Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

sél

(adv.)
Grammar
sél, soel; also sélor; adv. (cpve.)

Better ⬩ excellence ⬩ advantage ⬩ profit ⬩ with (more) success ⬩ (more) effectually ⬩ to (more) purpose

Entry preview:

Ne gefrægn ic nǽfre wurðlícor æt hilde sixtig sigebeorna sél gebǽran, Fins. Th. 77; Fins. 38: Beo. Th. 2029; B. 1012. Hwylc hira sélast simle gelǽste hláforde æt hilde, Andr. Kmbl. 821; An. 411. Bet gé rǽdaþ melius legitis, sélost (sǽlost, MS.

Linked entry: sél

ge-dál

division, separation. ⬩ dissolution, destruction. ⬩ parting, separation of two or more objects. ⬩ a dividing of property, sharing. ⬩ a distributing, spending, giving. ⬩ a share, portion, part ⬩ difference

Entry preview:

And ic gean mínum þrým bróðrum tó gedále þæs landes æt Trosting-túne, búton þám ðe ic gean Ælfwolde ðæs ðe Æðelríc hæfde, Cht. Th. 597, 14-598, 4: Gen. 1400.

ge-hweorfan

(v.)
Grammar
ge-hweorfan, p. -hwearf, pl. -hwurfon; pp. -hworfen.

To turn ⬩ convertere ⬩ To turn ⬩ go away ⬩ depart ⬩ die ⬩ pass as property ⬩ fall as a lot ⬩ verti ⬩ abire ⬩ redire ⬩ excidere

Entry preview:

Ǽr ic of ðysum lífe gehweorfe ere I depart from this life, Hy. 3, 53; Hy. Grn. ii. 284, 53. Hit on ǽht gehwearf Denigea freán it passed into the possession of the Danes' lord, Beo. Th. 3363; B. 1679 : 2424; B. 1210 : 4422; B. 2208.

Linked entry: ge-hwearf

feorh

Entry preview:

Uneáðe ic mihte begytan æt Gode ꝥ mé wǽron befæste of þǽre stówe þá feorh þára gebróðra vix obtinere potui, ut mihi ex hoc loco animae concederentur, Gr. D. 140, 29. Add

lǽdend

(n.)
Grammar
lǽdend, es; m.
Entry preview:

One who leads or brings Se wæs ǽ bringend, lára lǽdend, Exon. 10 a; Th. 9, 27; Cri. 141

Linked entry: lǽdan

stefn

(n.)
Grammar
stefn, stemn, es; m.
Entry preview:

a stem of a tree Hwæt wénst ðú for hwí ǽlc sǽd grówe innon ða eorþan and tó wyrtrumum weorþe on ðære eorþan, búton for ðý ðe hí tiohhiaþ ðæt se stemn and se helm móte ðý fæstor standon ...

a-hreddan

(v.)
Grammar
a-hreddan, p. -hredde; pp. -hreded, -hred [a from, hreddan to rid]

To rid ⬩ liberate ⬩ set free ⬩ deliver ⬩ rescue ⬩ liberare ⬩ eripere ⬩ eruere

Entry preview:

He hí æt hungre ahredde he rid them of the famine, Ors. 1, 5; Bos. 28, 40. Loth wæs ahreded Lot was rescued, Cd. 96; Th. 125, 27; Gen. 2085. Ahred. 94; Th. 122, 26: Gen. 2032. Ahrede me hefiges nídes feónda mínra eripe me de inimicis meis, Ps.

Linked entries: a-reddan a-riddan

morgen-gifu

(n.)
Grammar
morgen-gifu, e; f.

The gift made by the husband to the wife on the morning after the consummation of the marriage

Entry preview:

Ic cýðe hwæt ic mínum wífe tó morgengife sealde, ðæt is Beadewan and Burgestede and Strátford and ða þreó hýda æt Heánhealan, Chart. Th. 596, 31. Hig ðone cincg bǽdon ðæt heó móste gesyllan hire morgengife intó Cristes cyrcean, 540, 18.

un-forworht

(adj.)
Grammar
un-forworht, adj.

Not criminal ⬩ innocent

Entry preview:

Se ðe hit áwende æt unforworhtum þingum he who sets aside the grant when there is no criminality on the part of the grantee (cf. the phrase frequent in Oswald's charters: Gif hwá búton gewyrhtum hit ábrecan wille, iii. 21, 30, and often.

Linked entries: for-wyrcan fór-wyrcan

ofer-stǽlan

Entry preview:

Add: to overcome in a dispute, overthrow the case of a person by proofs Þá fuhton þá englas and þá deóflu ymbe þá earman sáwle ; and þá deóflu hý ( the soul) genáman æt þám englum, and oferstǽldon hý mid hire yfelan weorcum þe heó wyrcende wæs (confuted

fyrmest

(adj.)
Grammar
fyrmest, adj.

excellent

Entry preview:

Nembroð fyrmest wæs æt þǽre getimbrunge þǽre byrig Babilonian Nemroth condendae Babyloniae auctor exstiterat, Angl. vii. 40, 380. On þám geférscipe wǽran þá fyrmestan Mellitus, . . .

ge-angsumian

(v.)
Entry preview:

Heó wearð oð deáð on móde geancsumed . . . and æt Gode ábæd ꝥ heó hire gást ágeaf, Chr. 1093; P. 228, 13. Hé micclum wearð geangsumod, and for his mágum swíðor þonne for him sylfum, Hml. A. 97, 168.

Cynete

(n.)
Grammar
Cynete, an; f.

KENNET which rises in Wiltshire ⬩ fluvii nomen qui originem suam habet in agro Wiltoniensi ⬩ KENNET, a village on the river Kennet in Wiltshire ⬩ villæ nomen in agro Wiltoniensi

Entry preview:

KENNET, a village on the river Kennet in Wiltshire; villæ nomen in agro Wiltoniensi Wæs fyrd gesomnod æt Cynetan a force was assembled at Kennet, Chr. 1006; Erl. 140, 23

fǽr-spel

(n.)
Grammar
fǽr-spel, -spell, es; n.

A sudden message, sudden news, horrible message ⬩ imprōvīsus vel terrĭbĭlis nuncius

Entry preview:

He ðæs fǽrspelles módsorge wæg hefige æt heortan he bare mental sorrow heavy at heart at the sudden news, Exon. 48 a; Th. 165, 4; Gú. 1023. For ðam fǽrspelle at the sudden news, Andr. Kmbl. 2173; An. 1088.

for-grípan

(v.)
Grammar
for-grípan, p. -gráp, pl. -gripon; subj. pres. -grípe, pl. -grípen; pp. -gripen [for-, grípan to grasp]

To grasp ⬩ snatch away ⬩ seize ⬩ assail ⬩ overwhelm ⬩ corrĭpĕre ⬩ comprehendĕre ⬩ apprehendĕre ⬩ vim afferre ⬩ obruĕre

Entry preview:

He æt gúþe forgráp Grendeles mǽgum he in conflict grasped Grendel's kinsmen, Beo. Th. 4695; B. 2353. Æbylignes yrres ðínes hí forgrípe indignātio īræ tuæ apprehendat eos, Ps. Th. 68, 25. Ðonne we hine forgrípen when we seize him, Ps.

mild-heort

(adj.)
Grammar
mild-heort, adj.

kind-hearted ⬩ of gentle disposition ⬩ meek ⬩ merciful ⬩ compassionate ⬩ gracious ⬩ clement

Entry preview:

kind-hearted, of gentle disposition, meek Leorniaþ æt mé forðon ðe ic eom mildheort and eáþmód ( mitis et humilis corde, Mt. 11, 29), Blickl. Homl. 13, 19. Uton beón eáþmóde and mildheorte and ælmesgeorne, 95, 26.

nearwe

(adv.)
Grammar
nearwe, adv.

straitly ⬩ strictly ⬩ closely ⬩ narrowly ⬩ strictly ⬩ exactly ⬩ oppressively ⬩ forcibly ⬩ anxiously ⬩ in a manner causing trouble

Entry preview:

Kmbl. 2313; El. 1158 : 2476; El. 1240. oppressively, forcibly Ðonne hine æt niéhstan nearwe stilleþ G, Salm. Kmbl. 268; Sal. 133. Nearwe gebéged, Cd.

ge-brǽdan

(v.)
Grammar
ge-brǽdan, to -brǽdenne; p. de; pp. ed [ge-, brǽdan to make broad]

To make broad ⬩ broaden ⬩ extend ⬩ spread ⬩ dilātāre ⬩ ampliāre ⬩ extendĕre ⬩ expandĕre ⬩ sternere

Entry preview:

Ealle ða telgan ðú æt sǽstreámas sealte gebræddest extendisti palmĭtes ejus usque ad măre. Ps. Th. 79, 11. Ðreatas gebrǽdon wédo hiora turba straverunt vestimenta sua, Mt. Kmbl. Lind. 21, 8. Miþ stáne gebrǽded lapide stratus, Jn. Skt. Lind. 19, 13

Linked entry: ge-brádian

be-helian

(v.)
Entry preview:

Moyses behelede ðá bierhto his ondwlitan, Past. 459, 19. ꝥ Þá heortan æt þínum burhgeatum behele (-a, v. l. ), Lch. i. 328, 24. Se preóst þá húselláfe behelie mid corporale, Ll. Th. ii. 358, 24. Ðeáh hé his þeáwas behelie, Prov. K. 58.

castel

(n.)
Grammar
castel, (-ell), es; m.
Entry preview:

Æt ǽlcan castelle, 1075; P. 210, 25. His wíf wæs innan þám castele, and hine heóld swá lang ꝥ man hire grið sealde, P. 211, ii. Hæfdon þá welisce menn gewroht ǽnne castel, 1048; P. 173, 16.