Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

ge-wyrcan

(v.)
Entry preview:

Geworhtne ornatum, i. compositum (diadema gemmis purpureis ornatum Ald. 28, 32), An. Ox. 2120.

land-scearu

(n.)
Grammar
land-scearu, e; f.

land ⬩ country

Entry preview:

The word also occurs in compounds landscar-hlinc [also landscare hlinc], landscar-ác

fǽr

a calamity ⬩ disaster ⬩ evil ⬩ accident

Entry preview:

Ǽr him fǽr Godes aldre gesceóde ere the calamity sent by God destroyed them, Dan. 592. Ne con hé yfles andgiet, ǽr hit hine on fealleð. Hé þonne onfindeþ, þonne se fǽr cymeð, Dóm. 73.

Linked entry: fǽr

wer-gild

(n.)
Grammar
wer-gild, were-gild, es; n. [The word seems interchangeable with wer (q. v.), which in the later laws is the more frequent form.]
Entry preview:

Alf. pol. 4; Th. i. 64, 2. Gif hé ládian wille, dó ðæt be ðæs cynges wergilde, oþþe mid þryfealdan ordále, L. Eth. v. 30; Th. i. 312, 7. Gylde ðam cyninge be his weregilde (wer-, v. l. ), L. C. S. 67; Th. i. 410, 17.

ENGEL

(n.)
Grammar
ENGEL, ængel, angel, engyl; gen. engles; dat. engle; pl. nom. acc. englas, engel; gen. engla; dat. englum; m. An ANGEL, a messenger; angelus = ἄγγελος
Entry preview:

Be-heóldon ðæt [MS. ðær] engel Dryhtnes ealle all the angels of the Lord beheld it, Rood Kmbl. 18; Kr. 9. Hér sindon nigon engla werod here are nine hosts of angels, Homl. Th. i. 10, 14: 12, 8 : Elen. Kmbl. 2559; El. 1281.

for-gildan

(v.)
Grammar
for-gildan, -gyldan, -gieldan, -geldan; he -gildeþ, -gilt; p. ic, he -geald, ðú -gulde, pl. -guldon; subj. pres. -gilde, pl. -gilden; p. -gulde, pl. -gulden; pp. -golden

To pay for ⬩ make good ⬩ repay ⬩ requite ⬩ recompense ⬩ reward ⬩ reddĕre ⬩ exsolvĕre ⬩ compensāre ⬩ retrĭbuĕre

Entry preview:

Eall he hit forgilt he will recompense it all, Bt. 42; Fox 258, 28. Swá hwæt swá man dǽr of forstæl, ic hit forgeald whatsoever has been stolen therefrom, I have repaid it; quidquid furto pĕrībant, a me exĭgēbas, Gen. 31, 39: Job Thw. 168, 17: Beo.

Linked entries: for-geldan for-gieldan

gafol

(n.)
Grammar
gafol, gafel, gaful, es; n. [gifan to give]

Tax ⬩ tribute ⬩ rent ⬩ interest ⬩ vectīgal ⬩ trĭbūtum ⬩ census ⬩ ūsūra

Entry preview:

Hí ðone fíftan dǽl ealra hiora eorþwæstma ðæm cyninge to gafole gesyllaþ they give the fifth part of all their fruits of the earth to the king for tribute, Ors. 1, 5; Bos. 28, 31 : Byrht. Th. 133, 6; By. 46.

ídel-ness

(n.)
Grammar
ídel-ness, e ; f.

Idleness ⬩ vanity ⬩ frivolity ⬩ uselessness ⬩ futility ⬩ emptiness ⬩ falseness

Entry preview:

Alf. 2 ; Th, i. 44. 7.

Linked entry: ídel-gild

leán

(n.)
Grammar
leán, es; n.

Reward ⬩ recompense ⬩ remuneration ⬩ requital ⬩ retribution

Entry preview:

Gif hé eal wel gefriðaþ [ðe] hé wealdan sceal ðonne biþ hé gódes leánes ful wel weorðe if he protects well all that he has to keep, then is he quite entitled to good pay, L. R. S. 20; Th. i. 440, 18.

Linked entries: leahan be-leán

ge-secgan

(v.)
Grammar
ge-secgan, -sæcgan, -secgean; to -secganne, -secgenne; p. -sægde, -sǽde, pl. -sægdon, -sǽdon; impert. -sege; pp. -sægd, -sǽd

To say, tell, relate, declare, prove ⬩ dicere, narrare, indicere

Entry preview:

Ic sceall ealle forlǽtan ða ðe of Perseo and of Cathma gesǽde syndon I must pass over all things that are said of Perseus and Cadmus, Ors. 1, 8; Bos. 31, 33. 34. Ðæt is gesǽd that is proved, Bt. 34, 9; Fox 146, 25, 27

un-geþwǽrness

(n.)
Grammar
un-geþwǽrness, e; f.

discord ⬩ dissension ⬩ disagreement ⬩ division ⬩ quarrel ⬩ trouble ⬩ disquiet

Entry preview:

Hié ǽgþer hæfdon ungeþwǽrnesse ge betweónum him selfum ge tó eallum folcum they were at variance both among themselves and with all nations, Ors. 6, 3; Swt. 258, 1. 'Þeód áríst ongeán þeóde:' Mid ðisum wordum hé foresǽde manna ungeðwǽrnyssa, Homl.

Linked entry: ge-þwǽrnes

smylte

(adj.)
Grammar
smylte, adj.

Quiet, tranquil, calm, serene ⬩ of physical calmness ⬩ gentle, mild, of the wind ⬩ favourable, prosperous ⬩ of mental calm, placid, serene, tranquil, unruffled

Entry preview:

Sió án hýþ byþ simle smyltu æfter eallum ýstum that haven is ever calm after all the storms Bt. 34, 8; Fox 144, 28. Smylte is se sigewong Exon. Th. 199, 29; Ph. 23. Smeltre intempestae, tranquillae, serenae Hpt. Gl. 495, 4.

Linked entries: smelte smolt

ge-sittan

(v.)
Grammar
ge-sittan, p. -sæt, pl. -sǽton; pp. -seten.

to sit ⬩ sit down ⬩ settle ⬩ lean ⬩ recline ⬩ sĕdēre ⬩ consīdĕre ⬩ discumbĕre ⬩ to occupy ⬩ possess ⬩ inhabit ⬩ possĭdēre ⬩ hăbĭtāre

Entry preview:

Him cierde eall ðæt folc to, ðe on Mercna lande geseten wæs all the people who were settled in the Mercians' land submitted to him, Chr. 922; Erl. 108, 34.

Linked entry: ge-setenness

sweostor

(n.)
Grammar
sweostor, swistor, swystor, swustor (-er, -ur); indecl. in sing.; pl. sweostor, sweostra, sweostru (u, y); f.

A sister. ⬩ of blood relationship ⬩ of membership in a religious house

Entry preview:

Alf. pol. 42; Th. i. 90, 28. Hé betǽhte hý his swyster, Chr. 1048; Erl. 180, 23. Tó hyre gingran swuster, Gen. 19, 31. Forlét hé Pendan sweoster, Bd. 3, 7; S. 529, 29. Swustor (suoester, Lind.: swester, Rush.) sororem, Jn. Skt. 11, 5.

sirwan

(v.)
Grammar
sirwan, sirwian, sirewan; p. sirwde, sirwede, sirede, sirewede, sirwode.

to plan ⬩ devise ⬩ use art in doing something ⬩ To plan ⬩ contrive ⬩ devise ⬩ plot ⬩ attempt with craft ⬩ to lie in wait ⬩ plot ⬩ to lie in wait for ⬩ plot against

Entry preview:

Alf. pol. 4; Th. i. 62, 15. Seó næddre wolde syrwan ongeán hire hó, Boutr. Scrd. 20, 12

þeówet

(n.)
Grammar
þeówet, (-ot,)(-ut), þeówt, [t]es; m.

Service ⬩ servitude ⬩ bondage ⬩ slavery

Entry preview:

Alf. 12; Th. i. 46, 12 MS. H. On þeówete standan to remain in bondage. L. Ath. v. 12, 2; Th. i. 242, 5. Ðære wylne sunu wunaþ eal his líf on ðeówte, Homl. Th. i. 110, 29. Drihtenes áre oððe deófles þeówet, Hy. 7, 98.

Linked entries: þeówot þeówt

CLÚS

(n.; part.)
Grammar
CLÚS, e; f: clúse, an; f.
Entry preview:

Alǽd of carcernes clúse míne sáwle educ de carcers animam meam, Ps. Th. 141, 8. He fram ðære clúsan afaren wæs wið ðara scipa he was gone from the pass towards the ships, Ors. 6, 36; Bos. 131, 26, 22.

Linked entry: clúse

fulluht-ere

(n.)
Grammar
fulluht-ere, fulwiht-ere, es; m. [ful, full; uht, wiht; ere; es; m.]

A baptizer ⬩ the Baptist ⬩ baptista

Entry preview:

Sume secgeaþ Iohannem ðone Fulluhtere ălii dīcunt Joannem Baptistam, Mt. Bos. 16, 14: Mk. Bos. 8, 28

lengan

(v.)
Grammar
lengan, p. de

protract ⬩ delay ⬩ extend ⬩ lengthen

Entry preview:

Ne lengde ðá leóda aldor wítegena wordcwyde ac hé wíde beád metodes mihte the prince was not slow to heed the prophet's words, but widely proclaimed the might of the Lord, Cd. 208; Th. 256, 25; Dan. 646.

Linked entry: langian

ge-macian

(v.)
Grammar
ge-macian, p. ode; pp. od

To make, cause

Entry preview:

Eác is módsorg gode gemacod also grief of mind is caused to God, Cd. 35; Th. 47, 3; Gen. 755

Linked entry: MACIAN