Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

fleám

Entry preview:

Be heora sige ge eác be þára hǽþenra manna fleáme, Bl. H. 203, 4. Hí tógædere féngon and sóna þet wærod on fleáme gebróhtan. Chr. 1006; P. 137, 9.

ge-sceamian

(v.)
Entry preview:

Gesceamian . . . swá þám men dyde, Wlfst. 238, 14. (2 a) with gen. of cause :-- Þ him gescamige heora unrihtes, Ll. Th. ii. 364, 22

hreóf-lig

Grammar
hreóf-lig, (l. hreóflig).
Entry preview:

Hé forgeaf . . . hreóflium sméðnysse heora líchaman, Hml. Th. i. 26, 11. Hí reóflige geclǽnsodon, ii. 490, 23. Hreóflige, Hml. S. 15, 6. used of a disease Wærrehte, hreóflic elefantinosa, i. regia (corporis incommoditas ), An. Ox. 2072.

hón

Entry preview:

Hí gedydon ánne scyld and áne anlícnysse, and áhéngon (héngon, v. l. ) hí úp on heora Capitolium, Ors. 6, 25 ; Bos. 125, 2.

mǽrsian

(v.)
Grammar
mǽrsian, <b>. A.</b> trans.
Entry preview:

To become famous; clarescere :-- Manige hálige martyras . . . daga gehwylce mǽrsiað and scínaþ (clarescunt) for þám wundrum þe æt heora þám deádum bánum geweorðað. Gr. D. 292, 4.

hleówþ

(n.)
Grammar
hleówþ, hleóþ, hlíwþ, hlýwþ, e; f.

Shelter, ⬩ protection, ⬩ warmth

Entry preview:

Tó neste bǽron heora briddum tó hleówþe bore it to their nest to shelter their young, Homl. Th. ii. 144, 23. Foresceáwian bigleofan and hleówþe to provide food and shelter, 462, 18. Hlýwþe, Basil admn. 9; Norm. 52, 23.

Linked entries: hlíwþ hlýwþ

frécednes

Entry preview:

On heora frécednyssum and on earfoðnyssum hí wǽron getrýwe Gode, Hml. A. 109, 222. Frǽcednyssum, Hml. Th. i. 354, 7. Add

frinan

(v.)
Grammar
frinan, part. frinnende; ic frine, ðú frinest, he frineþ, pl. frinaþ; p. ic, he fran, ðú frune, pl. frunon, frunnon; impert. frin, pl. frinaþ; subj. pres. frine, pl. frinen; p. frune, pl. frunen; pp. frunen

To ask ⬩ inquire ⬩ consult ⬩ interrŏgāre ⬩ sciscĭtāri ⬩ consŭlĕre

Entry preview:

Ðæt heó hí frune hwæt hí sóhton that she asked, them what they sought, Bd. 3, 8; S. 531, 39: Nar. 28, 22

Linked entry: FRIGNAN

GANGAN

(v.)
Grammar
GANGAN, gongan, gancgan; part. gangende, gongende; ic gange, gonge, ðú gangest, gongest, he gangeþ, gongeþ, pl. gangaþ, gongaþ; p. geóng, gióng, giéng, géng, pl. geóngon, gióngon, giéngon, géngon; imp. gang, gong; pp. gangen, gongen

To go ⬩ walk ⬩ turn out ⬩ īre ⬩ meāre ⬩ vādĕre ⬩ ambŭlāre ⬩ ingrĕdi ⬩ tendĕre ⬩ evĕnīre

Entry preview:

Heó giéng [gien MS.] to Adame she went to Adam, Cd. 29; Th. 39, 15; Gen. 626. Ic to ðam grunde génge I would go to the abyss, Cd. 39; Th. 51, 29; Gen. 834.

Linked entries: GÁN gancgan gongan

mynecenu

(n.)
Grammar
mynecenu, e ; f. The feminine form corresponding to masc. munuc
Entry preview:

Gif hwá mynecene, ðe Godes brýd biþ geháten, him tó wífe nimþ, beó heó ámánsumad, L. Ecg. P. ii. 19; Th. ii. 188, 21. Godes þeówas, munecas and mynecena, preóstas and nunnan, L. Eth. v. 4; Th. i. 304, 26.

niþer

(adv.)
Grammar
niþer, adv.

Down ⬩ beneath ⬩ below

Entry preview:

Ðonne heó nyðer byþ ástigen, Anglia viii. 319, 19. Ðæt hí hine nyþer bescufon ut praecipitarint eum, Lk. Skt. 4, 29. Se ðe nyþer com of heofonum qui descendit de caelo, Jn. Skt. 3, 13. Ðú niþer færst ( descendes ) óþ helle, Mt. Kmbl. 11, 23.

Linked entry: nieþer

ge-scildan

(v.)
Grammar
ge-scildan, -scyldan; p. de; pp. ed

To shield, cover, protect, defend ⬩ protegere, tueri

Entry preview:

Heó is gescyld she is protected, Ors. 2, 4; Bos. 45, 3. Gescylded protected, Exon. 58 b; Th. 210, 4; Ph. 180: Bd. 3, 23; S. 555, 35

Linked entries: ge-scyldan scildan

botl

Entry preview:

Hét hé ontendan eal hire (the abbess Effigenia) botl, þǽr heó mid (má ðonne twám hund, cf. 476, 20) mǽdenum on gebedum ðurhwunode, ii. 478, 35. ¶ Bottle remains in local names, e.g. Newbottle

dwolian

(v.)
Entry preview:

Add: to stray, literal Þá þá heó swá wídgál swíðe dwolode dum vaga nimium erraret, Gr. D. 176, 21. Scípa ðá ðe ne duoladon oves quae non erraverunt, Mt. L. 18, 13. On wudum dwolgende, Bl. H. 193, 8.

forane

(adv.)
Grammar
forane, forne; adv.

beforehand ⬩ Opposite ⬩ in front of ⬩ against

Entry preview:

Heó þone ealdan forene forféng, and him ne geþafode fulfremodlíce on þá eorðan astreccan she anticipated the old man, and did not permit him to prostrate himself completely, Hml, S. 23 b, 605.

Linked entry: forene

ge-gódian

(v.)
Entry preview:

Mynegunge gegódude monitu freti, Angl. xiii. 375, 142. to do good physically Genim þá ylcan wyrte and syle þigccean; heó gegódað, Lch. i. 72, 15. to make (morally) good, improve Ꝥ seó stów þurh hine gegódod and geriht wǽre, R.

magister

Grammar
magister, l. mágister, and
Entry preview:

11. master as correlative of servant or man Hit is niédðearf ðæt mon his hláford ondrǽde, and se cneoht his mágister, Past. 109, 14. the owner or tamer of an animal Seó leó, deáh hió wel tam sé . . . and hire mágister (magistrum) swíðe lufige . . . heó

tó-licgan

(v.)
Grammar
tó-licgan, p. -læg, pl. -lǽgon; pp. -legen.

to lie or run in different directions ⬩ To lie between, ⬩ to lie and part, ⬩ to divide, ⬩ separate

Entry preview:

., to lie or run in different directions Heó (the Nile) tólíþ on twá ymb an ígland ðe mon hǽt Meroen the stream runs in two channels round the island of Meroen; faciens insulam nomine Meroën in medio sui. Ors. 1, 1; Swt. 12, 32.

tó-lúcan

(v.)
Grammar
tó-lúcan, p. -leác, pl. -lucon; pp. -locen

To tear to pieces, ⬩ wrench asunder, ⬩ dislocate ⬩ to root out, ⬩ destroy

Entry preview:

Heo toluken þene king, and his leomen todrowen, Laym. 2602. Wilde deor limmel toluken ham, & tolimeden eauer euch lið from þe lire, Jul. 79, 5.

Linked entry: lúcan

nídþearf-líc

(adj.)
Grammar
nídþearf-líc, adj.

Necessary ⬩ needful ⬩ useful

Entry preview:

Ða þing ðe heora andlyfene nédþearflíco gesawen wǽron, 1, 26; S. 487, 35. Nýdþearflícu, 5, 9; S. 622, 26 : 4, 3; S. 567, 31. Be ðám nýdþearflícan þingum, intingum, Bd. 1, 27; S. 488, 24 : 2, 4; S. 505, 30.