mundian
to protect ⬩ shelter ⬩ guard ⬩ To act as guardian
Entry preview:
to protect, shelter, guard Se ðe ðé mundaþ swá swá fæder, Homl. Th. i. 274, 6: Exon. 36 a; Th. 117, 28; Gú. 231. Baldwine geaf Ælfgife wununge on Bricge and hé hí mundode and heóld da hwíle ðe heó ðǽr wæs, Chr. 1037; Erl. 167, 4. Cristenum cyninge gebyreþ
Linked entry: a-mundian
grimsian
Entry preview:
To be fierce, cruel, to rage; sævire Ðá ðara treówleásra cyninga beboda wið cristenum monnum grimsedon cum perfidorum principum mandata adversum Christianos sævirent, Bd. 1, 7; S. 476, 36. He grimsigende forleás sæviens disperderet, 3, 1; S. 523, 29.
God-fyrht
Entry preview:
God-fearing To oft man godfyrhte leahtraþ too often the god-fearing are reviled, Swt. A. S. Rdr. 110, 163. Ic haue hére godefrihte muneces I have here godfearing monks, Chr. 656; Erl. 32, 1. Ðá ongan Andreas grétan godfyrhtne then began Andrew to greet
bi-fón
to comprehend, grasp, seize, take hold of, attach, catch, ensnare ⬩ comprehendere, apprehendere, reprehendere, deprehendere, capere ⬩ to surround, encompass, encircle, envelop, contain, invest, clothe, case, receive, conceive ⬩ circumdare, amplecti, capere, cingere ⬩ tegere, operire, accipere, concipere
Entry preview:
to comprehend, grasp, seize, take hold of, attach, catch, ensnare; comprehendere, apprehendere, reprehendere, deprehendere, capere Folm mec mæg bifón the hand may grasp me, Exon. 111 a; Th. 425, 6; Rä. 41, 52. to surround, encompass, encircle, envelop
scild-wyrhta
Entry preview:
A shield-maker: — Sceldwyrhta scutarius, Wrt. Voc. i. 289, 31. Be scyldwyrhtum. Nán scyldwyrhta ne lecge nán scépes fell on scyld; and gif hé hit dó, gilde .xxx. sciłł., L. Ath. i. 15 ; Th. i. 208, 9-11. Andlang flǽscmangara strǽte ðet it cymþ tó scyld-wyrhtana
scimian
Entry preview:
To grow dark, (of the eyes) to be dazzled, bleared:?-Míne eágan scimiaþ lippio, Ælfc. Gr. 30, 5; Som. 34, 59. Swá ðæt nán man ne mihte for ðam mycclum leóhte hire on beseón . . . and swá hí hí geornlícor sceáwodon, swá scimodon heora eágon swíðor, Homl
Linked entry: scima
stán-beorh
Entry preview:
A stony elevation, rocky hill On gerihte wið ðæs lytlan stánbeorges up on hæslhille; of ðam stánbeorge ofer ða ðene ... tó ðon lytlan stánbeorge; of ðam stánbeorge tó ðon óðerum lytlan stánbeorge, Cod. Dip. Kmbl. v. 194, 15-18. Of riscmere on stánbeorg
þeów-weorc
Entry preview:
Servile work, work to be done by a slave Gif hwá freót forwyrce ... sý hé ðæs þeówweorces wyrðe ðe ðǽr tó gebyrige if any on forfeit his freedom ... let him have such servile work assigned him as pertains thereto, L. Ed. 9; Th. i. 164, 12. Gif esne ofer
þrútian
To swell with pride or anger
Entry preview:
To swell with pride or anger Hé ásende his swurdboran, Riggo geháten, gescrýdne mid his cynelícum gyrelum, swilce hé hit sylf wǽre. Ðá gesæt Benedictus forn ongeán ðam Riggon, ðe mid ðam leáslícum getote inn eode ðearle ðrútigende ( he entered in a very
Linked entry: á-þrúten
undern-gereord
A morning meal ⬩ breakfast
Entry preview:
A morning meal, breakfast Underngereord prandium, ǽfengereord cena, nónmete merenda, Wrt. Voc. i. 38, 12. Æt his underngereorde ǽr hé tó ðæm gefeohte fóre, Ors. 2, 5; Swt. 84, 34. Gif wé fæstaþ and ðæt underngereord tó ðam ǽfengifle healdaþ, ðonne ne
wiþ-licgan
To be obstructive ⬩ object ⬩ oppose
Entry preview:
To be obstructive, object, oppose. Similar entries Cf. wiþ-standan Behét man him ðæt hé móste wurðe beón ǽlc ðæra þinga ðe hé ǽr áhte. Ðá wiðlæg (wiðcwæð, MS. D.) Harold, Chr. 1046; Erl. 173, 2. Ða eorlas gerndon tó ðam cynge ðæt hí móston beón wurðe
yfera
Entry preview:
later, after: upmost, highest Yferan hýse triclinio, Wrt. Voc. ii. 72, 66. Sioððan yferran dógre, Cod. Dip. Kmbl. i. 310, 29. Cyng áh ðone uferan (yferan, v. l. ), and bisceop ðone nyðeran, L. E. G. 4; Th. i. 168, 16. Þurh his upstige tó ðam yfemystan
Linked entry: ufera
ymb-licgan
Entry preview:
to lie round, surround, encompass Ealne ðisne ymbhwyrft ðises middangeardes, swá swá Oceanus útan ymbligeþ orbem totius terrae, Oceani limbo circumseptum, Ors. 1, 1; Swt 8, 2. Seó líne ðe wile xxxiii síða ealne eorðan ymbehwyrft útan ymblicgan, Salm.
á-mǽran
Entry preview:
To exterminate Ne wæs ǽnig cyninga ꝥ má hiora landa út (úte v. l.) ámǽrde and him tó gewealde underþeódde nemo in regibus plures eorum terras, exterminatis indigenis, tributarias fecit, Bd. 1, 34; Sch. 104, 3. Þá lond bígengan út ámǽran (-ian, v. l.
blíþe-mód
Entry preview:
Add:, of gladsome mind Þú blíðmód bidde, ꝥ hí (the saints) þé þingian tó þeódne, Dóm. L. 36, 23. of kindly mind, kindly disposed Hí cwǽdon ꝥ hí ealle him swíðe blíðemóde wǽron . . . Hé cwæð, 'Ic eom swíðe blíðemód (blíðmód, blíðemóde, v. ll.) tó eów
clerc-hád
Entry preview:
Add: the state of a secular clerk Ðá ðe clerichádes synd and munuchádes wilniað clericorum si qui monasterio sociari voluerint, R. Ben. 106, 13. Swá sácerdhádes swá clerichádes sacerdotum vel clericorum, 110, 8. Clerocháde cleratis (ab clericatus gradu
dæg-tíd
Entry preview:
For 'On dægtídum in the day-time' substitute: Dægtídum at times, some days; and add Ðonne beóð ealra gesweotol*-*ude dígle geþancas on þǽre dægtíde ( doomsday ), Dóm. L. 135. Unbecweden and unforboden wið ǽlcne man tó þǽre dægtíde, Cht. Th. 209, 2. Nyste
elcra
Entry preview:
Substitute (?): elcran; adv. Otherwise Wið manegum ádlum ꝥ deáh, ðá ðe cumað of oferfyllo and of yflum wǽtum. Gif hié cumen of oferfyllo, mid spiweðan hý mon sceal lytlian. Gif hié þonne cumað of óþrum biterum and yfelum wǽtum, þá þe wyrceað óman, þonne
fileþe
hay
Entry preview:
hay Hí swýþe hraþe forseáriað swá fileþe sicutfoenam velociter arescent, Ps. Th. 36, 2. the word occurs in compound forms in the charters: Tó fileðleáge forda, C. D. v. 394, 12. In filiðleáge, iii. 383, 8. On ðá ác on fileðcumbe, vi. 43, 21. Of Stokwei
fore-gangan
to precede
Entry preview:
Add: to precede (in time) Þá foregangendan hlǽfdian (praecedentes matres) gewunodon ꝥ hí hit sǽdon þám gingrum nunnum, and nú þá gingran nunnan hit reccaþ, Gr. D. 280, 26. Gódra foregangendra (praecedentium) wera, 8, 20: 277, 10. to take precedence of