hǽl
Entry preview:
Nǽfre hé on aldordagnm ǽr ne siððan heardran hǽle healþegnas fand never in all the days of his life, before or since, less auspiciously (cf. Icel. íllu heilli malo augurio ; m evil hour) did he come upon hall-thanes, B. 719. Add
lama
Entry preview:
Seó wæs ǽr fíf geár loma, Shrn. 128, 20. Þes lama wǽdla búton handcræfte (cf. sé læg bedryda fram cildháde oð his geendunge, 96, 21), Hml. Th. ii. 98, 16. Add
gamel
of great age ⬩ ancient, of a time long past
Entry preview:
Gomol bið snoterost, fyrngeárum fród, sé þe ǽr fela gebídeþ, Gn. C. II. of things Sweord, gomele láfe, B. 2563. ancient, of a time long past Gomele gefyrn ealra cyninga cyning sægdon tóweard, Cri. 135
yrf-cwealm
Entry preview:
Murrain Hér corn ǽrest se myccla yrfcwalm on Angelcynn, Chr. 986; Erl. 131, 6
Linked entry: irfe-cwealm
cyperen
Coppery, belonging to copper ⬩ æreus
Entry preview:
Forðonðe he forgnáþ gatu cyperene quia contrivit portas æreas, Ps. Spl. 106, 16. Cyperen hwer a copper ewer or vessel; cucuma, Ælfc. Gl. 26; Som. 60, 83; Wrt. Voc. 25, 23
fǽr
a calamity ⬩ disaster ⬩ evil ⬩ accident
Entry preview:
Ǽr him fǽr Godes aldre gesceóde ere the calamity sent by God destroyed them, Dan. 592. Ne con hé yfles andgiet, ǽr hit hine on fealleð. Hé þonne onfindeþ, þonne se fǽr cymeð, Dóm. 73.
Linked entry: fǽr
ge-sibsumian
Entry preview:
Add: to become gesibsum, come to an agreement, be reconciled Gang ǽr and gesybsuma wið þínne bróðer vade prius reconciliari fratri tuo, Mt. 5, 24.
tíma
Entry preview:
Add Gýfernyss déd ꝥ man yt ǽr tíman, Hml. S. 16, 269. Hét hé him beran bere tó sǽde, and ofer ǽlcne tíman ðá eorðan seów ( allatum hordeum ultra omne tempus serendi terrae commendavit, Vit. Cuth. 19), Hml. Th. ii. 144, 12.
a-cwelan
To die ⬩ perish ⬩ mori
Entry preview:
Ofercumen biþ he ǽr he acwele he will be overcome ere he dies, Exon, 90b; Th. 340, 10; Gn. Ex. 114. Monige men hungre acwǽlon many men died of hunger, Chr. 918; Erl. 104, 13
a-þierran
To wash off or away ⬩ rinse ⬩ make clean ⬩ purge ⬩ clear ⬩ diluere
Entry preview:
To wash off or away, rinse, make clean, purge, clear; diluere Hit is þearf, ðæt sió hond sié ǽr geclǽnsad, ðe wille ðæt fenn of óðerre aþierran necesse est ut esse munda studeat manus, quæ diluere sordes curat, Past. 13, 1 ; Hat. MS. 16 b, 8
earning-land
Entry preview:
Cf. the expression in the same charter: Wé wrítað him ðone croft . . . ðæt hé hæbbe hit swá rúm tó bóclonde, swá hé ǽr hæfde tó lǽnlonde, C. D. iii. 258, 27
ed-níwung
Entry preview:
Ðá edníwunge and ðá láre hí forsáwen, ðǽr hí ǽr ne ongéten ðone hryre and ðá tóworpennesse aedificationis verba contemnerent, nisi prius ruinam suae destructionis invenissent, Past. 443, 16. Add
geó-dæg
Entry preview:
., and cf. ǽr-dæg
on-erian
to plough up
Entry preview:
to plough up Wé ma lufiaþ ðone æcer ðe ǽr wæs mid þornum áswógen and æfter ðæm ðe ða þornas beóþ áheáwene and se æker biþ onered bringþ gódne wæsðm plus terram diligimus, quae post spinas exarata fructus uberes producit, Past. 52, 9; Swt. 411, 18
hláfmæsse-dæg
Lammas-day, ⬩ the first of August
Entry preview:
Ǽr hláfmæsse [dǽge?], L. M. 1, 72; Lchdm. ii. 146, 9. Æfter hlámmǽssedæge, Chr. 1100; Erl. 235, 33
Linked entry: hláf-mæsse
ge-wenian
Entry preview:
Cf. þone ilcan mete þe se láreów hí ǽror mid tame getéde, Met. 13, 44), Bt. 25 ; F. 88, 18. to draw, attract to or from. v. ge-wenian; in Dict. and wenian ; II
synnicge
A sinner, a sinful woman ⬩ peccatrix
Entry preview:
A sinner, a sinful woman; peccatrix Seó ( Mary Magdalen ) wæs ǽrest synnecge, Shrn. 107, 10
Candelmæsse-ǽfen
Entry preview:
Candlemas-eve Ǽrest on Eásterǽfen, and óðre síðe on Candelmæsseǽfen, Ll. Th. ii. 256, 28
Linked entry: ǽfen
weorþ-georn
Entry preview:
Lá wísan menu, gáþ on ðone weg ðe eów lǽraþ ða foremǽran bisna ðara gódena gumena and ðæra weorþgeornena wera ðe ǽr eów wǽron ( ite nunc fortes, ubi celsa magni ducit exempli via ).
be-geondan
Entry preview:
Begeondan lordánen, Mt. 19, l. temporal Ne mæg beón ǽr þám dæge ne begeondan xiii. Kl. Mai . . . ne mæg beón ǽr xi. kl. Aprl., ne begeondan vii. kl. Mai, Angl. viii. 309, 38-40. adv.