Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

searwian

(v.)
Grammar
searwian, p. ode
Entry preview:

Gif preóst ordál misfadige, gebéte ðæt. Gif preóst searwaþ be winde, gebéte ðæt if a priest do not conduct an ordeal rightly, let him make 'bót.'

Ír-land

(n.)
Grammar
Ír-land, es; n.

Ireland

Entry preview:

Se preóst cwæþ ðæt án wer wǽre on Írlande gelǽred, Swt. A. S. Rdr. 101, 200. Hé férde geond eal Yrrland, Homl. Th. ii. 346, 28

Linked entry: Íra-land

fram-fær

(n.)
Grammar
fram-fær, es; n.
Entry preview:

A going away, departure Se hálga wer wende áweg fram ðǽre stówe ... se preóst stód fægnigende ðæs óðres framfæres, Hml. Th. ii. 164, 3.

Linked entry: fær

scolere

(n.)
Grammar
scolere, (scólere?), es; m.
Entry preview:

Ðæt ǽnig preóst ne underfó óðres scolere, L. Edg. C. 10; Th. ii. 246, 24

heorþa

Entry preview:

Ǽlce geáre tó preósta gescý finde man biccene heorðan (pelles buccinas), Chrd. 48, 26. Add

weorold-sprǽc

(n.)
Grammar
weorold-sprǽc, e; f.
Entry preview:

Worldly speech, conversation on worldly matters Ne forlǽte preóst his godcundnysse, ne ne fó tó woruld-sprǽcum, L. Ælfc. C. 30; Th. ii. 354, 2. Gé lufiaþ woruldsprǽca, 34; Th. ii. 356, 20.

þæder

Entry preview:

And ǽlc preóst ... þæder (ad ipsum hospitale ) his teóðunga dó, Chrd. 51, 12-15. to a matter ꝥ hé tó þám gódan gewilnungum cume, þe þæder þurh méda gelaðod næs, Chrd. 61, 28

mæsse-reáf

(n.)
Grammar
mæsse-reáf, es; n.

Vestment used when celebrating mass

Entry preview:

Vestment used when celebrating mass Wé lǽraþ ðæt ǽlc preóst hæbbe corporalem ðonne hé mæssige, and subuculam under his alban and eal mæssereáf wurðlíce behworfen, L. Edg. C. 33; Th. ii. 250, 28: L. Ælfc. C. 22; Th. ii. 350, 19.

æt-dón

(v.)
Grammar
æt-dón, ic æt-dó; p. -dide; subj. ic, ðú, he -do; pp. -dón, -dén

To take awaydepriveeripere

Entry preview:

To take away, deprive; eripere Ðæt nán preósta óðrum ne ǽtdé ǽnig ðara þinga that no priest deprive another of any of those things, L. Edg. C. 9; Th. ii. 246,10

not

(n.)
Grammar
not, es; m.

A marksign

Entry preview:

A mark, sign Mé þingþ wynsumlíc ðæt is ðæra preósta notas ðám bócerum gekýðe ðé læs ðe hig witan ðæt ða rímcræftige weras sýn bútan cræftigum getácnungum, Anglia viii. 333, 17-19

ge-fæd

(adj.)
Grammar
ge-fæd, adj. [ge-fadian to set in order]

Orderlydispŏsĭtus

Entry preview:

Orderly; dispŏsĭtus Ðæt preósta gehwilc to sinoþe hæbbe gefædne man to cnihte that every priest at the synod have an orderly man for servant, L. Edg. C. 4; Th. ii. 244, 14

druncen-georn

Entry preview:

Ne mót nán preóst tó druncengeorn wurðan, Ll. Th. ii. 386, 9. Ne sceal mon beón druncengeorn ne oferǽte ( non vinolentus, non multum edax ), R. Ben. 17, 15. Nǽfre druncengeorne ( ebriosi ) nágon Godes ríce, Hml. A. 145, 39.

wígbed-bót

(n.)
Grammar
wígbed-bót, e; f.

A fine paid to the bishop for the injury done to the church by doing wrong to one in holy orders

Entry preview:

Gif man preóst ofsleá, forgilde man hine be fullan were, and biscope feówer and .xx. ór. tó weófodbóte; æt diácone .xii. ór. tó weófodbóte, 24; Th. ii. 294, 7-9.

werian

(v.)
Grammar
werian, p. ede, ode.
Entry preview:

Werige gehwá swá his háde tó gebyrige, ðæt se preóst ne werige munucscrúd, ne lǽwedra manna, L. Ælfc. C. 35; Th. ii. 358, 7-9. Ne preóst wǽpna ne werige, 30; Th. ii. 354, 3. Ne mót preóst wǽpnu werian mid rihte . . .

húsel-láf

(n.)
Grammar
húsel-láf, e; f.
Entry preview:

Gange se preóst tó ðam weofode mid ðære húselláfe ðe hé hálgode on Ðunresdæg housel must not be hallowed on Good Friday ... Let the priest go to the altar with what remains of the housel that he hallowed on Thursday, L. Ælfc. C. 36; Th. ii. 358, 22

scrift-scír

(n.)
Grammar
scrift-scír, e ; f.
Entry preview:

The district in which a confessor exercises his functions Gif préost on his scriftscíre ǽnigne man wite Gode oferhýre, L. Edg. C. 6 ; Th. ii. 244, 22 : 9; Th. ii. 246, 12 : 15 ; Th. ii. 246, 26. Sacerda gehwylc on his scriftscíre, Wulfst. 79, 17.

weorold-strúdere

(n.)
Grammar
weorold-strúdere, -strútere, es; m.
Entry preview:

A spoiler of this world's goods Ne mót mid rihte nán preóst beón gítsiende mangere, ne worldstrútere on geréfscipe, L. Ælfc. P. 49; Th. ii. 386, 7. Tó helle sculan gítseras, rýperas and reáferas and woruldstrúderas, Wulfst. 26, 17: 165, 36.

sám-lǽred

(adj.)
Grammar
sám-lǽred, adj.

Imperfectly taught

Entry preview:

Imperfectly taught Wé lǽraþ ðæt ǽnig gelǽred preóst ne scænde ðone sámlǽredan, ac gebéte hine gif hé bet cunne, L. Edg. C. 12; Th. ii. 246, 19. Hieronimus ádwæscte ða dwollícan gesetnysse ðe sámlǽrede men sǽdon be hire forþsíðe. Homl.

brýd-lác

(n.)
Grammar
brýd-lác, es; n.

A marriage gift or feast, the celebration of a marriagenuptiale offertorium, nuptiarum celebritates

Entry preview:

A marriage gift or feast, the celebration of a marriage; nuptiale offertorium, nuptiarum celebritates Ne nán preóst mót beón æt ðam brýdlácum áhwǽr ðǽr man eft wífaþ, oððe wíf eft ceorlaþ nor may any priest be at the celebration of a marriage anywhere

hand-þegen

(n.)
Grammar
hand-þegen, es; m.

An attendant, one of a retinue, servant

Entry preview:

Willfriþ his preóst and his hond-þeng Wilfrid his priest and attendant; clericus illius, Bd. 5, 19; S. 638, 27: Cd. 224; Th. 295, 12; Sat. 485