pund
Entry preview:
</b> add :-- Man geald ǽrest gafol Deniscan mannum . . . ꝥ wæs .x. þúsend punda, Chr. 991; P. 127, 5. Twá and twéntig þúsend punda goldes and seolfres mon gesealde þám here of Ænglalande wið friðe, Ll.
stede
Entry preview:
Ærest man ásmeáð þæs húses stede, Angl. viii. 324, 8. <b>II b.</b> add :-- Seó gítsung næfde nǽnne stede on heora heortan, Hml. Th. i. 326, 35. Smeága gehwá on his móde, gif ðás beboda habbað ǽnigne stede on his heortan, ii. 228, 21.
Linked entry: welig-stedende
ealdor
Entry preview:
Nar. 35, 19. a parent, v. ealdor-leás orphan Cóm ǽrest Cam in síðian, eafora Nóes, þǽr his aldor læg, Gen. 1578. Þín aldor thy father, Dan. 754. Se ǽresta ealdor þisses menniscan cynnes Adam, Bl. H. 23, 4.
láreów
A teacher ⬩ master ⬩ preacher
Entry preview:
Wæs se Columba se ǽresta láreów ðæs cristenan geleáfan erat Columba primus doctor fidei christianæ, 5, 9; S. 622, 40. Be ðære láre mínes láreówes, Blickl. Homl. 185, 8: Exon. 14 b; Th. 29, 6; Cri. 458.
on-gin
a beginning ⬩ an attempt, undertaking, enterprise ⬩ action, proceeding ⬩ action, activity, active life, actions, endeavours
Entry preview:
Ðæt se ǽresta dǽl his onginnes and líles wǽre tó geleáfan gecyrred. Blickl. Homl. 211, 30. Drihtne úres anginnes nán þing dígle ne biþ. . . Beforan ðé is eall mín gewilnung, R. Ben. 25, 9
here-toga
Entry preview:
Þá onstealdon þá heretogan ǽrest þone fleám, Chr. 993; P. 127, 29. as an official term Eoldorman princeps, heore-toga oððe láteów dux ealdorman oððe geréfa comes, Wrt. Voc. i. 72, 60.
ge-coren
Entry preview:
Se sunnandæg is swíáe micelum gecoren eallum Godes gesceaftum, for ðám þe hé wæs ealra daga se ǽresta, and hé bið se néxta, Wlfst. 209, 31.
hwílwend-líc
Temporary
Entry preview:
Se ælmihtiga se ðe is éce leóht ǽrest ðæt hwílwendlíc leóht geworhte, Boutr. Scrd. 19, 5. Hwílwendlíc líf ... éce líf the life of time ... the life of eternity, Homl. Th. ii. 240, 15-20.
Linked entry: hwílend-líc
hýr-ness
Obedience ⬩ subjection
Entry preview:
Wæs hé ǽrest arcebiscopa ðæt him eall Angelcynn hýrnysse geþafode is primus erat in archiepiscopis, cui omnis Anglorum ecclesia manus dare consentiret, 4, 2; S. 565, 22. Underþeódde on hérnysse subjecti, 30; S. 561, 36.
Norþ-mann
A man belonging to a northern country ⬩ a Norseman ⬩ Norwegian ⬩ Dane
Entry preview:
On his dagum cómon ǽrest iii scipu Norþmanna ... Ðæt wǽron ða érestan scipu Deniscra manna ðe Angelcynnes land gesóhton, Chr. 787; Erl. 57, 21-25. Ðǽr geflémed wearþ Norþmanna bregu, 937; Erl. 112, 33. Wǽran ǽr under Norþmannum, 942; Erl. 116, 15.
Linked entry: Nor-men
wíte-þeów
In slavery as a consequence of crime
Entry preview:
Ðæt is ǽrest, ðæt ic wille ðæt man gefreóge ǽlcne wíteþeówne mannan ðe on ðam biscopríce sié for hine and for his cynehláford, Cod. Dip. B. ii. 329, 17 : L. Ath. i. proem.; Th. i. 198, 9. Wéron ðǽr þreó wíteþeówe men and þreó þeówberde, Cod. Dip.
ge-hleótan
Entry preview:
Add: trans. to obtain by lot Þá hluton þá consulas hwelc hiera ǽrest þæt gewinn underfénge.
hwílwend-lic
Entry preview:
</b> physical, not spiritual and eternal :-- Hit gedafenode Godes weorcum ꝥ se ælmihtiga, sé þe is éce leóht, ǽrest ꝥ hwílwendlice leóht geworhte congruit operibus Dei, ut a luce aeterna lux temporalis primo fieret Angl. vii. 18, 159
mǽl
Entry preview:
Eten gebróþru on twá mǽl, þæt is ǽrest on ðǽre syxtan tíde and eft on ǽfen ad sextam reficiant fratres et ad seram cenent, 65, 14: 63, 15. (See also lencten; )
wearm
Warm
Entry preview:
Warm Swá swá ðæt cealde ǽrest onginð wlacian, ǽr hit ful wearm weorðe, swá eác ðæt wearm wlacaþ, ǽr hit eallunga ácealdige sicut a frigore per teporem transitur ad calorem, ita a calore per teporem reditur ad frigus, Past. 58; Swt. 447, 5.
frécennes
Danger ⬩ peril ⬩ hazard ⬩ mischief ⬩ harm ⬩ perīcŭlum ⬩ discrīmen ⬩ mălum
Entry preview:
Se hálga wer in ða ǽrestan ældu gelufade frécnessa fela the holy man in his early age loved much mischief, Exon. 34 a; Th. 108, 31; Gú. 81
ealdor
ELDER, parent, head of a family, author ⬩ părens, paterfamilias, auctor ⬩ an elder, chief, governor, prince ⬩ sĕnior, præpŏsītus, princeps
Entry preview:
ELDER, parent, head of a family, author; părens, paterfamilias, auctor Úre ealdras ða ǽrestan menn prīmi părentes nastri, Bd. I. 27; S. 493, 3. Ðæt unriht ðe his ealdras ǽr gefremedon inīquĭtas patrum ejus, Ps. Th. 108, 14.
Babilón
Entry preview:
Membrað], se ent, ongan ǽrest timbrian Babilónia; and Ninus, se cyning æfter him, and Sameramis, his cwén, hí ge-endade æfter him, on middeweardum hire ríce. Seó burh wæs getimbred on fildum lande, and on swíðe emnum.
Linked entries: Babilónia Babilónie Babilónige Babilónis Babylón
þegen-scipe
Entry preview:
Alexander his ǽrestan ðegnscipe on ðon gecýþde, ðá hé ealle Crécas mid his snyttro on his geweald geniédde, ealle ða ðe wið hiene gewin up áhófon Alexander primam experientiam animi et virtutis suae, compressis celeriter Graecorum motibus, dedit, Swt.
under-gitan
To understand ⬩ perceive ⬩ know
Entry preview:
A.) ( cognouerunt ) hys leorningcnihtas ðás þing ǽrest, 12, 16. Gif hwam gelustfullaþ tó witanne hwæt sý quadrans ðonne undergite hé ðæt quadrans byð se feórða dǽl, Anglia viii. 298, 10. Understandan capere, intelligere, undergite capiat, Hpt.