Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

þeón

Entry preview:

(l a) in greeting :-- Fæder mín leófa, þeóh þú an Críste wel (beneualeas in Christo ), Chrd. 92, 17. Add Þá þá hé geseah hine weaxan and þeón in Godes ege cum eum in timore Domini excrevisse videret, Gr. D. 225, 22.

ge-treówian

(v.)
Grammar
ge-treówian, -triówian; p. -ode, ede; pp. od, ed.

to trust ⬩ confide ⬩ hope ⬩ to make a treaty ⬩ be confederate ⬩ to clear one's self

Entry preview:

Ic me on mínne Drihten getreówige ego in te sperabo Domine, 54, 24: 70, 13. to make a treaty, be confederate [v. ge-treówþ] Ða beorn getreówedon betwuh him and sieredon ymbe ðone fæder the children were confederates and plotted against the father, Bt

Cásern

(n.)
Grammar
Cásern, e; f. [
Similar entries
Cásere
+
Similar entries
en
, f. termin. Cáseren, Cásern ]

An empress ⬩ augusta

Entry preview:

He [Cásere] wearþ Rómánum swá leóf, and swá weorþ, ðæt hí hine nánuht ne héton búton fæder; and, him to weorþscype, hí héton his wíf, cásern [cásere + en, the f. termin.] eight hundred and sixty-seven years after the building of Rome, Hadrian succeeded

gærsum

(n.)
Grammar
gærsum, es; m. n. Substitute: gærsurna(-e), an; m. (f.): gærsum, es; m.: e; f. , and add

treasure ⬩ an article of value ⬩ treasures

Entry preview:

Se cyng dǽlde þá ersumang for his fæder sáule, 1086; P. 222, 14-20. Hé hæfð geinnod ꝥ ǽr wæs geútod þurh Godes fultum ... and þurh his gærsuma, Cht.

full-fremednes

completeness

Entry preview:

Add: completeness Sé þe fulfremednesse háligre drohtnunge habban wile, þæt þá synd gesette tó lífes bysene hálegra fædera lára, þára gémen gelǽt mannan tó fulþungenre fulfremednesse, R. Ben. 132, 18-133, 1.

stíþe

(adv.)
Grammar
stíþe, adv.

strongly, very much, effectively ⬩ hardly, harshly, sternly, severely ⬩ austerely, strictly

Entry preview:

Him ðæt stíðe geald fædera Lothes, Cd. Th. 125, 15; Gen. 2079. austerely, strictly, Homl. Th. ii. 146, 7

méd

(n.)
Grammar
méd, e; f.

Meed ⬩ reward

Entry preview:

Elles næbbe gé méde mid eówrum fæder ðe on heofenum ys, Mt. Kmbl. 6, 1. Méde onfón, 6, 5. Hé mé méde gehét, Beo. Th. 4275; B. 2134. Ðé sind gehealdene ðíne méda gewisse, Homl. Th. ii. 516, 24: Cd. 19; Th. 130, 29; Gen. 2167.

ge-fyrn

(adv.)
Grammar
ge-fyrn, adv. [fyrn formerly]

Formerly ⬩ long ago ⬩ of old ⬩ of yore ⬩ olim ⬩ pridem

Entry preview:

Ðú mid Fæder ðínne gefyrn wǽre efenwesende thou with thy father of old was co-existent, Exon. 12 b; Th. 22, 10; Cri. 349 : 12 a; Th. 19, 16; Cri. 301. Gefyrn hí dydun dǽdbóte on hǽran and on axan olim cĭlĭcio et cĭnĕre pænĭtentiam egissent, Mt.

Linked entry: ge-firn

un-gewittig

(adj.)
Grammar
un-gewittig, adj.

mad ⬩ insane ⬩ foolish ⬩ senseless ⬩ not having reason ⬩ irrational

Entry preview:

Beóð ða ungewittigan cild gehealdene on ðam fulluhte þurh geleáfan ðæs fæder and ðære méder, ii. 50, 35. Ða yfelan men ne magon cuman þider, ðider ða ungewittigan gesceafta wilniaþ tó tó cumenne, Bt. 36, 5; Fox 180, 3

Linked entry: un-wittig

cwalu

Entry preview:

Hwæt bið unáberendlicre tó gesiónne ðonne ðæs bearnes cwalu ( mors ) beforan ðæs fæder eágum?, Past. 34. 3, 11. Mæst*-*að hié hié selfe on hiera niéhstena cwale in proximorum nece grassantur, 335, 15: Bl. H. 193, 1.

hǽþen-gilda

Entry preview:

-gilda Se fæder ána hǽðengilda wunode the father alone remained a heathen, Hml. Th. ii. 504, 7. Férde sum æðelboren man fram Alexandrian byrig tó Róme byrig Polemius geháten; sé wæs hǽþengilda, Hml. S. 35, 4.

BYRGAN

(v.)
Grammar
BYRGAN, birgan, byrigan, birigan, birgean, byrigean, byrian; p. de; pp. ed [
Similar entries
beorg
tumulus]; v. trans.

tumulus ⬩ To raise a mound, to BURY ⬩ tumulare, tumulo condere, sepelire

Entry preview:

Alýf me ǽrest byrigan mínne fæder permitte mihi primum sepelire patrem meum, Lk. Bos. 9, 59: 9, 60. Hine man byrigde swá him wel gebýrede they buried him as well became him, Chr. 1036; Th. 294, 21: Hy. 10, 29; Hy. Grn. ii. 293, 29

swǽs

(adj.)
Grammar
swǽs, adj.

(one's) own; ⬩ proprius ⬩ dear ⬩ with a development of meaning similar to that in kind or gentle; gracious, kind, agreeable, pleasant (used of persons or things). ⬩ subst. property: ⬩ near, related ⬩ familiaris, domesticus ⬩ beloved, dear; pleasant.

Entry preview:

Swǽs eft ongon (cf. fæder eft ongon etc., 7) his bearn lǽran, 302, 29; Fä. 43. Cwæð brýd tó beorne : 'Mín swǽs freá,' Cd. Th. 168, 15; Gen. 2783. Heó Adame hyre swǽsum were scencte, Exon. Th. 161, 11; Gú. 975. Wið fæder swǽsne, 39, 4; Cri. 617.

Linked entries: swáse swés

módor

Entry preview:

Swá hwylc swá segð his fæder and méder (moeder, L. móder matri), Mt. 15, 4. Nú ne sceolon þá mǽdenu heora móddru forseón of ðám ðe hí cómon, þeáh ðe hí beón on mægðháde lybbende and heora móddru beón wíf, Hml. A. 37, 324: 32, 208.

ildra

(n.)
Grammar
ildra, an [but the singular rarely occurs] ; m.

A parent ⬩ ancestor ⬩ father ⬩ forefather ⬩ predecessor ⬩ elder

Entry preview:

Wǽron his yldran fæder and módor hǽðne his parents, father and mother, were heathens, 211, 19 : 213, 2. Úre yldrena lage traditionem seniorum, Mt. Kmbl. 15, 2.

Linked entries: ældran ildra

lǽðan

(v.)
Grammar
lǽðan, p. de

To speak ill of ⬩ accuse ⬩ abuse ⬩ execrate ⬩ detest ⬩ hate

Entry preview:

Gif hwelc cymiþ tó mé and ne lǽdes [lǽðues, Lind] fæder his si quis venit ad me et non odit patrem suum, Lk. Skt. Rush. 14, 26. Miððý iuih lǽðeþ menn cum vos oderint homines, Lind. 6, 22. Ða ðe lǽðes ł lǽðedon qui oderunt, Mt. Kmbl. Lind. 5, 44.

Linked entry: láðian

bréme

(adj.)
Entry preview:

Þá rícu þæs bréman Fæder Patris regna, Dom. L. 295. Heó æteówde hyre breóst þám bréman Philippe, Hml. S. 2, 234: 18, 363. Þú tóbrýttest þone bréman here, 25, 370, 629, 658. Brýmest celeberrimus, Wrt. Voc. ii. 150, 64.

Sætern-dæg

(n.)
Grammar
Sætern-dæg, Sæternes-, Sæter-,Sæteres-dæg, es ; m.

Saturday ⬩ dies Saturni

Entry preview:

Sæternesdæg of Saturno Iovis fæder, Anglia viii. 321, 17. Se seofoþa dæg is se Sæternesdæg, Homl. Th. ii. 206, 6. Æghwylce Sæternesdæge per omne sabbatum, Bd. 2, 3; S. 504,40 . Seternesdæg Sabbatum, Mt. Kmbl. Lind. 12,8 . Sætresdæg (Sæternes-,MS.

suhterga

(n.)
Grammar
suhterga, suhteriga, suhtriga, suhtria, an; m.
Entry preview:

Ic ( Abraham) eom fædera ðín sibgebyrdum, ðú (Lot ) mín suhterga, Cd. Th. 114, 9; Gen. 1901. His (Abraham's) suhtriga Lot, 122, 20; Gen. 2029. His suhtrian wíf, 106, 23; Gen. 1775

þreá-líc

(adj.)
Grammar
þreá-líc, adj.

Miserable ⬩ woeful ⬩ calamitous

Entry preview:

Miserable, woeful, calamitous Godes ágen bearn héngon fæderas ússe; ðæt wæs þreálíc geþóht, Elen. Kmbl. 851; El. 426. Wæs þreálíc þing ( the deluge ) þeódum tóweard, réðe wíte, Cd. Th. 79, 28; Gen. 1318.