Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

spearcian

(v.)
Grammar
spearcian, spearcan(?)

To sparkleemit sparksscintillo

Entry preview:

ðonne hé spreocan ongan fýre and áttre, Cd. Th. 269, 24; Sat. 78. Sparcendum scintillante, Hpt. Gl. 501, 5

neáh-lǽcan

(v.; prefix)
Grammar
neáh-lǽcan, neá-lǽcan; p. -lǽhte, -lǽcte

To draw nighapproach

Entry preview:

To draw nigh, approach Ðis fýr mé swíðe neálǽceþ ignis mihi adpropinquat, Bd. 3, 19; S. 548, 24 : Exon. Th. 164, 4; Gú. 1006. Deáþ neálǽcte, 170, 16; Gú. 1112. Hé neálǽhte accessit, Gen. 27; 27. On ðære tíde ðe neálǽhte niðða bearnum, Cd.

CEALC

(n.)
Grammar
CEALC, es; m.

Plaster, cement, chalk;calx arenata, calx

Entry preview:

Plaster, cement, chalk; calx arenata, calx Iuuinianus wæs sume niht on ánum niwcilctan húse: ðá hét he bétan ðǽr-inne mycel fýr, forðon hit wæs ceald weder.

Linked entry: calc

fóre-stapan

(v.)
Grammar
fóre-stapan, he -stæpþ; p. ic, he -stóp, ðú -stópe, pl. -stópon; impert. -stape, -stæpe, pl. -stapaþ; pp. -stapen

To step beforepreventcome or go beforeprecedeprægrĕdiprævĕnīrepræīrepræcēdĕre

Entry preview:

Fýr ætfóran him fórestæpþ ignis ante ipsam præcēdet, Ps. Lamb. 96, 3: Homl. Th. ii. 82, 18. Paulus fórestóp Stephanum Paul preceded Stephen, Homl. Th. ii. 82, 22

Linked entry: fór-stapan

grimlíce

(adv.)
Entry preview:

Þæt fýr græfeð grimlíce, Cri. 1004

ge-swiðrian

(v.)
Grammar
ge-swiðrian, p. ode, ade; pp. od, ad

To weakendestroyimminueredebilitareconficere

Entry preview:

Ðæt helle fýr wæs siððan geswiðrad that hell-fire was afterwards mitigated, Ors. 2, 6; Bos. 50, 20

smíc

(n.)
Grammar
smíc, sméc, smýc, es; m.

Smoke, vapour, steam

Entry preview:

On ðam fýre and on ðam smýce Homl. Th. ii. 202, 32. Se wind ðæt fýr and ðone smíc ofer ða wallas dráf Bd. 3, 16; S. 543, 1. Genim spices snǽd, lege on hátne stán, drince ðonne smíc Lchdm. ii. 58, 17.

Linked entries: sméc smoca

gár-æcer

(n.)
Grammar
gár-æcer, es; m.

A strip of land tapering at one end

Entry preview:

., s. v. gored acres On ǽnne gáran; ðonne of ðan gáran on ánne gáræcer; ðæt andlanges ðǽre fyrh tó ánum andheáfdum . . . ðanon west on ánne góran; andlanges ðǽre fyrh . . . on áne gáræcer . . . and se gáræcer in on ðæt land . . . tó twám gáræcer[urn]

á-cólian

(v.)
Entry preview:

Seó hǽto ðæs fýres ácólode, Hml. S. 30, 451. Se ofon ácólode sóna, Shrn. 31, 22. Ðú ðíne fét léte in deáðe ácólian, Angl. xii. 508, 15. Gif wund on men ácólod sý, Lch. i. 194, 23.

tó-samne

Entry preview:

Add Hí ðá tósomne cómon æt Peonhó, and sóna swá hí tógædere fengon, þá beáh seó Englisce fyrd, Chr. 1001; P. 133, 23

freomian

(v.)
Grammar
freomian, part. freomigende

To profitbe goodavailprōdessevălēre

Entry preview:

To profit, be good, avail; prōdesse, vălēre Ðæt ðære ylcan stówe myl wið fýre wæs freomigende ut pulvis lŏci illīus contra ignem văluĕrit, Bd. 3, 10; S. 534, 16

fæðmian

(v.)
Grammar
fæðmian, fæðman; p. ade, ede; pp. ad, ed

FATHOM, embrace, contain, envelope, clasp, devouramplecti, complecti, contĭnēre, comĕdĕre

Entry preview:

Heora geóguþe fýr fæðmade jŭvĕnes eōrum comēdit ignis, Ps. Th. 77, 63

ge-hruxl

(n.)
Entry preview:

Noise, tumult Ðá bróðru mid gehlýde wurpon wæter on ꝥ fýr . . . þá wearð se Drihtnes wer mid þám ylcan gehrúxle (-rúxle, v. l.) (eodem tumultu ) ástyrod. and þyder becóm, Gr. D. 124, 3.

a-dwæscan

(v.)
Grammar
a-dwæscan, p. ede, te; pp. ed, t; v. a. [a, dwæscan to quench]

To quenchput outstaunchappeaseextinguere

Entry preview:

Ðæt fýr adwæsced wæs flammæ extinctæ sunt, Bd. 2, 7; S. 509, 29. Adwæscton extinguerent, 4, 8; S. 575, 41. Adwæsctum ðínum feóndum extinctis tuis hostibus, 2, 12; S. 514, 7.

Linked entry: on-dwæscan

drypan

(v.)
Grammar
drypan, p. de, te; pp. ed

To drop, moistenstillāre, humectāre

Entry preview:

To drop, moisten; stillāre, humectāre Nime ánne eles dropan, and drype on án mycel fýr take a drop of oil, and drop it on a large fire, Ors. 4, 7; Bos. 88, 11: L. M. 1, 3; Lchdm. ii. 40, 5, 7, 24, 28, 30.

ge-hédan

(v.)
Grammar
ge-hédan, p. de; pp. ed.

to hideconcealcondĕreabscondĕreto acquireobtainseizeobtĭnēredeprehendĕre

Entry preview:

to hide, conceal; condĕre, abscondĕre Is ðæt fýr on stánum gehéded fire is hidden in stones, Bt. Met.

wiþer-steall

(n.)
Grammar
wiþer-steall, es; m.

Resistanceopposition

Entry preview:

Færð ðæt fýr ofer eall, ne byð ðǽr nán wiðersteall ( Similar entries cf. foresteall, Dóm. L. 146, where the Latin is : Ignis ubique suis ruptis regnabit habenis), ne nán man næfð ðæra mihta, ðæt ðǽr ǽnige wyrne dó, Wulfst. 138, 6.

Linked entry: wiþ-steall

wirn

(n.)
Grammar
wirn, e; f.

A hindranceobstacledifficulty

Entry preview:

Færð ðæt fýr ofer eall . . . ne nán man næfð ðæra mihta, ðæt ðǽr ǽnige wyrne dó the fire will go everywhere . . . and no one will be able to hinder it, Wulfst. 138, 7

Linked entry: wyrn

líge-leóht

(adj.)
Grammar
líge-leóht, (?); adj.
Entry preview:

Bright with flame; the neuter used substantively, as abstract noun Þis fýr is án lég, and hwæðre se an leg þreó þing on him hafað . . .

rícsian

(v.)
Grammar
rícsian, <b>II a.</b>
Entry preview:

Ianuarius, gif hé biþ on Sæternesdæg . . . fýr rícsaþ on þám geáre, Archivcxx. 298, 22. Ðá wǽtan weorþaþ gegaderode on þone magan, and þǽr ríxiaþ mid scearfunga innan, Lch. ii. 176, 7.