Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

riht-wíf

(n.)
Grammar
riht-wíf, es; n.
Entry preview:

A lawful wife Hú mihte Abraham beón clǽne ꝥ hé nǽre forligr geteald þá þá hé hæfde cyfese under his rihtwífe? quomodo defenditur Abraham adulterii reus non esse, dum viventi legitima uxore sua conjunctus est ancillae suae?, Angl. vii. 46, 440.

óðel

(n.)
Grammar
óðel, es; m.
Entry preview:

Home, native country Abraham ferede æðelinga bearn óðle niór, mægeþ heora mágum, Cd. Th. 126, 7 ; Gen. 2091

gladian

(v.)
Grammar
gladian, p. ode.

to be glad ⬩ exultare ⬩ to make glad

Entry preview:

Abraham gladade ł glæd wæs Abraham gavisus, est; Wick. Abraham gladide. Jn. Skt. Rush. 8, 56. Glada and blissa be glad and rejoice Apol. Th. 7, 2.

gifeðe

(adj.)
Grammar
gifeðe, gyfeðe; adj.

Given ⬩ granted [by fate] ⬩ datus ⬩ concessus

Entry preview:

Nó gifeðe wearþ Abrahame ðæt him yrfeweard wlitebeorht ides on worulde brohte it was not granted to Abraham that the beautiful woman brought him an heir into the world, Cd. 83; Th. 103, 31; Gen. 1726: 101; Th. 134, 13; Gen. 2224: Beo.

freá-drihten

(n.)
Grammar
freá-drihten, freah-drihten; gen. -drihtnes; m.

A lord ⬩ master ⬩ the Lord ⬩ dŏmĭnus

Entry preview:

Abraham, ðín freádrihten Abraham, thy lord, Cd. 130; Th. 165, 9; Gen. 2729. Freádrihten mín O my Lord, 42; Th. 54, 29; Gen. 884. He wolde freahdrihtnes feorh ealgian he would defend his lord's life, Beo. Th. 1596, note; B. 796

Linked entry: freah-drihten

freó-bearn

Entry preview:

Add: of human beings Hié ( the descendants of Abraham ) gesittað be sǽm tweónum ... leóde þíne, freóbearn fæder, folca sélost, Exod. 445. Abraham andswarode '...

níþ-geteón

(n.)
Grammar
níþ-geteón, es; n.

Injurious malice

Entry preview:

Injurious malice Sigor áhwearf of norþmanna níþgeteóne ( when Abraham defeated those who carried away Lot ), Cd. Th. 124, 26; Gen. 2068

Linked entry: ge-teón

hund-nigontig

(n.; num.; adj.)
Grammar
hund-nigontig, num.

Ninety

Entry preview:

Hundteóntig geára wæs Abraham and his gebedda hundnigontig Abraham was a hundred years old and his consort ninety, Homl. Th. i. 92, 21. Nigon and hundnigontig nonaginta novem, Lk. Skt. 15, 4.

Linked entry: nigontig

sár-ferhþ

(adj.)
Grammar
sár-ferhþ, adj.

Sore at heart, wounded in spirit

Entry preview:

Sore at heart, wounded in spirit Ðæt wíf (Sarah complaining to Abraham about Hagar ) módes sorge, sárferhþ sægde: 'Ne fremest ðú riht wið mé,' Cd. Th. 135, 17; Gen. 2244

Linked entry: sárig-ferhþ

riht-cynn

(n.)
Grammar
riht-cynn, es; n.

A genuine stock, a race really derived from a particular source

Entry preview:

A genuine stock, a race really derived from a particular source Moyses wæs ðæs rihtcynnes Moses was of the true stock of Abraham, Wulfst. 13, 6

stíþ-hygdig

(adj.)
Grammar
stíþ-hygdig, -hýdig; adj.

Of stern purpose

Entry preview:

Of stern purpose Gestáh stíðhýdig (Abraham when about to offer Isaac) steápe dúne, Cd. Th. 175, 16; Gen. 2896. Stópon stíðhýdige . . . þrungon þræchearde, Elen. Kmbl. 241; El. 121

of-spring

Entry preview:

For ðan ðe hé is Abrahames ofspring quod ipse filius sit Abrahae (Lk. 19, 9), Hml. Th. i. 582, 6. Eádríc hæfð geboht Sǽgyfu æt Ælfsige . . . tó écum freóte, and eall hire ofspring, C. D. vi. 209, 11.

dǽd-róf

(adj.)
Grammar
dǽd-róf, adj.

Deed-famed, illustrious, valiant ⬩ agendo celeber vel strenuus

Entry preview:

Deed-famed, illustrious, valiant; agendo celeber vel strenuus Abraham andswarode, dǽdróf, Drihtne sínum Abram the deed-famed answered his Lord, Cd. 99; Th. 131, 8; Gen. 2173: 121; Th. 156, 16; Gen. 2589

wiþ-hogian

(v.)
Grammar
wiþ-hogian, p. ode

To be adverse in thought ⬩ purpose ⬩ to be disposed to resist

Entry preview:

To be adverse in thought or purpose, to be disposed to resist Abraham . . . nalles Nergendes hǽse wiðhogode (had no thought of disobeying the command), Cd. Th. 173, 20; Gen. 2864. v. next word

Linked entry: wiþer-hycgende

folce-getrum

(n.)
Entry preview:

The passage is Him þá Abraham gewát and þá eorlas þrý þe him ǽr treówe sealdon mid heora folce getrume. Perhaps for the last half-line might be read trume mid heora folce

on-beornan

(v.)
Grammar
on-beornan, -brinnan; pp. -burnen.

to set fire to, to kindle ⬩ to inflame

Entry preview:

to set fire to, to kindle Abraham ádfýr onbran, Cd. Th. 203, 4; Exod. 398. to inflame Se innoþ wyrþ onburnen, Lchdm. ii. 278, 9. Wǽte onburnenu, 218, 14

Linked entry: on-brinnan

a-wegan

(v.)
Grammar
a-wegan, p. -wæg, -wæh, pl. -wǽgon ; pp. -wegen ; v. trans.

to lift up ⬩ take or carry away ⬩ levare ⬩ auferre ⬩ to weigh out ⬩ weigh to any one ⬩ appendere

Entry preview:

Th. i. 308, 17. to weigh out, weigh to any one; appendere Abraham ðá awæh feówer hund scillinga seolfres Abraham appendit quadringentos siclos argenti, Gen. 23, 16.

Linked entries: a-wæh a-weged a-wegen

be-standan

to surround

Entry preview:

S. 28, 104, to attend the dead, perform funeral rites for Heó forðférde and Abraham hig bestód þá ealdan wísan mortua est, venitgue Abraham, ut plangeret et fleret eam, Gen. 23, 2. ) þá wíf behwurfon hire líc oþþæt heó bebyrged wæs, swylce hí for ðan

for-helan

(v.)
Grammar
for-helan, he -hilþ; p. -hæl, pl. -hǽlon; subj. p. -hǽle, pl. -hǽlen; pp. -holen

To cover over ⬩ hide ⬩ conceal ⬩ celāre ⬩ occultāre ⬩ abscondĕre

Entry preview:

Hú mæg ic forhelan Abrahame, ðe ic dón wille num celāre potĕro Abraham, quæ factūrus sum? Gen. 18, 17. Forhele ic incrum Hérran hearmes swá fela I will conceal from your Lord so much calumny, Cd. 27; Th. 36, 29; Gen. 579.

wís-hygdig

(adj.)
Grammar
wís-hygdig, adj.

Wise-minded

Entry preview:

Wise-minded Him ðá wíshýdig Abraham gewát, Cd. Th. 109, 2; Gen. 1816. Ongan his brýd wíshýdig wer wordum lǽran, 109, 15; Gen. 1823: 123, 29; Gen. 2053: 136, 8; Gen. 2255