Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

hosp-word

Entry preview:

Sǽde se deófol him hospword and mid manegum tálum hine týnde, ac hé næs gestirod for his leásum tálum, Hml. S. 31, 723. Se Hǽlend ðǽra Iúdéiscra hospword gehýrde. . . . 'Wé oncnáwað þæt þú eart wód,' Hml. Th. ii. 232, 16. Add

róse

Grammar
róse, l. (?) rose,
Entry preview:

and add Rose rosa, An. Ox. 56, 428. On hrosan brǽðe stýmende, Hml. Th. ii. 136, 29. Rosan ( rosam ) gesihð strengþa getácnað, Lch. iii. 210, 13. Wé onféngon þǽre rosena swæc, Angl. viii. 299, 44. Mid reádum rosum, An. Ox. 4509

be-fón

Entry preview:

add : (1 a) with a non-material object Of manegum myngungum wé beféngun ( perstringimus) feáwa, Chrd. 8, 19. (1 f) to ensnare, entrap :-- Þá sendon hí tó him sume . . . ꝥ hí beféngon (caperent ) hine on his worde, Mk. 12, 13

fyll-nis

Grammar
fyll-nis, -ness.

completeness, abundance

Entry preview:

Add: completeness, abundance On Críste ánum is ealles siges fylnes þurhtogen, Bl. H. 179, 7. Of fyllnisse his alle wé onféngon uuldor de plenitudine ejus omnes accepimus gratiam, Jn. L. R. 1, 16. Fylnysse liberalitate, gratia, An. Ox. 7, 228

Linked entry: fyl-nes

a-byrgan

(v.)
Grammar
a-byrgan, -byrgean, -byrian

To taste ⬩ gustare

Entry preview:

To taste; gustare We cýðaþ eów ðæt God ælmihtig cwæþ his ágenum múðe, ðæt nán man he mót abyrgean nánes cynes blódes. Ǽlc ðæra ðe abyrgþ blódes ofer Godes bebod sceal forwurþan on écenysse we tell you that God Almighty said by his own mouth, that no

cyne-hláford

(n.)
Grammar
cyne-hláford, es; m. [hláford a lord]

A royal lord, sovereign lord, king ⬩ regius vel supremus dominus, rex

Entry preview:

A royal lord, sovereign lord, king; regius vel supremus dominus, rex Be his cynehláfordes geþafunge with the permission of his royal lord, Cod. Dipl. 593; A. D. 965-975; Kmbl. iii. 127, 8. Æt his leófan cynehláforde Eádgáre cyninge from his dear sovereign

hyht-ful

(adj.)
Grammar
hyht-ful, adj.

joyous ⬩ exultant ⬩ glad ⬩ pleasant

Entry preview:

Full of hope or joy, joyous, exultant, glad, pleasant Ic þurh Judas ǽr hyhtful gewearþ and nú gehýned eom þurh Judas eft through Judas formerly I became exultant, and now again through Judas am I humiliated, Elen. Kmbl. 1842; El. 923. Ontýn eárna hleóðor

Linked entry: hyht-leás

æþelborenness

Entry preview:

Add: nobleness of birth, gentle birth Ne teáh nan æðelborennyss nǽnne man tó wurðscype, bútan hé wísdóm leornode, Hml. S. 3, 6. Æþelborenysse stemmatis, Hy. S. 47, 14. Wǽron hí æfter æþelborennysse oferhýdige, Hml. Th. ii. 174, 8. Hé wæs æðelboren,

cǽg

(n.)
Entry preview:

For cǽge; f. l. cǽga; m. , and add Cǽg clavis, Wrt. Voc. i. 81, 18. lit. Se preóst nolde undón þá duru mid cǽge, Hml. S. 3, 484.Þæs wífes cǽglocan . . . Þǽra cǽgean (cǽgan, v. l. ) heó sceal weardian, ꝥ is hire héddernes cǽge and hyre cyste cǽge and

fersc

fresh ⬩ fresh ⬩ fresh

Entry preview:

Add: of water. fresh as opposed to salt Þǽr sint swíðe micle meras fersce, Ors. 1, 1; S. 19, 5. fresh as opposed to stagnant Wé æfter ferscum wætre hié frinon . . . hié cwǽdon ꝥ wé fundon sumne swíðe micelne mere in þǽm wǽre fersc wæter and swéte genóg

ge-dafenlic

Entry preview:

Wæs ꝥ eác gedefenlic (-dafen-, v. l.) þætte þæt swefen gefylled wǽre oportebat impleri somnium, Bd. 4, 23; Sch. 472, 19. Gedoefenlic is oportet, Jn. p. 4, l. Wæs gidæfendlic oportebat, Jn. R. 4, 4. Hit is nú swýþe gedafenlic tíma, þæt wé ús sylfe clǽnsian

Linked entry: ge-défelic

tó-ferian

(v.)
Grammar
tó-ferian, p. ede

To carry in different directions ⬩ diffene ⬩ to remove ⬩ get rid of ⬩ to put off ⬩ to digest ⬩ digerere

Entry preview:

To carry in different directions; diffene. to remove, get rid of Hit ðæt sár tófereþ, Lchdm. i. 114, 3: 108, 8: 130, 19: 190, 8. to put off Swá oft gebiddende ná raþe beóþ gehýrede úre ús dǽda on eágum wé tóforan settan ðæt ðæt sylfe ðæt wé synd tóferede

for-weorpan

to throw away ⬩ to throw out ⬩ cast out

Entry preview:

Add: to throw away Mið ðý forwarp rejecta [sindone ], Mk. L. R. 14, 52. fig., of reckless or fruitless expenditure Ðý lǽs mon unnytlíce mierre ðæt hé hæbbe, gehiéren menn ðisne cwide: 'Heald ðíne ælmessan, ðý lǽs ðú hié forweorpe,' Past. 325, 4. God

for-gytel

(adj.)
Grammar
for-gytel, -gytol, -gyttol; adj.

Forgetful ⬩ forgetting ⬩ oblīviōsus

Entry preview:

Forgetful, forgetting; oblīviōsus He næs forgytel [forgyttol, Homl. Th. ii. 118, 19] he was not forgetful, Nat. S. Greg. Els. 5, 11. Forgytele we ne synt ðé nec oblīti sŭmus te, Ps. Lamb. 43, 18. He nis forgytol clypunge þearfena non est oblītus clāmōrem

Linked entry: for-gitel

bí-sǽce

(adj.)

Disputed ⬩ disputable ⬩ contested

Entry preview:

Grammar bí-sǽce, bí-sæc; adj. Substitute: Disputed, disputable, contested Gif ðær hwæt bísæces sý, séme se biscop if there be anything contested, let the bishop arbitrate, Ll. Th. ii. 314, 9. Wé lǽrað ꝥ preóst bísæce ordél ǽfre ne geǽðe, 258, 3. Cf.

ge-éþian

(v.)
Grammar
ge-éþian, p. ode
Entry preview:

To breathe. lit. Bewreów ðone man ꝥ se æþm ne mæge út náhwǽr, bútan hé mæge geéþian, Lch. ii. 338, 19. fig. Wé magon witan ꝥ þonne se gást wile hé geéðað tó þæs mannes mode sciendum est quia quando vult spiritus aspirat, Gr. D. 146, 14

Linked entry: éþian

ge-lǽran

(v.)
Grammar
ge-lǽran, ic -lǽre, ðú -lǽrest, -lǽrst, he -lǽreþ, -lǽrþ, pl. -lǽraþ; p. -lǽrde; pp. -lǽred, -lǽrd

To teach ⬩ educate ⬩ instruct ⬩ advise ⬩ persuade ⬩ induce ⬩ dŏcēre ⬩ erŭdīre ⬩ persuādēre

Entry preview:

To teach, educate, instruct, advise, persuade, induce; dŏcēre, erŭdīre, persuādēre We ðé mágon eáðe sélre gelǽran we may easily teach thee better, Andr. Kmbl. 2706; An. 1355 : Beo. Th. 562; B. 278. Se gelǽrde peohtas to fullwihte he brought the Picts

Linked entry: ge-lǽred

áre

(n.)
Grammar
áre, an; f.

Honour ⬩ honesty ⬩ favour ⬩ benefit ⬩ pity ⬩ mercy ⬩ honor ⬩ honestas ⬩ gratia ⬩ beneficium ⬩ misericordia

Entry preview:

Honour, honesty, favour, benefit, pity, mercy; honor, honestas, gratia, beneficium, misericordia Áre [MS. aare] cyninges dóm ǽghwǽr lufade honor regis judicium diligit, Ps. Th. 98, 3. Mid áran with honours, Cd. 155 ; Th. 193, 12 ; Exod. 245. Árna ne

Linked entries: árena árna

andettan

(v.)
Grammar
andettan, andetan, ondettan, ondetan; p. and-ette [and = Lat. re, contra; Grk. ἀντί; hátan to command, promise]

To confess ⬩ acknowledge ⬩ give thanks or praise ⬩ fateri ⬩ confiteri

Entry preview:

To confess, acknowledge, give thanks or praise; fateri, confiteri Gif he wille and cunne his dǽda andettan if he will and can confess his deeds, L. De. Cf. 2; Th. ii. 260, 18, 16. Ic andette Ælmihtigum Gode I confess to Almighty God, 6; Th. ii. 262,

ge-héran

(v.)
Grammar
ge-héran, p. de; pp. ed

To hear ⬩ audīre

Entry preview:

To hear; audīre Ic ne sceal ǽfre gehéran ðære byrhtestan béman stefne I shall never hear the brightest trumpet's sound, Cd. 216; Th. 275, 14; Sat. 171 : 220; Th. 284, 27; Sat. 328. Ic gehére helle scealcas grundas mǽnan I hear hell's ministers bemoaning