Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

cyme

(n.)
Grammar
cyme, cime,es; m. [cuman to come]

A coming, an approach, advent ⬩ adventus

Entry preview:

Syxtygum wintra ǽr Cristes cyme sixty [of] years [winters] before the coming of Christ, Bd. 1, 2; S. 475, 4: Exon. 23a; Th. 64, 1; Cri. 1031: 100a; Th. 376, 30; Seel. 162: 57b; Th. 205, 4; Ph. 107: 59b; Th. 214, 27; Ph. 245: 68a; Th. 252, 11; Jul. 161

Linked entry: cime

FINDAN

(v.)
Grammar
FINDAN, to findanne; ic finde, ðú findest, findst, fintst, finst, he findeþ, fint, pl. findaþ; p. fand, fond, funde, pl. fundon; pp. funden; v. trans.

To FIND ⬩ invent ⬩ imagine ⬩ devise ⬩ contrive ⬩ order ⬩ dispose ⬩ arrange ⬩ determine ⬩ invĕnīre ⬩ dispōnĕre ⬩ consŭlĕre

Entry preview:

Swá we ǽr fundon as we before determined, L. Alf. pol. 18; Th. i. 72, 10. Wolde ic ðæt ðú funde ða I would that thou wouldst find them, Elen. Kmbl. 2157; El. 1080: Cd. 72; Th. 87, 6; Gen. 1444.

for-bærnan

(v.)
Grammar
for-bærnan, -bearnan, to -bærnenne; part. -bærnende; p. -bærnde, pl. -bærndon; pp. -bærned, -bærnd; v. trans.

To burn up ⬩ consume ⬩ ŭrĕre ⬩ combūrĕre

Entry preview:

Hí ǽr Mul forbærndon they had formerly burnt Mul, Chr. 694; Erl. 43, 21: 894; Erl. 91, 25: 1001; Erl. 136, 31: 1055; Erl. 190. 4.

Linked entries: for-bearnan for-bernan

FYLGEAN

(v.)
Grammar
FYLGEAN, fylgan, fylgian, fyligean, fylian, filian, feligean; p. de; pp. ed; v. trans. dat. acc.

To follow ⬩ attend ⬩ follow or carry out ⬩ sĕqui ⬩ insĕqui ⬩ exsĕqui

Entry preview:

Ðe he ǽr fyligde [fylgde, MS. B.] whom he before followed, L. Ed. 10; Th. i. 164, 16. Gé gedwolan fylgdon ye followed error, Elen. Kmbl. 742; El. 371: Exon. 29 a; Th. 88, 16; Cri. 1441.

þynne

(adj.)
Grammar
þynne, adj.

Thin ⬩ thin ⬩ lean ⬩ the opposite of fat or stout ⬩ thin ⬩ the opposite of thick ⬩ thin ⬩ the opposite of broad ⬩ thin ⬩ thin ⬩ thin ⬩ weak ⬩ feeble ⬩ delicate ⬩ fine

Entry preview:

Ǽr se þicca mist þynra weorðe, Met. 5, 6. fig. thin, weak, feeble Hwilc sié sió gecynd ðæs líchoman, hwæðer hió sié strang ðe heard ... ðe hió sié hnesce and mearwe and þynne, Lchdm. ii. 84, 14.

Linked entries: þynness þinne

wirdan

(v.)
Grammar
wirdan, p.de

To injure ⬩ hurt ⬩ annoy ⬩ to injure, ⬩ do wrong to ⬩ violate a law ⬩ hinder

Entry preview:

Hwilcan geþance mæg ǽnig man ðæt dón, ðæt hé hine on cirican gebidde, and ǽr oþþon æfter, inne oþþe úte, cirican berýpe, and wyrde oþþe wanige ðæt tó circan gebyrige, L. Eth. vii. 26;Th. i. 334, 31.

an-sín

(n.)
Entry preview:

Gedyde ic þæt þú onsýn hæfdest mǽgwlite mé gelícne, Cri. 1383. of things Seó sǽ þe ǽr gladu onsiéne wæs, Met. 5, 11. Seó cyrice is on onsýne útan yfeles heówes, Bl. H. 197, 11.

Linked entry: an-sýn

á-meldian

(v.)
Entry preview:

Scealt þú þínes unþances þone hord ámeldian, þe þú sylfwilles ǽr noldest cýðan, Hml. S. 23, 716

cyne-dóm

Entry preview:

Substitute: a royal ordinance or law Ꝥte ryhte ǽw and ryhte cynedómas þurh úre folc gefæstnode wǽron, ꝥte nǽnig ealdor*-*monna . . . wǽre áwendende þás úre dómas, Ll.

earfoþe

(adj.)
Grammar
earfoþe, adj.
Entry preview:

Se gewuna gedéþ eáþe þæt ðe ǽr earfoðe þúhte, R. Ben. 5, 19. Tó earfoðe þyncan, Wlfst. 284, 10.

Linked entry: earfeðe

ge-rýne

Entry preview:

Ðys syndon þá hálgan gerýnu þe þá twégen wítegan gesáwon and gehýrdon, Nic. 19, 5: 11. 29. what is beyond mere human comprehension, a mystery. of speech (prophecy, allegory, &c. ) Wé nestan ǽr hwæt se blinda wæs ; nú we magon ongytan hwæt ꝥ gerýne

Linked entry: rún

ge-þwǽrian

(v.)
Entry preview:

Th. ii. 194, 2, Ǽr þám ðe hé hine sylfne geþwǽrige (reconciliaverit ) wið his néhstan, 192, 30. intrans. To be in agreement Geþwǽrie vel samod orþie conspiret, i. consentiet, Wrt. Voc. ii. 134, 13.

gífre

Entry preview:

Voc. ii. 40, 29. of animals Swá swá fleógende fugel, ðonne hé gífre ( avidus ) bið, hé gesihð ðæt ǽs, and ðonne for ðǽm luste ðæs metes hé forgiet ðæt grín, Past. 331, 17. Ðæs gífran dopfugeles voracis mer[g]ule Wrt. Voc. ii. 76, 6.

heáh-nes

Entry preview:

Add: in a physical sense. height Ǽr þon þe seó heáhnes ( altitudo ) þæs wealles gefylled wǽre, Bd. 2, 14; Sch. 170, 19. Egeslicere heáhnysse (heánnesse, Wrt. Voc. ii. 85, 48) (turrem) minaci proceritate, An. Ox. 4436.

Linked entry: heá-nes

má

(adj.)
Entry preview:

Þ ǽr biþ wundra má þonne hit ǽnig mæg áþencean, Cri. 989. Februarius hæfð þý geáre (leap-year) ánum dæge má daga þonne þý óðrum geáre, Angl. viii. 305, 43.

sǽd

(n.)
Grammar
sǽd, es; n.

seed, ⬩ seed, ⬩ the ripe fruit, ⬩ fruit, growth ⬩ sowing ⬩ seed, progeny, posterity

Entry preview:

Swylce man wurpe gód sǽd (sementem) on his land, 4, 26. fig. seed, that from which anything springs :-- Ðæt hálige sǽd gewát, ðæt him ǽr of ðæs láreówes múþe bodad wæs, Blickl. Homl. 55, 29.

Linked entries: sǽd-berende sǽd-tíma

ofer-wreón

(v.)
Grammar
ofer-wreón, p. -wráh, -wreáh, pl. -wrigon, -wrugon; pp. -wrigen, -wrogen

To cover, cover over, veil, hide, conceal, overspread

Entry preview:

Ðæt dysig ðæt hit ǽr mid oferwrigen wæs, Bt. 39, 3; Fox 216, 6. Sýn oferwrigene operiantur, Ps. Lamb. 70, 13. Synna beóþ oferwrigenne for dǽdbóte, L. E. I. 36; Th. ii. 434, 22. Ðǽr stód án æmtig cýf oferwrogen, Homl. Th. ii. 178, 34.

CORN

(n.)
Grammar
CORN, es; n.

CORN ⬩ a grain ⬩ seed ⬩ berry ⬩ frumentum ⬩ granum ⬩ bacca ⬩ a hard or cornlike pimple ⬩ a corn ⬩ kernel on the feet ⬩ pustula ⬩ clavus

Entry preview:

Wæs corn swá dýre, swá nán man ǽr ne gemunde corn was so dear, as no man before remembered it Chr. 1044; Erl. 168, 21; Homl. Th. ii. 68, 17.

on-findan

(v.)
Grammar
on-findan, p. -fand, -funde.

to find out, discover, detect ⬩ to find out from experience, become aware of, perceive, be sensible of ⬩ to meet with, experience, suffer

Entry preview:

Ǽr hine ða men onfunden ðe mid ðam cyninge wǽrun, Chr. 755; Erl. 48, 31. On ðæs wífes gebǽrum onfundon ðæs cyninges þegnas ða unstilnesse, Erl. 50, 2. Hú fela onfundun ( were sensible of ), ða gefélan ne mágun, Dryhtnes þrowinga, Exon.

on-hagian

(v.)
Grammar
on-hagian, p. ode; v. impers. with dat. or acc. of pers.

To be within a person's power or means, to be in accordance with a person's will or convenience

Entry preview:

Gelǽste binnan twelf mónþum búton hire ǽr tó onhagige unless it be convenient to pay earlier, L. C. S. 74; Th. i. 416, 17. Gif hine tó swá mycelum ne onhagige si tantum facultatis ei non suppetat, L. Ecg. P. iv. 60; Th. ii. 222, 3.