tól
a tool, ⬩ implement, ⬩ instrument ⬩ tools, ⬩ machinery, ⬩ apparatus
Entry preview:
Bt. 17; Fox 58, 28-60, 7. in a collective sense, tools, machinery, apparatus Decius cwæd: 'Æteówiaþ his gesihðum eal ðæt wíta tól' (cf. eal ðæt pínungtól, 428, 18).
Linked entry: tohl
ge-ascian
Entry preview:
Ealle his sceattas þe hí mihton geáxian, Chr. 1064 ; P. 190, 18. Hí sóna ealle wǽron geácsode (requisiti), and wǽron gelǽtene, Gr.
CYN
every being of one kind, a kindred, kind, race, nation, people, tribe, family, lineage, generation, progeny, KIN ⬩ genus, gens, natio, populus, stirps, tribus, familia, natales, origo, generatio, proles, progenies ⬩ Gender ⬩ genus ⬩ a sex ⬩ sexus
Entry preview:
Eal engla cynn all the race of angels, Exon. 75a; Th. 281, 10; Jul. 644. Eall gimma cynn all kinds of gems, Andr. Kmbl. 3037; An. 1521. Fór cynn æfter cynne tribe went after tribe, Cd. 161; Th. 200, 3; Exod. 351.
macian
Entry preview:
hit wearð tó nánþing, Chr. 870; P. 71, 11. to cause to move, put Seó ealde cyrce wæs eall behangen mid criccum . . . and man ne mihte swá ðeáh macian hí healfe úp (not half of them could be put up on the walls) Hml.
stæf
a staff ⬩ stick ⬩ a written character ⬩ a letter ⬩ the old letters having been carved on staves ⬩ a mark in writing ⬩ a letter as representing a minute detail ⬩ a collection of written symbols ⬩ a letter ⬩ writing ⬩ letters ⬩ book-learning ⬩ literature ⬩ an element, a rudiment ⬩ baculus, virga, regula ⬩ a staff, post; a letter ⬩ learning
Entry preview:
Th. ii. 200, 1. in pl. a collection of written symbols, a letter, writing Hé mé ealle on stafum áwrát, Bd. pref.; S. 472, 3. Ðysne geleáfan hé gýmde gefæstnian sinoþlícum stafum ... Ðara stafa is ðes fruma, 4, 17; S. 585, 14-17: 41.
Linked entries: stafa stæf-cræft
DÚN
A mountain, hill, DOWN ⬩ mons, collis
Entry preview:
Wurdon behelede ealle ða héhstan dúna under ealre heofenan. And ðæt wæter wæs fíftyne fæðma deóp ofer ða héhstan dúna operti sunt omnes montes excelsi sub unĭverso cælo. Quindĕcim cŭbĭtis altior fuit aqua super montes, quæ operuĕrat, Gen. 7, 19, 20.
ídel-ness
Idleness ⬩ vanity ⬩ frivolity ⬩ uselessness ⬩ futility ⬩ emptiness ⬩ falseness
Entry preview:
Ða gímeleásan men ðe heora líf ádrugon on ealre ídelnisse the careless men who passed their lives quite idly, Ælfc. T. Grn. 1, 13.
Linked entry: ídel-gild
GYLT
Guilt ⬩ crime ⬩ sin ⬩ offence ⬩ fault ⬩ wrong ⬩ debt ⬩ fine ⬩ forfeiture
Entry preview:
Ealle ða gyltes ða belimpeþ to míne kinehelme omnes forisfacturas que pertinent ad regiam coronam meam, Th. Chart. 423, 3
Linked entry: gelt
mǽne
mean ⬩ wicked ⬩ false ⬩ evil
Entry preview:
Eall yfel forlǽtan ge on manslihte ge on mǽnum áþum, 228, 21
Linked entry: mán
rǽdels
Entry preview:
Eall ðis ðú gerehtest tó sóðe swíðe gesceádwíslíce búton ǽlcre leásre rǽdelsan haec nullis extrinsecus sumtis, sed altero ex altero fidem trahente, insitis domesticisque probationibus explicabas, 35, 5; Fox 164, 31.
stycce
Entry preview:
Hig curfon ðone ram eall tó sticceon (in frusta), Lev. 8, 20. Tó sticcon, 1, 6: Ex. 29, 17. Tó sticcum, Jud. 14, 6. Ðæt mon ðone disc tóbrǽce tó styccum, Bd. 3, 6; S. 528, 21. Hé feallende tóbærst on feówer sticca.
Linked entry: Sticce
teóða
Entry preview:
Ðæs hereteámes ealles teóðan sceat Abraham sealde Godes bisceope, Cd. Th. 128, 5; Gen. 2122. Ðone téþan (teóþan, Bd. M.) dǽl, Bd. 4, 29; S. 608, 18. Ðíne teóðan sceattas ágyf ðú Gode, L.
hund-seofontig
Entry preview:
Add: as abstract numeral Týn síðon seofon beóð hundseofontig, Angl. viii. 303, 5. as substantive (sing, or pl.). with gen þær on ríme forborn fíf and hundseofontig hǽðnes herges, Jul. 588. pæt synd eall tógedere twá and hundseofontig geára (MS. geáre
heáh
Entry preview:
Ofer eorðcyningas ealra heáhstne excelsum prae regibus terrae, Ps. Th. 88, 24. God þé gedéð heáhst and mǽrost ealra þeóda faciet te Deus excelsiorem cunctis gentibus, Deut. 28, 1. divine or angelic beings Heáh and hálig þrynes, Cri. 379.
Linked entry: dynt
cyne-ríce
A royal region or possession, a kingdom, realm ⬩ regnum
Entry preview:
He ge-eóde ealle ða cynerícu ðe on Crécum wǽron he over-ran all the kingdoms which were in Greece, Ors. 3, 7; Bos. 58, 39. Cyneríca mǽst greatest of kingdoms, Exon. 85a; Th. 321, 1; Wíd. 39.
Linked entry: cyning-ríce
ele-beám
An olive-tree ⬩ ŏlea, ŏlīva
Entry preview:
Ealle eówre elebeámas forwurþaþ all your olive-trees shall perish, Deut. 28, 40: Ps. Th. 127, 4. Syndon bearn ðíne swá swá nywlícra elebergena oððe guógaþ elebeáma sunt fīlii tui sīcut novellæ ŏlīvārum, Ps. Lamb. 127, 3.
feld-more
A parsnip ⬩ carrot ⬩ pastĭnāca
Entry preview:
Dó on eala feldmoran put parsnip in ale, 1, 66; Lchdm. ii. 142, 5: 3, 32; Lchdm. ii. 326, 17: iii. 22, 18. Herba pastĭnāca silvātĭca, ðæt is feldmoru the herb pastĭnāca silvātĭca, that is parsnip, Herb. cont. 82, 1; Lchdm, i. 32, 25.
for-spillan
To spill ⬩ lose ⬩ waste ⬩ destroy ⬩ disperse ⬩ perdĕre ⬩ disperdĕre ⬩ dissĭpāre
Entry preview:
Ðú forspildest ealle ða ðe forligriaþ fram ðé perdīdisti omnes qui fornĭcantur abs te, Ps. Spl. 72, 26. He his gód forspilde dissipasset bŏna ipsīus, Lk. Bos. 16, 1: 15, 13. Ne forspil ðú sáwle míne ne perdas anĭmam meam, Ps. Spl. 26, 9.
Linked entries: for-swat spilian swítan for-spyllan spillan
heófian
To lament ⬩ mourn ⬩ wail ⬩ bewail
Entry preview:
Ðá weópon hig ealle and heófodon hí flebant autem omnes et plangebant illam, Lk. Skt. 8, 52. Hí heófodon folces synna they bewailed people's sins, Homl. Th. i. 540, 30.
Linked entries: heófan be-heófian heáfian
hyge-leást
Thoughtlessness ⬩ foolishness ⬩ folly ⬩ heedlessness
Entry preview:
Thoughtlessness, foolishness, folly, want of wisdom, heedlessness Eálá gé cildra gáþ út bútan hygeleáste tó claustre oððe tó leorninge O vos pueri egredimini sine scurrilitate in claustrum vel in gymnasium, Coll. Monast. Th. 36, 9.