽlendes Crístes, Hml. A. 117, 5. Þǽre hálgan Godes cennestran anlícnys, Hml. S. 23 b, 430. Seó cyrice is háli þǽre eádigan Godes cennestran, Gr. D. 88, 4. Þæt eádige mǽden his cennestran, Hml. Th. i. 438, 18. Add

créda

Entry preview:

Gif hé song his crédon oððe Paternoster on untrumne mon, hé wæs sóna hál, Shrn. 116, 20. Add

eardung-hús

Entry preview:

Ꝥ hús wæs geworden geleáffullra manna eardunghús ( habitaculum ), Gr. D. 185, 16. Of ðǽm eardunghúse his de habitaculo suo, Ps. Srt. 32, 14: ii. p. 188, 29. Hé funde áne wéste stówe, in þǽre hé him sylfum geworhte tela unmycel eardunghús, Gr.

fore-stihtung

predestination

Entry preview:

Þurh Godes forestihtunge ne hors ne hé sylf gewérgod wæs, Hml. S. 30, 35, 310. Add:

Fríge-niht

(n.)
Grammar
Fríge-niht, e; f.
Entry preview:

wæs sume Frígeniht in ciricean. Þá on þá þriddan tíde ðǽre nihte . . . Shrn. 113, 4. Ne mæssenihtum ne Frígenihtum, Wlfst. 305, 24

Linked entry: Fríge-ǽfen

ge-fullian

(v.)
Grammar
ge-fullian, l. ge-fullwian, take here <b>ge-fulwian</b>
Entry preview:

in Dict. and add Sóna ðæs þe hiene mon gefullwade (gefullade, hé gefullwad wǽre, v. ll.) . . . fram Sergio hé gefulwad (gefullad, v. l. ) wæs, Bd. 5, 7; Sch. 583, 15-24. Hé tó gefulliane (-enne, v. l. ) cóm tó Róme, Sch. 582, 14.

ge-mǽgþ

Entry preview:

Substitute: A collection of kinsmen, a family Seó dǽd . . . þætte ealre worolde swelce sibbe bringan mehte, ꝥte twá þeóda ǽr habban ne mehton, ne ðætte lǽsse wæs, twá gemǽgþa omnibus gentibus unam fuisse voluntatem inservire paci; quod prius ne una quidem

ge-þǽnan

(v.)
Grammar
ge-þǽnan, p. de
Entry preview:

Sóna wæs seald se regn, sé þe fullíce mihte þá eorðan wel geþǽnan repente pluvia tribuebatur, quae plene terram satiare potuisset, Gr. D. 210, 21.

Linked entry: þǽnan

heáfod-ece

Entry preview:

Hé mid ele gesmyrode án licgende mǽden on langsumum sáre ðurh hefigtýmum heáfodece, and hire sóna wæs bet, ii. 150, 6

here-gang

Entry preview:

capture and devastation made by an army: Hé ofslóh þone cing and þá mǽgðe mid grimmum wale and heregange ábrtæc interfecit regem, ac prouinciam illam saeua caede ac depopulatione attriuit, Bd. 4, 15; Sch. 423, 8.

leóhtian

(v.)
Entry preview:

Add: to give light, shine Þá sceán þǽr fǽringa leóht inn æt þám eástende . . . þá wæs hit swá leng swá leóhtre, swá lange hit leóhtode, Vis.

méd

Entry preview:

Funde se his arcedeácon æt þám cnihte þe wæs þæs biscopes byrele mid médum (praemiis) ꝥ hé þone geættredan drync him tó bær, Gr. D. 186, 22. ¶ tó médes as reward :-- Gyfe him Críst heofona ríce tó médes, C. D. iv. 171, 21 : Hml. S. 12, 139.

nunne

Entry preview:

Add: of a Christian woman Þá berád mon þæt wíf þæt hé hæfde ǽr genumen . . . ofer þára biscopa gebod, for ðon ðe heó wæs ǽr tó nunnan gehálgod, Chr. 901; P. 92, 14. Nunnena sanctimonialium, An.

weorpan

Grammar
weorpan, <b>. I.</b> add: <b>Ib.</b> where the implement used in throwing is given
Entry preview:

Hit wæs swá tóbrocen efne swilce hé mid stáne wurpe on þæs fætes forwyrde, Gr. D. 105, 6

wlíte

Grammar
wlíte, wlítu.
Entry preview:

Hé sǽde him hwilc heora wlitu wæs, and hú hí wǽron gescrýdde, Hml. S. 31, 705. Add Tó bóte cyrican wlites adornamentum ęclesię, Chrd, 82, 12.

wrixlan

Grammar
wrixlan, <b>. II.</b>
Entry preview:

Ðú recst þæt geár . . . þurh þæt gewrixle þára feówer týda . . . þára wrixlað ǽlc wyð óðer and hwerfiað, swá þæt heora ǽgðer byð eft emne þæt þæt hýt ǽr wæs . . . and swá wrixlað tunglas . . . Wrixliað sume þá on óðre wísan, Solil. H. 9, 17-24.

ǽrendung

carrying a message, acting as an emisarya message, an errand

Entry preview:

Ben. 50, 13. a message, an errand Ðæt wæs hræd ǽrendraca; sé tylode tó secganne hys ǽrndunge ǽr ðon ðé hé lyfde, Shrn, 95, 21

á-sweltan

Entry preview:

Ic wæs áswolten and mín gewit forleás veluí emoriens sensum perdidi, Bd. 5, 6;Sch. 577, 7. Man earmlíce deáþe áswolten, Bl. H. 219, II. Add

bútan

(prep.; adv.)
Entry preview:

wæs swíþe yfel monn ealra þeáwa, búton ꝥ hé wæs céne, Ors. 6, 14; S. 268, 27. Búton ꝥ hé wiþ his hláford won, 6, 35; S. 292, 16. Hwæt magon wé secgean, búton ꝥ hí scotedon swíþe?, Chr. 1083; P. 215, 16: Bl. H. 19, 22.

tilian

(v.)
Grammar
tilian, <b>.
Entry preview:

Ðæt hé hine selfne ne forlǽte, ðǽr hé óðerra freónda tilige ne proximos juvando se deserat, Past. 463, 4. add: to strive for ðám mannum þe eorðlicum spédum tiliað and strýnað, Verc. Först. 120, 16. <b>VII 1.