Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

gyltan

Entry preview:

Se abbod carige embe þá gyltendan gebróðru (circa delinquentes fratres), R. Ben. 50, 18. Add

efen-sárgian

(v.)
Grammar
efen-sárgian, p. ode
Entry preview:

Se abbod him efensárgode, Hml. S. 33, 16. Hé hæfde frýnd ꝥ hine fréfrodon and him efensárgodon, 30, 202

Linked entry: sárgian

of-irnan

(v.)

to overtake ⬩ to tire with running

Entry preview:

[Þe abbed æfter Uortiger rad & sone gon ofærne Uortigerne, Laym. 13149.] to tire with running Hé wæs swíðe ofurnen he was very tired with running Jud. 4. 19

mynster

Entry preview:

Wæs se abbud gehádod tó þǽm mynstre þe Eádgár cyning mid munecum gesette, Lch. iii. 438, 26. Þes þeáw lange on Angelcynnes mynsterum forþweard wæs, 434, 20. Hé began georne mynstera wíde geond his cyneríce tó rihtlǽcynne, 440, l.

weorold-snotor

(adj.)
Grammar
weorold-snotor, adj.
Entry preview:

Wise in earthly matters Ægelwíg se woruldsnotra abbod on Eofeshamme, Chr. 1078; Erl. 215, 29. Woroldsnottre men ( naturalists ) secgaþ. ðæt ða ficsas sýn on sǽ hundteóntiges cynna and ðreó and fíftiges, Shrn. 65, 31.

sprengan

Grammar
sprengan, <b>II a.</b>
Entry preview:

Se abbud bletsige þá candela and sprenge (conspergat) mid wætere gebletsedum, Angl. xiii. 403, 547. <b>II b.</b> add :-- 'Gang hrædlíce and spreng (stregd, v. l.) þis wæter ofer þæs licgendan líchaman'. . .

ge-fére

(n.)
Grammar
ge-fére, es; n.
Entry preview:

Gelaðige se abbod eal þæt gefére (omnem congregationem), 15, 5, 2, 8. Take here passages under ge-fér in Dict., and add

ge-wis

(n.; adj.)
Grammar
ge-wis, ge-wiss, es; n.
Entry preview:

Hæbbe se abbod á mid him gewrit ealra þǽra ǽhta; þonne seó notu on gebróðra gewrixle bið, sý þæt gewis á mid þám abbode, þæt hé wite hwæt betǽht sý and hwæt underfangen ex quibus abbas brevem teneat, ut dum sibi in ipsa assignata fratres vicissim succedunt

duguþ

Entry preview:

Ox. 4041. men who are good for something, the flower of a people Þǽr wearð ofslagen Eádnóð biscop and Wulsige aƀƀ. and Godwine ealdorman ... and eall se dugoð (seó duguð (-að), v. ll. ) on Angelcinne, Chr. 1016; P. 152, 8.

steall

(n.; adj.)
Grammar
steall, es; m.
Entry preview:

Stande hé ealra ýtemest, oðþe on ðam stede ðe se abbod swá gémeleásum monnum tó stealle on sundrum betǽht hæfþ ultimus omnium stet aut in loco quem talibus negligentibus seorsum constituerit abbas, 68, 11.

á-mánsumian

(v.)
Entry preview:

Nánum ne sý álýfed þæt hé ǽnigne bróðra ne ámánsumige, bútan þám ánum þe se abbod þæs anweald sealde, R. Ben. 129, 15. Geþeódrǽdene niman wið þone ámánsumedan, 50, 12. Hiene tó ámánsumianne, Ors. 6, 30; S. 284, 1

Linked entry: mánsumian

hefig-tíme

heavy ⬩ weighty ⬩ of great importance ⬩ serious ⬩ grave ⬩ severe ⬩ serious ⬩ oppressive ⬩ annoying ⬩ troublesome ⬩ hard to bear ⬩ grievous ⬩ tedious

Entry preview:

Add: heavy, weighed down Hefitýme grauidum, Germ. 402, 53. weighty, of great importance, serious Ðence se abbod hú mycele byrðene and hú hefigtýme hé underféncg mid ðám háde abba cogitet quale onus suscepit, R.

ge-segen

(n.)
Grammar
ge-segen, -sægen, -segn, e; f.

A saying, telling, conversation, relation, tradition ⬩ dictum, narratio, relatio, traditio

Entry preview:

B.] ðæs árwurþan Abbudes by the conversation of the reverend abbot Isi, 472, 20. Þurh swíðe getreówra manna gesægene through the telling of very true men, 472, 30: Bd. 5, 12; S. 631, 5, 11: 5, 23; S. 647, 17

Linked entries: ge-sægen ge-segn

mis-rǽdan

(v.)

to counsel amiss ⬩ give bad advice

Entry preview:

geférrǽden ðæne rǽd on gemǽnum geþeahte misrédaþ (-rǽdaþ) and feáwa witena ðæs geféres ða þeaife wíslícor tócnáwaþ stande ðara rǽd ðe mid Godes ege and wísdóme ða þearfe geceósaþ if the society in a general council act ill-advisedly (in the choice of an abbot

Galmanhó

(n.)
Grammar
Galmanhó, Galmahó?

An Anglo-Saxon abbey at York, afterwards St. Mary's ⬩ abbātiæ nōmen ăpud Eborācum

Entry preview:

An Anglo-Saxon abbey at York, afterwards St.

heard-heort

Entry preview:

Þá unstillan and þá heardheortan abbud sceal þreágean indisciplinatos et inquietos debet arguere, R. Ben. 13, 12

ymb-hygdigness

(n.)
Grammar
ymb-hygdigness, e; f.

Care, anxiety, solicitude

Entry preview:

Se abbod mid ealre emhýdignesse sollicitudine carige embe ða gyltendan gebróðru, R. Ben. 50, 18: 54, 19: 137, 21. Ǽlc ðæra wæs hám tó his ágenum farende myd mycelre ymbhýdignysse and mid mycelum ege, Nicod. 33; Thw. 19, 26.

be-byrgan

Grammar
be-byrgan, -byrgean, -byrian, -byrigan(-ean).
Entry preview:

Bebyrig abbud Zosimus, Hml. S. 23 b, 749. Ꝥ hé móste his fæder bebyrgean, Bl. H. 23, 14. Hine besmyrwian and bebyrwan (-býwan?; -byrian, v. l.), Gr. D. 318, 3. Hé bebyrged wæs, Bl. H. 177, 25: Chr. 789; P. 55, 18. Add

ealdor-scipe

Entry preview:

Abbod sceal á gemunan hwæt hé gecweden is, and þæs ealdorscipes noman mid dǽdum gefyllan ( nomen majoris factis implere ), R. Ben. 10, 10. Teóðingealdras sýn hýdege embe heora ealdorscypas ( decanias ) . . .

þe

Entry preview:

Add Gif hwylc abbod mæssepreóstes behófige, geceóse hé of his ágenum geférum þe þæs hádes wurðe sig, R. Ben. 110, 18. Hwæt gebyrað ús embe þis tó smeágenne? Þis sceolon smeágan þe þæs gíman sceolon, Ælfc. T. Grn. 20, 31. 1.