sceafan
To shave, scrape, shred, polish
Entry preview:
Hé scóf on halig wæter of ðam hálgan treówe, Swt. A. S. Rdr. 102, 216. Man scóf ðæra bóca leáf and ða sceafþan dyde on wæter rasa folia codicum, et ipsam rasuram aquae immissam, Bd. 1, 1; S. 474, 37.
sǽd
seed, ⬩ seed, ⬩ the ripe fruit, ⬩ fruit, growth ⬩ sowing ⬩ seed, progeny, posterity
Entry preview:
Ðæt treów sceolde sǽde eft onfón the tree should again bear seed, Cd. Th. 251, 12; Dan. 562: 252, 24; Dan. 583. Ealle treówu ðe habbaþ sǽd on him silfon heora ágenes cynnes universa ligna quae habent in semetipsis sementem generis sui, Gen. 1, 29.
Linked entries: sǽd-berende sǽd-tíma
un-gemyndig
Unmindful ⬩ forgetful
Entry preview:
Hí wurdon ðæs treówes ungemyndige, ac God wæs his gemyndig, Homl. Th. ii. 146, 2
piþa
Entry preview:
Pith, the soft inner part of the stem of a plant Eall se ðǽl se ðe ðæs treówes on twelf mónþum geweaxeþ, hé onginþ of ðám wyrtrumum, and swá upweardes gréwþ óþ ðone stemn, and siððan andlang ðæs piþan and andlang ðære rinde óþ ðone helm, Bt. 34, 10;
for-gangan
to forgo ⬩ abstain from
Entry preview:
Ic ðé secge, forgang þú ánes treówes wæstm, Hml. Th. i. 14, 8-10. Forgang hwít abstine te ab albo, Ll. Th. ii. 132, 5. Forgange ꝥ wíf hire wer abstineat se mulier a marito suo, 154, 2.
Linked entry: for-gán
a-fyllan
To fell ⬩ to strike or beat down ⬩ to overturn ⬩ subvert ⬩ lay low ⬩ abolish ⬩ slay ⬩ cædere ⬩ occidere ⬩ prosternere ⬩ dejicere ⬩ demoliri ⬩ comprimere ⬩ abrogare
Entry preview:
B. afylle] on wuda wel monega treówa if any one fell in a wood a good many trees, L. In. 43; Th. i. 128, 19. Drihten afylþ ðíne fýnd the Lord will strike down thine enemies, Deut. 28, 7. Hí to eorþan afyllaþ ðé ad terram prosternent te, Lk.
ǽlc
Each ⬩ any ⬩ every ⬩ all ⬩ quisque ⬩ quivis ⬩ unusquisque ⬩ omnis
Entry preview:
Each, any, every, all; quisque, quivis, unusquisque, omnis Ǽlc gód treów byrþ góde wæstmas omnis arbor bona fructus bonos facit, Mt. Bos. 7, 17. Ǽlc wæs on twegra sestra gemete capientes singulæ metretas binas, Jn. Bos. 2, 6.
un-sméþe
Not smooth ⬩ rough ⬩ uneven
Entry preview:
Eoh bið útan unsméðe treów, Runic pm. Kmbl. 341, 27; Rún. 13. Tunge unsméþe, Lchdm. ii. 242, 10. Wé habbaþ hrepunge, ðæt wé magon gefrédan hwæt bið sméðe, hwæt unsméðe, Homl. Th. ii. 372, 33. His unsméðan ( leprous ) líces, 512, 6.
Linked entry: sméðe
and-sǽte
Entry preview:
Andsǽte bið ꝥ treów þe ǽfre gréwð on leáfum and nǽfre nǽnne wæstm ne bringð, Hml. S. 4, 246. Him byð egle and andsǽte se stenc, Hex. 50, 24. Andsǽtne invisum, odiosum, An. Ox. 2728. Ꝥ gé andsǽtan wíglunge forlǽtan, Hml. S. 17, 70.
ge-ortríwan
Entry preview:
Þá ðé ne lǽtað geortréwan (-treówan, v. l.) be þýs andweardan lífe quae nec praesentis solamen temporis abesse patiantur, Bt. 10; S. 23, 7. Ne sceolon wé nǽfre geortrýwan be Godes mildheortnesse, Ll.
Linked entries: or-trýwan ge-ortrúwian
æx
Entry preview:
Treów wyrðe scearpre æxe, Hml. Th. ii. 408, 16. Slóh hine án heora mid ánre æxe ýre, Chr. 1012; P. 142, 24. Mon ne gehiérde æhxe (æxe, Hatt. MS.) hlem, Past. 252, 17. Se ðunor hit ðrysceð mid ðǽre fýrenan æcxe, Salm. K. 148, 6.
holt
Entry preview:
For ðǽm wé ceorfað heáh treówu on holte ðaelig;t wé hí eft úp árǽren on ðǽm botle, Past. 443, 36. Hwá áspyreð ðæt deófol of geofones holte, Sal. K. p. 146, 28. Hé rád þurh ǽnne heáhne holt, Hml. S. 19, 219. On pápan holt súðweardne, C. D.
up-heáh
tall ⬩ lofty ⬩ lofty ⬩ noble ⬩ upright
Entry preview:
Ðám treówum ðe him gecynde biþ upheáh tó standanne, Bt. 25; Fox 88, 22
Linked entry: up-lang
hláford-scipe
Lordship, ⬩ rule; ⬩ dominatio
Entry preview:
Hwí wæs Adame án treów forboden ðá ðá hé wæs ealles óðres hláford ? To ðan ðæt hé hine ne onhófe on swá micclum hláfordscipe why was one tree forbidden to Adam, when he was lord of every other?
cyrnel
KERNEL, grain ⬩ nucleus, granum ⬩ a hard
Entry preview:
a KERNEL, grain; nucleus, granum Men geseóþ oft ðæt of ánum lytlum cyrnele cymþ micel treów; ac we ne mágon geseón on ðam cyrnele náðor ne wyrtruman, ne rinde, ne bogas, ne leáf; ac God forþtíhþ of ðam cyrnele treów, and wæstmas, and leáf men often see
ge-scirpan
Entry preview:
K. p. 152, 22. of things, to cover as with a garment Þ treów biþ úton gescyrped (-scerped, v.l. ) mid þǽre rinde, Bt. 34, 10 ; F. 150, 7. to equip, provide with necessaries for a journey: — Þá sende hé hine tó Róme and hine þider well gescyrpte (cunctis
be-delfan
to dig a grave ⬩ to dig about ⬩ to bury ⬩ put under ground, ⬩ to bury ⬩ put in a grave or tomb
Entry preview:
Th. ii. 408, 12. to dig about Þæt treów bið bedolfen, Hml. Th. ii. 408, 29. to bury, put under ground, of things Ágróf se mon on ærenum brede drýcræftes word and bedealf under þone þerscwold þæs húses, Shrn. 141, 16.
streáwian
Entry preview:
Sume of ðám treówum heówon and streówodon (streówedon, MS. A. : strewedon, MS. B. ) on ðone weg, Mk. Skt. 11, 8. Strewodun (streówedon, MS. A.), Mt. Kmbl. 21, 8. Streówodan, Blickl. Homl. 71, 8, 9. Ða hǽþenan byrnende gléda streáwodon, Homl.
þǽr-on
Entry preview:
thereon Hé com tó ðam treówe, sóhte wæstm ðǽron, and nǽnne ne gemétte, Homl. Th. ii. 408, 1. Se déma hét wyrcan áne hencgene and hét hón ðone bisceop þǽron, Homl. Skt. ii. 29, 253 : Blickl.
Linked entry: on
wæterian
To water, supply with water, ⬩ give drink to living creatures ⬩ to water plants ⬩ to irrigate
Entry preview:
Sumu treówu hé watrode, Past. 40;Swt. 293, 4. to water land, to irrigate Hé land wæteraþ arua rigat, Scint. 118, 14. Ða feówer eán ealne ðisne embhwyrft wæteriaþ, Homl. Skt. i. 15, 177.
Linked entry: wætrian