Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

líf-líc

(adj.)
Grammar
líf-líc, adj.

living ⬩ vital

Entry preview:

Ic eom se líflíca hláf ðe of heofenum ástáh I am the living bread, that came down from heaven, Homl. Th. ii. 202, 5.

ge-wiht

(n.)
Grammar
ge-wiht, -wyht, -wihte, es; n.

Weight ⬩ pondus

Entry preview:

Gé etaþ hláf be gewihte ye shall eat bread by weight, Lev. 26, 26. Mid twám hundred mancosan goldes be gewihte and mid v. pundan be gewihte seolfres for two hundred mancuses of gold by weight and for five pounds by weight of silver, Th.

Linked entries: ge-wyht wiht

cwalu

Entry preview:

Him næs on þám hláfe forholen seó cwalu (wól, v. l. pestis ), Gr. D. 118, 9. Hwæt bið unáberendlicre tó gesiónne ðonne ðæs bearnes cwalu ( mors ) beforan ðæs fæder eágum?, Past. 34. 3, 11.

on-legen

(n.)
Grammar
on-legen, e; f.

An on-laying, (medicinal) application

Entry preview:

Gesodene wuduæpla and hlafes cruman and swilce onlegena, 190, 15

wist

(n.)
Grammar
wist, e; f. (and m.?
Similar entries
v. big-, dæg-, hús-, neáh-wist.
)

subsistence ⬩ sustenance ⬩ food ⬩ provisions ⬩ dainty food ⬩ a feast ⬩ eating ⬩ feasting

Entry preview:

Hé áfédde of fixum twám and of fíf hláfum fira cynnes fíf þúsendo; wiste þégon menu, 1186; An. 593. Waldend ðé wist gife, heofonlícne hláf, 776; An. 388. Hunig, wynsume wist, Frag. Kmbl. 40; Leás. 22. Fóddurwelan, wist, Exon.

león

(v.)
Grammar
león, p. láh.

To lend

Entry preview:

Líh mé þreó hláfas commoda mihi tres panes, Lk. Skt. Lind. 11, 5

bletsian

(v.)
Grammar
bletsian, (from blédsian, bloedsian).

to hallow ⬩ consecrate ⬩ adore ⬩ to benefit ⬩ prosper

Entry preview:

Add: to hallow, consecrate Genom se Hǽlend hláf and bletsade, Mt. R. 26, 26. Bloedsade, Mk. L. 14, 22. to make the sign of the crossas a protection against evil :-- Gif hwá hit bletsað, þonne áblynð seó dydrung, Hml. S. 21, 469.

hwónlíce

(adv.)
Entry preview:

Tó-dæg wé habbað hwónlíce be hláf, ac tó-merigen wé sceolon habban genihtsumlíce (cf. quare de panis inopia vester animus contristatur ? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundantes habebitis Gr. D. c. 21), Hml. Th. ii. 172, 2

in-swán

(n.)
Grammar
in-swán, es, m.
Entry preview:

The herd who had charge of the lord's swine Ǽlc gebúr sylle .vi. hláfas ðam inswáne ðonne hé his heorde tó mæstene drífe omnis geburus det vi. panes porcario curie quando gregem suum minabit in pastinagium, L. R. S. 4; Th. i. 434, 21

wrítan

Grammar
wrítan, <b>. I.</b>
Entry preview:

Add Þonne mon þá hláfas wrát tó þicgeanne, þonne orn þǽr blód út cum panes per convivia frangerentur, cruor e mediis panibus fluxit, Ors. 5, 10; S. 234, 5. Add Hé Cristes róde tácen þǽr tóweard wrát signum crucis edidit, Gr. D. 105, 9

breád

a bit ⬩ bread

Entry preview:

Th. 147, 6: stycce hláfes, Ps. Srt.), Bl. Gl. bread: Breád bacan, Wlfst. 296, 8. Þám mannum sceal man sellan beren bread, Lch. ii. 220, 7. Þicge hé bread gebrocen on hát wæter, 264, 5

of-þænnan

(v.)

to moisten

Entry preview:

Mid hláfes cruman ofþendum mid cealdwætre, 82, 7

Linked entry: þǽnan

be-brecan

(v.)
Grammar
be-brecan, he, heó -briceþ, -bricþ; p. -bræc, pl. -brǽcon ; pp. -brocen

To break off deprive by breaking ⬩ to break to pieces ⬩ consume ⬩ carpendo spoliare ⬩ confringere ⬩ consumere

Entry preview:

Bebrocene wǽron ealle hyra hláfas consumpti erant omnes eorum panes, Gr. Dial. 2, 21

Linked entries: be-briceþ be-brocen

glæs-fæt

Entry preview:

Gedó on glæsfæt, and þonne mid hláfe lapa on and nytta; ge þeáh þú mid cuclere ꝥ súpe, þæt hylpþ, Lch. ii. 184, 23. a lamp Hú Bonnosus ꝥ tóbrokene glæsfæt geedstaðelode . . .

for-cnídan

(v.)
Grammar
for-cnídan, p. ic, he -cnád, ðú -cnide, -cnyde, pl. -cnidon; pp. -cniden

To beat or break into pieces ⬩ dash or throw down ⬩ comminuĕre ⬩ contĕrĕre ⬩ collidére

Entry preview:

Ealle trumnysse hláfes he forcnád omne firmāmentum pānis contrīvit, 104, 15. Setl his on lande ðú forcnyde sēdem ejus in terra collīsisti, 88, 43

ge-met

Grammar
ge-met, <b>;
Entry preview:

Add Hé þone regol þe hé mid his handum áwrát betǽhte Maure mid him tó hæbbenne and heora hláfes gewiht and heora wínes gemett, Hml. S. 6, 68. <b>VII ¶.</b> add: Solil. H. 17, 9

þearfan

(v.)
Grammar
þearfan, p. de; pp. ed

To need, ⬩ suffer need ⬩ indigent, ⬩ needy, ⬩ poor ⬩ a poor person; ⬩ the poor ⬩ a miserable person

Entry preview:

Brec ðínne hláf þearfendum mannum, 37, 20: 75, 23: 109, 14. Ðæt hé sealde sum þping þearfendum mannum (egenis) Jn. Skt. 13, 29. as substantive, a poor person; mostly in plural,the poor Ðone þearfendan áreccan erigens pauperem, Ps. Th. 112, 6.

reáf

(n.)
Grammar
reáf, es; n.
Entry preview:

Hláf tó etenne and reáf tó werigenne, 28, 20. Ðæt hálie reáf ðæt Aaron wereþ, Ex. 29, 29. Johannes hæfde reáf of olfenda hǽrum, Mt. Kmbl. 3, 4. His reáf ( vestimenta ) wǽron swá hwíte swá snáw, 17, 2. Hí sǽton on blacum reáfum weán on wénum, Cd.

Linked entry: búr-reáf

wic-þegen

(n.)
Grammar
wic-þegen, es; m.
Entry preview:

Interl. 66, 6) ánre tíde ǽr gemǽnum gereorde gán tó hláfe . . . Æfterfylige ðære tóweardan wucan wicþén, R. Ben. pp. 58-60. Se diácon wucþén diaconus hebdomadarus, Anglia xiii. 415, 721. Fram mæssepreóste wucþéne a sacerdote ebdomadario, 395, 435.

ele-bacen

(part.)
Grammar
ele-bacen, pp.

Oil-baked, baked in or with oil ⬩ ŏleo coctus, ŏleătus

Entry preview:

Oil-baked, baked in or with oil; ŏleo coctus, ŏleătus Manna híg gadredon and grundon on cwyrne oððe britton and sudon on croccan and worhton hláfas ðǽrof: ða wǽron híg swilce híg wǽron elebacene pŏpŭlus collĭgens Man frangēbat mŏla sive tĕrēbat in mortārio

Linked entry: bracan