Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

wyrt-brǽþ

(n.)
Grammar
wyrt-brǽþ, es; m.
Entry preview:

Seó geleáfulle gelaðung offraþ Criste wyrtbrǽðas þurh gebeda, Homl. Th. ii. 586, 6-11

Linked entry: brǽþ

godspellere

Entry preview:

Add: an evangelist Isaias wítegode be Críste swilce hé godspellere wǽre, Ælfc. T. Grn. 9, 8. one of the four evangelists Mathéus se godspellere, Hml. A. 49, 1. Swá swá ús sǽde se godspellere (v. Mt. 28, 12), 78, 151.

on-hnígan

(v.)

To bend down, bow, press downTo bend down, bow

Entry preview:

Ealle eáðmódlíce tó Criste sylfum onhnigan, Blickl. Homl. 203, 23 ; Cd. Th. 227, 3 ; Dan. 181. Man mæg tó ðǽm lástum onhnÉgan, and ða cyssan, Blickl. Homl. 127, 10

Linked entry: á-hnígan

forþ-yrnan

(v.)
Grammar
forþ-yrnan, part. -yrnende; p. -arn, pl. -urnon; pp. -urnen

To run forth or beforeprecedepræcurrĕre

Entry preview:

To run forth or before, precede; præcurrĕre Wæs, æfter forþyrnendre tíde, ymb fífhund wintra and tú and hundnigontig fram Cristes hidercyme it was, according to the time preceding, about five hundred and ninety-two years from Christ's coming hither,

ge-dæftan

(v.)
Grammar
ge-dæftan, p. -dæfte; pp. dæft

To put in ordermake readyprepare

Entry preview:

To put in order, make ready, prepare Ða ðe mid ðám [treowum] Cristes weig gedæfton those who with the [trees] prepared Christ's way, Homl. Th. i. 212, 34. He eów betǽcþ mycele healle gedæfte ipse vobis ostendet cenaculum magnum stratum, Lk.

cum-líþe

Entry preview:

Beón wé ǽfre cumlíðe; úre sáwel bið Crístes cuma on dómes dæge, Wlfst. 239, 5. Add

cneórisn

(n.)
Grammar
cneórisn, e; f.
Entry preview:

Þus wæs Crístes cneóres (cneórisn, v. l.) Christi generatio sic erat, Mt. 1, 18. Mín Drihten, wé ealle forléton úre cneórisne and wǽron þé fylgende, Bl. H. 229, 21. Mé eádige cwǽdon ealle cneórisna, 7, 5

ǽror

earlier, before rather

Entry preview:

Grn. 4, 15. rather Ðaacute; óðre þrý godspelleras áwriton ǽror be Crístes menniscnysse, Hml. Th. i. 70. 3

be-bindan

Entry preview:

Þæt Iudéisce cyn is yfele bebunden mid þám ðe hí cwǽdon be Crístes blóde, Hml. Th. ii. 252, 31. Add

mǽl

(n.)
Grammar
mǽl, mál, mél, es; n. m. (?)

a measurea marksigncrosscrucifixfixed, suitable, appointed timeseasonoccasionthe time for eatinga meal

Entry preview:

Bǽron Cristes róde tácen sylfrene Cristes mǽl crucem pro vexillo ferentes argenteam, 1, 25; S. 487, 3. Ǽnne sylfrene mále on V. pundon a silver crucifix of five pounds, Chart. Th. 558, 33. Ðon on ealdan Cristes mǽle; of ðam Cristes mǽle, Cod. Dip.

æþelborenness

Entry preview:

Hé wæs æðelboren, ac hé oferstáh hís æðelborennysse mid hálgum ðeáwum, 118, 10. nobleness, nobility, dignity 'Mycel æðelborennys bið ꝥ man bé Crístes ðeów' ...

emne

(adv.)
Grammar
emne, comp. emnor, emnar; adv.

Equally, even, exactly, precisely, just æquālĭter, æque, omnīno

Entry preview:

Crist hiene selfne ge-eáþmédde emne óþ ðone deáþ Christ humbled himself even unto death. Past. 41, 1; Hat. MS. 56 a, 22: 50; Hat. MS: Cd. 92; Th. 116, 28; Gen. 1943: Bt. Met. Fox 9, 76; Met. 9, 38: 13, 89; Met. 13, 45: Andr.

fleám

(n.)
Grammar
fleám, flǽm, es; m. [fleón to flee]

Flightfŭga

Entry preview:

Crist nolde ða þrówunge mid fleáme forbúgan Christ would not by flight avoid his passion, Homl. Th. i. 206, 6: Chr. 937; Erl. 114, 3; Æðelst. 37

Linked entry: flǽm

líf-fæst

Entry preview:

S. 23 b, 625. settled in respect to domicile Ic wille ǽrist mé siolfne Gode forgeofan tó ðére stówe æt Crístes cirican, and mín bearn dér líffest gedóan, C. D. i. 316, 9

pistol-rǽding

Entry preview:

Hit is gereht on ðyssere pistolrǽdinge (Acts, c. 2) hú se Hálga Gást on ðisum dæge cóm tó ðám geleáffullan heápe Crístes hýredes, Hml. Th. i. 314, 1.

creópan

Entry preview:

Uton creópan tó Críste, Wlfst. 166, 38

ge-wefan

Entry preview:

Of Críste wið tó God endebrednis gegeadred bið ł gewefen a Christo usque ad Deum ordo contexitur, Lk. p. 4, 10

ge-tíþian

(v.)
Entry preview:

Críst hæfð micel getíþod eów, Hml. S. 36, 167

ge-cúþlǽcan

(v.)
Grammar
ge-cúþlǽcan, p. ge-cúþlǽhte
Entry preview:

Paulus hine gecúðlǽhte tó ðám hálgan heápe Crístes hírédes (cf. tentabat se jungere discipulis, Acts 9, 26), Hml. Th. i. 388, 10

be-weddian

(v.)

to betrothpledgeplight

Entry preview:

Add: to betroth Ic beweddode (desponsavi) eów anum were, -ꝥ gé án clǽne mǽden gearcion Críste, Hml. A. 30, 139: Hml. Th. ii. 54, 14. Beweddede subarravit (me annulo), An. Ox. 4293 : subarraret (nuptiali dote), 4553.