Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

cranic

(n.)
Grammar
cranic, es; m.
Entry preview:

A chronicle Swá swá Hieronimus sǽde on his cranice, Hml. A. 79, 164. Man gesette on cranice ( mandatum est historiis et annalibus traditum ) ǽlc þǽra dǽda þe gedón wæs mid him on þæs cyninges belimpum, 95, 122. Hé hét forðberan þone cranic ( histories

feorm-fultum

(n.)
Entry preview:

aid towards obtaining provisions; firme adjutorium, Ll. Th. i. 412, 22 (Lat. vers.) Geselle hé cc. peninga éghwylce gére tó Ceortesége tó feormfultume, Cht. Th. 481, 34. Hér stent ðá forwarde ðé Æþeríc worhte . . . Ꝥ is iii sceppe mealtes . . . Leófstán

fordémed-nes

Entry preview:

Ꝥ þá lifigendan bróðra seó myccle fordémednes (damnatio) bewerede, ꝥ hí ne dorston hí gemængan in þá scylde þǽre gýtsunge, Gr. D. 345, 3. Tó fordémednesse þæs Arrianiscan gedwolan ad Arianae haereseos damnationem, 235, 14. On écre fordémednesse hé sý

ge-gilda

Entry preview:

Syndon ðis ðá forword þe . . . þá gegyldan gecoren habbað . . . æt ǽlcon gegyldan ǽnne peningc . . . æt twám gegyldum ǽnne brádne hláf . . . sceóte ǽlc gegylda ǽnne gyldsester fulne clǽnes hwǽtes, Cht. Th. 605, 17-606, 8. Gif hwilc gegilda forþfǽre, gebrynge

ge-willian

(v.)
Grammar
ge-willian, p. ode
Entry preview:

To desire Gewillað cupiet, Ps. Srt. 36, 23: desiderat, 41, 2. Ic gewillade desiderabam, 118, 131. Gewillade cyning hiów ðín concupivit rex speciem tuam, 44, 12: 83, 3: 118, 20. Wyrte þe hé ǽr mid stale gewilnode (-willade, v. l. ), Gr. D. 25, 16. Giwillian

Linked entry: willian

gímeleás-ness

(n.)
Grammar
gímeleás-ness, e; f.
Entry preview:

Carelessness Be speres gémeleásnesse of carelessness with a spear Ll. Th. i. 84, 11. Be ðám forþgewitenum gémeleásnissum ( praeteritas neglegentias ), þá þe hé on cildháde gefremede, Bd. 3, 27; Sch. 320, 1. Fore synnum and gémeleásnisum ( negligentiis

hǽþa

(n.)
Grammar
hǽþa, an ; m.
Entry preview:

Parching by heal Hé gebæd ꝥ God forgeáfe þǽe eorðan rénas, for þan ðe se hǽða þá hýnde ðá eorðan . . . þá ásende Drihten rénscúras aad þá eorðan gewæterode þe ǽr wæs forburnen, Hml. S. 14, 168. v. æfter-hǽþa (where dele queries as to form and gender)

hróf-leás

(adj.)
Entry preview:

of a building, without a roof Rófleáse and monleáse ealde weallas parietinae, Wrt. Voc. i. 59, 8. of land, having no houses upon it(?) Ealdréð hæfð geunnen Ædestán sumne dǽl landes, ðæt synd twá hída mid ðám ðe hé ǽr hæfde and mid ðám hrófleásan lande

lungen

Entry preview:

Add: — Wia miltan sáre foxes lungen . . . gesoden. Ll. i. 340, 4, 11. Smyre mid þám wǽtan þe drýpe of healfsodenre rammes lungenne (-ene, v. l.), 356, 19. Hé ásceát áne flán and átǽsde ðone cyning betwux þǽre lungene (inter pulmonem et stomachum, 2 Kings

líg

Entry preview:

Add: I. physical Lǽgas (fulgura) on regn hé dyde. Ps. Rdr. 134, 7. figurative Ðá lác þe se liég ðǽre lufe forbiérnð on ðǽm altere gódra weorca, Past. 222, 22. Ðætte se spearca ðára gódra weorca birne heálice ligge on dǽre incundan lufan, 86, 7. v. ád

neáh-stów

Entry preview:

Be þissere neáhstówe de vicino loco, Gr. D. 48, 18. Hé þá lǽcas ǽghwanon of þám neáhstðwum (ex vicinis locis) gesom-node, 277, 22. His nama wæs cúð geond ealle þá neáhstówa, 100, 13. Þ fýr geondférde ealle þá neáhstówa cum propinquiora sibi quaeque loca

níwlinga

(adv.)
Grammar
níwlinga, adv.
Entry preview:

Anew Þá nýtenu æfter deáþe ne lifiað, and se man onginneþ þonne eft neówlinga (neówunga, v. l. ) lifigean æfter þæs líchaman deáþe, þonne hé geendeþ þis gesewenlice líf jumenta post mortem non vivunt, homo vero tunc vivere inchoat, cum per mortem carnis

Linked entries: níwunga neówlinga

þreodian

(v.)
Grammar
þreodian, I.
Entry preview:

Þé þá hé geseah ꝥ hí þrydodon ymb his deáð eum mortem illius deliberasse eos cerneret, Gr. D. 253, 12. Þá þrydedo (ðreodedon, v.l.) his freónd and þóhton ꝥ his líchama sceolde beón álegd in Prenestino þám wege deliberauim fuerat, ut Praenestina via ejus

rót-hwíl

(n.)
Grammar
rót-hwíl, e; f.
Entry preview:

A time of refreshing Ǽlc rihtwís man, ðonne hé ðysne sealm singþ, wilnaþ him sumere róthwíle on ðissere worulde, and éc reste æfter ðisum, Ps. Th. 14, arg. Forlǽt mé nú tó sumre róthwíle on ðisse weorulde ǽr ic hire of gewíte remitte mihi ut refrigerer

fýlan

Entry preview:

Þá þe mid gehwylcum unþeáwum þá stówa þe tó Godes þeówdóme gehálgode wǽron fýlað and besmýtað, Ll. Th. ii. 408, 34. Fýlde effeminavit, Germ. 393, 190. Hí noldon hí fýlan mid þám fúlan hǽðenscype, Hml. S. 25, 30. Gyf mon méte ꝥ hé fíled sý, Lch. iii. 174

snǽding

(n.)
Grammar
snǽding, e; f.

A (slight?) meal ⬩ a meal ⬩ to take food

Entry preview:

A (slight?) meal Seó wucaþén nime snǽdinge ( mixtum= déjeûner, consistant en un verre de vin et un peu de pain, Migne. Cf. the translation of the passage, R. Ben. 63, 1. Ðære wucan rǽdere gange tó hláfe and drince) ǽr ðan ðe hé áginne rǽdan R. Ben. Interl

Linked entry: snǽdan

swǽpa

(n.)
Grammar
swǽpa, swépa (-e,-o); pl.

Sweepings

Entry preview:

Sweepings, in compounds (not inserted in proper place) Ǽswǽpe (beánscalu) quisquiliarum, surculi minuti Hpt. Gl. 420, 59. Áswépa peripsema 504, 3. Geswǽpa peripsema Wrt. Voc. ii. 65, 68. Geswépa, geswǽpa (gen-, MS.), 95, 18. Geswépo, 76, 17. Bió hé gehealden

Linked entries: æsce-geswáp a-swáp

sweartian

(v.)
Grammar
sweartian, p.ode

To make or to become black ⬩ to become black ⬩ to dye black

Entry preview:

To make or to become black Ðanne sweartigaþ (sweratiged, MS.) hý (the teeth ) and feallaþ (-eð, MS. ), Lchdm. iii. 104, 17. Hé sweartade( but see spearcian), Cd. Th. 269, 24; Sat. 78. Ðá árás se wind, and ða wolcnu sweartodon, Homl. Skt. i. 18, 151.

sweðung

(n.)
Grammar
sweðung, swoðung, e; f.

A poultice

Entry preview:

A poultice Sweþing wiþ swile . . . gecnuwa ða wyrte, gemeng wið ǽges ðæt hwíte, beclǽm ðæt lim mid ðe se swile on sié, Lchdm. ii. 74, 24. Sealfæ and sweþinge wið swylum, 6, 30. Gif hé sweðunga (swoðunga, R. Ben. Interl. 59, 11) gegearwode si exibuit

Linked entry: swoðung

fullwiht-fæder

(n.)
Grammar
fullwiht-fæder, (fulwiht-)

a baptismal father

Entry preview:

a baptismal father, expressing the relation of the baptizer to the person baptized Kynegils his fulluhtfæder Sc̃e Birine geúþe (cf. Cynegils wæs gefulwad from Birino, Chr. 635), Cht. Th. 115, 31. Marcus wæs mid Petre . . . Petrus wæs his godfæder, and