Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

for-drencan

(v.)
Grammar
for-drencan, p. -drencte; pp. -drenced, -drenct

To make drunk ⬩ inebriate ⬩ intoxicate ⬩ madefăcĕre ⬩ inebriāre

Entry preview:

To make drunk, inebriate, intoxicate; madefăcĕre, inebriāre Uton fordrencan úrne fæder mid wíne let us make our father drunk with wine, Gen. 19, 32, 33.

munuc-cild

(n.)
Grammar
munuc-cild, es; n.

A boy that is being brought up to be a monk

Entry preview:

A boy that is being brought up to be a monk Sum munuccild drohtnode on his mynstre, and hæfde micele lufe tó his fæder and tó his méder. Swíðor for ðære sibbe ðonne for Godes dǽle wearþ ðá oflangod, and arn of mynstre tó his mágum, Homl.

úre

(adj.; pronoun.)
Grammar
úre, adj. pronoun.

our ⬩ ours

Entry preview:

Úrum fæderum, Deut. 5, 3. Forgyf ús úre gyltas, swá swá wé forgyfaþ úrum gyltendum, Mt. Kmbl. 6, 12. predicative, ours Ðonne bið úre seó yrfeweardnes, Mk. Skt. 12, 7.

ge-treówþ

(n.)
Grammar
ge-treówþ, -trýwþ, e; f.

A covenant ⬩ treaty ⬩ pledge ⬩ fædus ⬩ pignus

Entry preview:

A covenant, treaty, pledge; fædus, pignus He gemunde ðara getreówþa recordātus est fædĕris, Ex. 2, 24

Linked entries: treówþ ge-trýwþ

irfe-numa

(n.)
Grammar
irfe-numa, an; m.

an heir

Entry preview:

Hit wǽre geþuht ðæs ðé máre gemynd ðæs fæder, ðá ðá se sunu, his yrfenuma, wæs gecíged ðæs fæder naman, Homl. Th. i. 478, 11.

Linked entry: -numa

ár-ful

(adj.)
Grammar
ár-ful, ár-full; adj.

Venerable ⬩ respectful ⬩ favourable ⬩ merciful ⬩ mild ⬩ honorabilis ⬩ venerabilis ⬩ propitius ⬩ reverens

Entry preview:

Cristenra manna gehwilc beó árful fæder and méder Christianorum quivis reverenter habeat patrem et matrem, Wulfst. paræn. 7

ár-weorþ

Grammar
ár-weorþ, -wierþe (u, y).
Entry preview:

Ðú árwurð fæder, R. Ben. 114, 21. Se árwierþa (-wurþa, v. l. ) wer, Chr. 716; P. 42, 14. Swíð árwyrðe wer, 1052; P. 173, 17: Bl. H. 209, 15. Þæt árwyrðe weófod, 207, 15. Móder árwyrðe mater honorificata, Rtl. 45, 25: veneranda, 66, 21.

cwician

(v.)
Entry preview:

S. 31, 504. to make alive Se fæder ðá deádo cuicað ( vivificat ), Jn. L. 5, 21. Þǽre sáwle mægen cwicaþ þone líchoman, Gr. D. 268, 18

duru-weard

Entry preview:

Hwæt mín fæder þé gedyde þá hé wæs duruweard, Bl. H. 151, 25. Dureweard janitor, An. Ox. 5147. Ðe duruard ostiarius, Jn. L. 10, 3. Ðegn cuæð ðǽm duruuardæ (duroworde, R. ostiariae ) ... cuoeð dureweard, Jn. L. 18, 16, 17. Duruweardas ostiarii, Wrt.

Linked entry: dor-weard

efen-éce

Entry preview:

Godes Sunu is efenéce (efn-, v. l. ) his Fæder and þám Hálgan Gáste, Gr. D. 60, 15: Hml. Th. i. 198, 15: 278, 21. Euenéce, 32, 6. Efnéce, Bl. H. 111, 8: 29, 3. Án Godcundnys and gelíc wuldor and efenéce mægen*-*ðrymnys, Hml. Th. i. 276, 26.

wudu-land

(n.)
Grammar
wudu-land, es; n.

Wood-land ⬩ forest-land ⬩ forest

Entry preview:

Ðæt wudæland, ðæ mín fæder geúþæ, iii. 2:73, 27. Him wǽre fornéh eall ðæt wudulond on gereáfad . . . ðæt Æðelbald cyning gesealde tó mæstlonde and tó wudulonde, v. 140, 17. Feldlondes and wudulandes, iii. 262, 19: vi. 219, 5.

heofon-cund

Entry preview:

From ðæs hefencundan Fæder éðle ádrifene. Past. 249, 15. Mid ðǽm heofoncundan fire wǽron ðá lác forbærndu on ðǽm altere, 222, 23. Gé ne ongitaðþone heofoncundan anweald, Bt. 16, l; F. 48, 31.

út-færeld

(n.)
Grammar
út-færeld, es; n.

A going out

Entry preview:

Útfæreld his fram Fæder egressus ejus a Patre, Hymn. Surt. 44, 17. Hí ǽr Moyse and hys folce ðæs útfæreldes wyrndon, Ors. 1, 7; Swt. 38, 19. Útfæreld exitum, Ælfc. Gr. 30; Zup. 193, 8.

Linked entry: ex-odus

æfter-gengness

(n.)
Grammar
æfter-gengness, e; f.

posterity ⬩ succession in an office ⬩ inferiority of position, occupation of the lowest place

Entry preview:

Th. ii. 206, 10. succession in an office For ðǽre gewissan æftergencgnysse (-gegencgednysse, v. 1.) ðæt is ðæt se sunu sceolde symle fón tó ðám háde æfter his fæder geendunge, Hml. S. 10, 219.

for-gǽgednys

(n.)
Grammar
for-gǽgednys, -nyss, e; f.

A transgression ⬩ prevarication ⬩ stubbornness ⬩ transgressio ⬩ prævārĭcātio ⬩ perversĭtas

Entry preview:

Cain wiste his fæder forgǽgednysse Cain knew his father's transgression, 20, 40. Þurh Adames forgǽgednysse through Adam's transgression, Homl. Th. ii. 268, 31.

ge-fýsan

(v.)
Grammar
ge-fýsan, p. -fýsde; pp. -fýsed

To make ready ⬩ cause to hasten

Entry preview:

Gefýsed to fæder ríce ready to depart to his father's kingdom, Exon. 14 b; Th. 30, 5; Cri. 475. Winde gefýsed hurried on by the wind, Beo. Th. 440; B. 217. Secgas wǽron síðes gefýsde the men were ready for the journey [cf. síðes fús, B. 1475], Elen.

on-lǽtan

(v.)

to release, relax ⬩ to let a thing go on, to continue

Entry preview:

to release, relax Ðonne forstes bend Fæder onlǽteþ, Beo. Th. 3223; B. 1609. Ðonne him sigera weard his gewealdleðer wille onlǽtan, Met. 11, 28, 75. to let a thing go on, to continue Tó anlǽtenne continuanda, Wrt. Voc. ii. 135, 19.

Linked entry: an-lǽtan

eald

Entry preview:

</b> great-, grand- in terms denoting relationship, v. eald(e)-fæder, -móder :-- Ealda fæder avus, Wrt. Voc. i. 72, 20. Ealde fæder, 51, 51. Ealde móder avia, 51, 54. Bearn Ælfríces ... cwæð ... 'Wæs mín ealda fæder Ealhelm háten, By. 218.

in-híréd

(n.)
Grammar
in-híréd, es ; m.

Household ⬩ family ⬩ house

Entry preview:

Ðá wearþ gefullod fæder and sunu mid heora innhýréde then was baptized the father and son with their household, Homl. Skt. 5, 308

un-weaxen

(adj.)
Grammar
un-weaxen, adj.

Not grown up ⬩ young

Entry preview:

Ðus mé fæder mín unweaxenne ( when a boy ) wordum lǽrde, Elen. Kmbl. 1055; El. 529. Se eorl wolde sleán eaferan sínne unweaxenne ( Isaac ), Cd. Th. 204, 1; Exod, 412. Isaac bearn unweaxen, 173, 34; Gen. 2871. Hé hét ealle árísan geonge ...