Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

dihtan

Entry preview:

On þá wísan þe se abbod dyht (diht, v. l.) prout abba disposuerit, R. Ben. 125, 10. Wé andbidodon ðín þæt þú ús þæs mynstres gebytlu dihtan ( disponere ) sceoldest, Hml. Th. ii. 172, 23.

á-mánsumian

(v.)
Entry preview:

Nánum ne sý álýfed þæt hé ǽnigne bróðra ne ámánsumige, bútan þám ánum þe se abbod þæs anweald sealde, R. Ben. 129, 15. Geþeódrǽdene niman wið þone ámánsumedan, 50, 12. Hiene tó ámánsumianne, Ors. 6, 30; S. 284, 1

Linked entry: mánsumian

cyrf

(n.)
Entry preview:

Substitute: <b>cyrf,</b> es; m. a cutting, act of cutting Notige se abbod cyrfes and mid ísene þone uncoðan áceorfe abba utatur ferro abscisionis, R. Ben. 52, 19. 'Ælc treów ðe ne wyrcð gódne wæstm bið forcirfen.' . . .

hogu

Entry preview:

Sý seó mǽste hogu þǽm abbode þæt hý forgýmeleásede ne sýn cura maxima sit abbati ne aliquam negligentiam patiantur 60, 18. Beó ðám abbode seó mǽste hogu (cura) þæs andfencges þearfena, 84, l.

ná-hwider

(adv.)
Grammar
ná-hwider, adv.

No-whither ⬩ to no place

Entry preview:

No-whither, to no place Hý náhwider faraþ bútan ðæs abbodes rǽde, R. Ben. 137, 10

fore-gesceáwung

(n.)
Grammar
fore-gesceáwung, e; f.

Providence ⬩ forethought

Entry preview:

Providence, forethought Þæt sý on ðæs abbodes foregesceáwunge in abbatis sit providentia, R. Ben. 66, 1

Linked entry: ge-sceáwung

ge-þafung

Entry preview:

Add: ge-þeafung. permission Ne hé nán þing næbbe bútan þæs abbodes sylene and geþafunge ae quicquam liceat habere quod abbas nan dederit out nan permiserit, R. Ben. 57, 5.

ge-cídan

(v.)
Entry preview:

Gif hwylcum bréþer for ǽnigum litlum gylte byþ gecíd oþþe gestýred fram his abbode si quis frater pro quavis minima causa ab abbate suo corripitur, R. Ben. 131, 1

hádung

Entry preview:

Be ðæs abbodes hádunge. On abbodes hádunge . . . de ordinando abbati. In abbatis ordinatione . . . R. Ben. 117, 15. Heó wearð þá gefullod and hádunga underféng ( took the veil). . . and manega óðre mǽdenu wurdon Críste gehálgode, Hml. S. 7, 284.

þeów-boren

(adj.)
Grammar
þeów-boren, adj.

Slave-born, ⬩ born of parents in slavery

Entry preview:

Slave-born, born of parents in slavery Ne sceal hé (the abbot) ðone æþelborenan settan beforan ðane þeówborenan, gif se þeówborena ǽr on ðæm mynstre wæs, bútan hé for hwylcum gesceáde hit dó non preponatur ingenuus ex servitio convertenti nisi forte

leáf

Entry preview:

Add: leave Búton se abbod him geþafunge mid leáfe sylle; sý þeáh seó leáf on ðá wísan ꝥ þǽr seó foresǽde bót fylige nisi forte abbas licentiam dederit per permissionem suam; ita tamen ut satisfaciat reus ex hoc R. Ben. 69, 7.

ofer-eáca

Entry preview:

Hé forðteáh þá fíftig mancsas, and þám abbode sealde and cwæð, 'Nim þis feoh, and gif ic hér þurhwunige se ofereáca hider cymð,' Hml. S. 33, 145-155. Syllað ðone ofereácan eów ( the rich ) tó ælmesdǽdum, Hml. Th. ii. 328, 3

sweor

(n.)
Entry preview:

a pillar Wearð þám abbode æteówed án fýren swer; sé stóð úp áþenod oð þá steápan heofonan, Hml. S. 3, 449. Mid ðǽm sweore ðæs wolcnes, Past. 305, 1.

græf

(n.)
Grammar
græf, a writing-style.
Entry preview:

Synd gesealde from þám abbode ealle neádbehéfe þing, þæt is ... seax, græf ( gravium ) ... weaxbreda, R. Ben. 92, 3: 56, 20.

fore-word

(n.)
Grammar
fore-word, es; n.

A proviso ⬩ condition

Entry preview:

Standan ðá forword betweónan ðan abbode and Ceólríce, iii. 352, 3. Syndon ðis þá forword þe Orecy and þá gegyldan gecoren habbað, iv. 277, 30. Take here for-word in Dict., and add:

ge-unstillan

(v.)
Grammar
ge-unstillan, p. de
Entry preview:

Se abbod ne geunstille ne ne gedréfe þá heorde abbas non conturbet gregem, 113, 23.

Linked entry: un-stillan

wan-hálness

(n.)
Grammar
wan-hálness, e; f.

Weakness ⬩ sickness ⬩ unsoundness ⬩ infirmity

Entry preview:

Weakness, sickness, unsoundness, infirmity Ðæm abbode is á tó behealdenne heora (fratrum infirmorum) wanhálnes (imbecillitas), R. Ben. 75, II. Wanhálnysse (debilitate) ealles líchaman, Scint. 38, 7.

Linked entries: hál-ness wan-hǽþ

mynster-bóc

(n.)
Entry preview:

a book belonging to a monastery Hér syndon xxx bóca ealre on Leófstánes abbodes hafona bútan mynsterbéc, Nap. 46

un-fyrn

Grammar
un-fyrn, <b>. I.</b>
Entry preview:

Þú wást ꝥ ic sylfa unfyrn sceall beón sweltende scis quia ego modo te (the dying abbot) secuturus sum 226, 4

ge-týdan

(v.)
Grammar
ge-týdan, p. -týdde [v.(?) ge-týd]

To make learned, skilled ⬩ to instruct

Entry preview:

Ic þohte ealra swíðost ymb ðone abbud ðe me getýdde I thought most of all of the abbot that had instructed me, Shrn. 46, 33

Linked entry: un-getýdd