Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

æt-berstan

Entry preview:

Nǽre ꝥ hí on niht út ne ætburston of þǽre byrig, 943; P. in, 17. where direction, road, or manner of escape is given His geféran mid fleáme ætburston, Hml. Th. ii. 248, II. Þá menn up ætberstan intó þǽre byrig, Ll. Th. i. 286, 2.

eald

Entry preview:

Th. ii. 348, 21. of (a certain) age Ðæt cild ꝥ ne wæs ánre nihte eald, Shrn. 142, 33. Byð se móna feówertýne nihta eald, Angl. viii. 326, 8: Lch. iii. 182, 10 (and often).

cweorn

Entry preview:

Se IIII. nihta móna, se byð gód þǽm ergendan hys sul út tó dóne, and þém grindere his cweorn, Lch. iii. 178, 1. v. pipor*-*cweorn. Add

ge-fæstan

(v.)
Grammar
ge-fæstan, to fast.
Entry preview:

Ðǽre nihte þe hié þæt fæsten gefæst hæfdon, Bl. H. 205, 34. Þonne wyrð gefæst swá fæla fæstena swá bið daga on .vii. geárum. Ll. Th. ii. 286, 26

CODD

(n.)
Grammar
CODD, es; m.

A bag, sack, COD, husk; perafolliculus, siliqua

Entry preview:

Ne nime ge nán þing on wege, ne gyrde, ne codd nihil tuleritis in via, neque virgam, neque peram Lk. Bos. 9, 3; 22, 36; Mt. Bos. 10, 10; Mk. Bos. 6, 8. Nim wínberian coddas MS. coddes take husks of the grape Lchdm. iii. 112, 13

cyne-wíse

Entry preview:

Substitute for translation of first passage 'nihil omnino in re militari ausus est,' and add Sum eorðlic ǽ is in þǽre Rómániscan cynewísan (cynne-, v. l.) quaedam terrena lex in Romana republica, Bd. 1, 27; Sch. 68, 24.

nigon

(n.; num.; adj.)

nine

Entry preview:

Nigon nihtum ǽr middum sumere, 898; Erl. 96, 19. Ic ofslóh niceras nigene, Beo. Th. 1154; B. 575

prica

(n.)
Grammar
prica, an; m. pricu (e), an, e (?) ; f.
Entry preview:

In Lchdm. iii. 222 the prica is a fifth of an hour :-- On ánre nihta éald móna, and on .xxix. scinþ .iiii. pricena lengce.

Linked entry: pric-mǽlum

first

timerespite(additional) timein time

Entry preview:

Áge hé þreóra nihta fierst him tó gebeorganne, Ll. Th. i. 62, I. Hé ongan cleopian: 'Fyrst la oð morgen' coepit clamare: 'Inducias vel usque mane,' Gr. D. 326, 13.

Linked entry: fyrst

be-cuman

(v.)
Grammar
be-cuman, he -cymþ; p. -com, -cwom, pl. -cómon, -cwómon; pp. -cumen; v. intrans.

to BECOMEhappenbefallmeet withfall in withcontingereeveniresupervenireincidereto comeentercome or attain tocome togethervenireingredipervenireattingereconcurrere

Entry preview:

to BECOME, happen, befall, meet with, fall in with; contingere, evenire, supervenire, incidere Syððan niht becom after it had become night, or night had come, Beo. Th. 231; B. 115.

Linked entries: be-com be-cwom be-cymþ

ge-uferian

(v.)
Entry preview:

Wæs þæs cnihtes deáð twá niht geuferod ofer ꝥ per biduum mors eius dilata est, Gr. D. 301, 2. Gif wé fæstað and ꝥ underngereord tó þám ǽfengifle healdað, þonne ne biþ ꝥ nán fæsten, ac bið seó metetíd geuferad and bið ꝥ ǽfengyfel getwifealdad, Ll.

ÍS

(n.)
Grammar
ÍS, es; n.
Entry preview:

Ðá eode hé sumre nihte on íse unwærlíce dum incautius forte noctu in glacie incederet, Bd. 3, 2; S. 525, 1.

fercian

(v.)

to bringcarryconductto supportTo go

Entry preview:

To go, moke one's way On þám forman geáre gǽð seó sunne on ǽrnemergen on ꝥ tácen þe ys aries genemned . . . þý þriddan heó síhð tó þám tácne oð ǽfen, and on þám feórðan geáre heó ferecað on middre nihte tó þám foresprecenan tácne, Angl. viii. 307, 21

ge-wirpan

(v.)
Entry preview:

Gif hé biþ on xxx nihte ealdne mónan gestanden, uneáðe hé gewyrpð, and þeáh áríseþ, Lch. iii. 182, 26: 188, 11. Geuaerpte convaluit, Wrt. Voc. ii. 105, 17. Gewyrpte, 15, 22: 135, 41.

Linked entry: ge-wyrpan

móna

Grammar
móna, <b>. I.</b>
Entry preview:

Add Swá hwǽr swá þe móna byð feówertýne nihta eald, Lch. iii. 244, 11

tún-scipe

(n.)
Grammar
tún-scipe, es; m.
Entry preview:

Gif hé swá ne déð ǽr fíf nihtum, cýþan hit ðæs túnes men ðam hundredes ealdre, L. Edg. S. 8; Th. i. 274, 26.

un-wérig

(adj.)
Grammar
un-wérig, adj.

Not wearyfresh

Entry preview:

Hé hét ðæt mon ðæt fæsten brǽce and on fuhte dæges and nihtes, simle án legie after óþerre unwérig cum alias aliis legiones dies noctesque succedere sine requie cogeret, Ors. 5, 11; Swt. 238, 9

fild-cumb

(n.)
Grammar
fild-cumb, es; m. [cumb II. a liquid measure]

A milk-pailmulctrālemulctrum

Entry preview:

A milk-pail; mulctrāle, mulctrum Gif meoluc síe awyrd, bind tosomne wegbrǽdan and giþrifan and cersan, lege on ðone fildcumb, and ne sete ðæt fæt niðer on eorþan seofon nihtum if milk be spoilt, bind together waybroad and cockle and cress, lay them on

á-flíman

(v.)
Grammar
á-flíman, -flýman.
Entry preview:

Hý ðǽr áflýmede wurdon, Chr. 1001; P. 132, 22. to drive away what is unpleasant or hurtful Áflýman ealle þá þeóstru þǽre nihte, Gr. D. 171, 2.

Linked entry: á-flýman

I

Entry preview:

In the case of niht in the earliest times, in that of miht and its compounds in later, i takes the place of original a. Initial i before a, o, u is found where most generally ge is used; for examples see below