Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

twelf-feald

(num.; adj.)
Grammar
twelf-feald, adj.
Entry preview:

Twelve-fold, Grammar twelf-feald, with a noun Hí gegaderodon twelf wilian fulle. Ðæt twelffealde getel getácnode ða twelf apostolas, Homl. Th. i. 190, 11: 542, 4. Twelffeald geþungennes duodenus apex, twelffealdum setle duodeno solio, Wrt. Voc. ii. 142

á-swellan

Grammar
á-swellan, p.-sweoll

To swell up

Entry preview:

To swell up Ðonne ásuilt ðæt lim, Past. 73, 10. Þá þe áþindað and áswellað þurh þá wilnunge þæs ídlan gylpes, Gr. D. 40, 4. His andwlita ásweoll, 20, 32. Seó hýd ásweoll, 157, 8. Ásweoll him se líchama, Guth. 68, 8. Ásuollen,ássuollan tuber, tumor, Txts

Linked entry: swellan

CEORL

(n.)
Grammar
CEORL, es; m.

CHURL, countryman, husbandman ⬩ homo liber, rusticus, colonus ⬩ a man, husband ⬩ vir, maritus ⬩ a free man

Entry preview:

a freeman of the lowest class,CHURL, countryman, husbandman; homo liber, rusticus, colonus Ceorles weorþig sceal beón betýned a churl's close must be fenced, L. In. 40; Th. i. 126, 13. Se ceorl, 60; Th. i. 140, 8. Swá we eác settaþ be eallum hádum, ge

Linked entries: ciorl carl

FREMEDE

(adj.)
Grammar
FREMEDE, fremde, fremþe, fræmde; adj.

Strange ⬩ foreign ⬩ estranged from ⬩ devoid of ⬩ aliēnus ⬩ peregrīnus ⬩ aliēnātus ⬩ aversus ⬩ remōtus ⬩ expers

Entry preview:

Strange, foreign, estranged from, devoid of; aliēnus, peregrīnus, aliēnātus, aversus, remōtus, expers He biþ fremede Freán ælmihtigum he shall be estranged from almighty God, Salm. Kmbl. 67; Sal. 34. Ðonne beó we fremde fram eallum ðám gódum then should

murnan

(v.)
Grammar
murnan, p. de.

To mourn ⬩ be sad ⬩ be anxious ⬩ To mourn ⬩ lament ⬩ to care about ⬩ regard

Entry preview:

Grammar murnan, intrans. To mourn, be sad, be anxious Gif ðú ðonne heora þegen beón wilt and ðé heora þeáwas líciaþ tó hwon myrnst ðú swá swíðe si probas, utere moribus, ne queraris, Bt. 7, 2; Fox 18, 7. Sélre biþ ǽghwæm ðæt hé his freónd wrece, ðonne

háwian

(v.)
Grammar
háwian, p. ode; pp. od

To view, look, observe, regard, survey, inspect

Entry preview:

To view, look, observe, regard, survey, inspect Ic háwige bufan and ðú beneoþan ego supra aspicio, tu infra, Ælfc. Gr. 47; Som. 47, 49. Drihten lócaþ of heofenum and háwaþ hwæðer hé geseó ǽnigne ðæra ðe hine séce oððe hine ongite Dominus de cælo prospexit

sár

(n.)
Grammar
sár, es; n.

pain, suffering, soreness ⬩ a pain, pang, sore, wound ⬩ grief, pain, ¨trouble, sorrow ⬩ a grief, sorrow, pain, wound

Entry preview:

referring to the body, pain, suffering, soreness Mé sár gehrán, wærc in gewód, Exon. Th. 163, 28; Gú. 1000. Sár gewód ymb ðæs beornes breóst, Andr. Kmbl. 2494; An. 1245. Mid sáre geswenced, mid mislícum ecum and tyddernessum, Blickl. Homl. 59, 7. On

EÓWU

(n.)
Grammar
EÓWU, gen. eówe ; pl. nom. acc. eówa; gen. eówena; dat. eówenum; f; ewe, an; f. A

EWE, female sheep ⬩ ŏvis fēmĭna

Entry preview:

EWE, female sheep; ŏvis fēmĭna Ewes were milked by the Anglo-Saxons. The milk was used for domestic purposes: butter and cheese were made from it; for Ælfric teaches the shepherd [sceáp-hyrde] to say, 'On fórewerdne morgen ic drífe sceáp míne to heora

for-swerian

(v.)
Grammar
for-swerian, p. -swór, pl. -swóron; pp. -sworen

To FORSWEAR ⬩ to swear falsely ⬩ perjure ⬩ ejūrāre ⬩ pējĕrāre

Entry preview:

To FORSWEAR, to swear falsely, perjure; ejūrāre, pējĕrāre He sigewǽpnum forsworen hæfde he had forsworn martial weapons, Beo. Th. 1613; B. 804. Ic forswerige pējĕro, Ælfc. Gl. 84; Som. 73, 98; Wrt. Voc. 49, 6. Ne forswere ðú non perjūrābis, Mt. Bos.

leóf-tǽle

(adj.)
Grammar
leóf-tǽle, -tǽl; adj.

Loving ⬩ dear ⬩ desirable ⬩ estimable ⬩ grateful ⬩ pleasant ⬩ gracious

Entry preview:

Loving, dear, desirable, estimable, grateful, pleasant, gracious Hé biþ freónd and leóftǽl lufsum and líðe he (Christ) shall be friendly and gracious, kind and gentle, Exon. 21 a; Th. 57, 4; Cri, 913. Hé is monþwǽre, lufsum and leóftǽl, 96 a; Th. 357

Linked entry: -tǽl

ge-belgan

(v.)
Grammar
ge-belgan, he -bylgþ, -bilhþ; p. -bealg, -bealh, pl. -bulgon; pp. -bolgen.

To make one angry ⬩ irritate ⬩ enrage ⬩ īra se tumefăcĕre ⬩ irrītāte ⬩ exaspĕrāre ⬩ To anger ⬩ incense ⬩ irrītāre ⬩ exaspĕrāre ⬩ To be angry ⬩ indignāri ⬩ irasci

Entry preview:

v. reflex. acc. [ge, and belgan to irritate] To make one angry, irritate, enrage; īra se tumefăcĕre, irrītāte, exaspĕrāre Se wísa Catulus hine gebealg the wise Catulus made himself angry, Bt. 27, 1; Fox 94, 32. Ðá gebealh he hine tunc ille indignātus

geómrian

(v.)
Grammar
geómrian, geómerian, geómran; part. geómrigende, geómriende, geómerigende, geómrende; p. ode; pp. od [geómor sad, sorrowful]

To be sad, to sigh, groan, murmur, mourn, sorrow, lament, bewail ⬩ gĕmĕre, murmŭrāre, ingĕmĕre, ingĕmiscĕre, lūgēre, quĕri

Entry preview:

To be sad, to sigh, groan, murmur, mourn, sorrow, lament, bewail; gĕmĕre, murmŭrāre, ingĕmĕre, ingĕmiscĕre, lūgēre, quĕri Se ðe á wile geómrian on gihða who for ever will mourn in spirit, Salm. Kmbl. 701; Sal. 350. Béna geómrigende we asendaþ prĕces

gráf

Entry preview:

Add: [The word seems feminine in the compound wíþig-gráf in the following passage On beorg; ðonne on wíðiggráfe; ðonne on ðone weg, C. D. v. 147, 32.] :-- Ic ongyte þæt þá worlde lustas ne sint eallunga áwyrtwalode of ðínum móde, þeáh se gráf gerýd sí

hangian

(v.)
Grammar
hangian, p. ode; pp. od

To hang, be suspended, depend

Entry preview:

To hang, be suspended, depend Ic hongige pendeo, Ælfc. Gr. 26, 6; Som. 29, 11: Exon. 104 a; Th. 395, 21; Rä. 15, 11. Ðes hálga Hǽlend hangaþ unscyldig this holy Jesus hangeth guiltless, Homl. Th. ii. 256, 14: Beo. Th. 4886; B. 2447. Manega sind beboda

Linked entry: hongian

ofer-mód

(adj.)
Grammar
ofer-mód, adj.

Proud, arrogant, presumptuous

Entry preview:

Proud, arrogant, presumptuous Ne sceal mon beón ofermód, R. Ben. 17, 15. Cild ácenned ofermód him sylfum gelícigende a child born on the thirteenth day of the moon will be arrogant, pleasing himself Lchdm. iii. 190, 14. Se ofermóda cyning Lucifer Cd.

sliht

(n.)
Grammar
sliht, sleaht, sleht, slieht, sliét, slyht (see the cpds.), es; m.

a striking of coin ⬩ a stroke, flash of lightning ⬩ slaughter, death by violence ⬩ the deadly stroke of disease ⬩ what is to be killed, animals for slaughter ⬩ a blow, mortal blow; stamp, coining ⬩ strages, occisio ⬩ mowing ; striking of an instrument

Entry preview:

a striking of coin Similar entries v. pening-sliht a stroke, flash of lightning Similar entries v. líget-sliht slaughter, death by violence Ðes sliht haec caedes Ælfc. Gr. 9, 27; Zup. 53, 4. Æt eallum slyht[e?] and æt ealre ðære hergunge ðe ǽr ðam gedón

slídan

(v.)
Grammar
slídan, p. slád; pp. sliden

To slide, slip, fall ⬩ to slide, glide ⬩ to make a mistake, to fail, err ⬩ to fall into an unhappy condition ⬩ to pass away, be transitory or perishable

Entry preview:

To slide, slip, fall. of actual movement to slide, glide Ðá cómon twegen deóflu tó him of ðære lyfte slídan Guthl. 5; Gdwin. 30, 16. fig. to make a mistake, to fail, err Ðonne hé geong fareþ, hafaþ wilde mód, slideþ geneahhe (makes many a slip)Salm.

Linked entry: sliden

sóm

(n.)
Grammar
sóm, e; f.

agreement, concord ⬩ the bringing about of concord, reconciliation, adjustment of differences ⬩ an agreement, arrangement of a matter in dispute

Entry preview:

agreement, concord Beó eallum mannum sibb and sóm gemǽne, and ǽlc sacu tótwǽmed L. Eth. vi. 25; Th. i. 320, 28: L. C. E. 17; Th. i. 370, 10: Wulfst. 118, 3. Ðám dómbócum ðe se heofonlíca Wealdend his folce gesette tó sóme and tó sehtnesse Homl. Th. ii

ge-swígian

(v.)
Grammar
ge-swígian, -swúgian; p. ode; pp. od.

to be silent ⬩ to pass over in silence; with the genitive ⬩ to silence

Entry preview:

to be silent Monig mon hæfþ ðone unþeáw, ðæt he ne can nyt sprecan ne ne can geswígian many a man has the bad habit, that he can say nothing to the purpose, nor yet hold his peace, Prov. Kmbl. 47. Gif ðú geswúgian mihtest if thou couldst be silent, Bt

sýfre

(adj.)
Grammar
sýfre, adj.

Sober, not giving way to appetite or passion, pure, temperate, circumspect ⬩ clean, neat

Entry preview:

Sober, not giving way to appetite or passion, pure, temperate, circumspect Sýfre (sýfer, Wrt., but see Anglia viii. 451) abstinens, Wrt. Voc. i. 51, 8. Gif ðú drincst wín gemetlíce, sýfre ( sobrius ) ðú byst, Scint. 105, 17. Se mynstres hordere sí wís

Linked entries: séfre sífer sífre