Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

hláford

a ruler ⬩ sovereign ⬩ governor ⬩ captain ⬩ a master ⬩ a major-domo ⬩ an owner ⬩ a proprietor ⬩ a husband ⬩ the husband ⬩ a ruler ⬩ lord

Entry preview:

oððe hwæt Dauid búton góde ðeówas (boni subditi)?

heorte

breast ⬩ bosom ⬩ will ⬩ intellect ⬩ mind ⬩ soul ⬩ intent ⬩ will ⬩ desire ⬩ inclination ⬩ disposition ⬩ temperament ⬩ character

Entry preview:

heofonrlces weard, Go. 583. on ealre heortan with all (one's) heart: Ic andete Drihtne on ealre mínre heortan (in toto corde meo), Ps.

ofer-wyrcan

(v.)

to cover by working, to work a covering over something, to overlay

Entry preview:

Nǽfre nǽnig man ða lǽstas sylfe ufan oferwyrcean ne mihte, ne mid golde, ne mid seolfre, Blickl. Homl. 125, 35. Hús (the temple) oferworht mid golde and mid hwítan seolfre, Ælfc. T. Grn. 7, 35: Blickl. Homl. 125, 25.

FREMMAN

(v.)
Grammar
FREMMAN, to fremmanne; ic fremme, ðú fremest, he fremeþ, pl. fremmaþ; p. fremede, fremde, pl. fremedon; impert. freme, pl. fremmaþ; subj. pres. fremme, pl. fremmen; pp. fremed.

to advance ⬩ promŏvēre ⬩ to FRAME ⬩ make ⬩ do ⬩ effect ⬩ perform ⬩ commit ⬩ iăcĕre ⬩ patrāre ⬩ effĭcĕre ⬩ perfĭcĕre ⬩ perpetrāre

Entry preview:

Ðæt ðú hospcwide ǽfre ne fremme wið Godes bearne that thou never make contemptuous words against God's son, Elen. Kmbl. 1046; El. 524: Andr. Kmbl. 2708; An. 1356. Fremme se ðe wille let him perform [ it] who will. Beo. Th. 2011; B. 1003.

Linked entries: ge-fremman fremming

sceamu

(n.)
Grammar
sceamu, e; f.

modesty, bashfulness ⬩ shame, confusion ⬩ what causes a feeling of shame, disgrace, shame ⬩ the private part

Entry preview:

the emotion caused by consciousness of unworthiness or of disgrace in a good sense modesty, bashfulness ; in a bad sense, shame, confusion Sceamu pudor . . . reádnyss oððe sceamu rubor Ælfc. Gr. 9, 21 ; Som. 10, 17-18.

Linked entries: a-swǽrnung sceam-lim

ungemet-hleahtor

(n.)
Grammar
ungemet-hleahtor, es; m.

Immoderate laughter

Entry preview:

Immoderate laughter Hú micele má wénestú ðæt hé mid yrre ða út áweorpe of his temple, ðe mid unnyttum gesprǽcum and mid ungemethleahtrum ða stówa, ðe tó Godes þeówdóme gehálgode wǽron, fýlaþ and besmýtaþ, L. E. I. 10; Th. ii. 408, 32

druncen

Grammar
druncen, drunkenness.
Entry preview:

Goth. druggkanei: O. H. Ger. trunchení.]

on-wunung

Entry preview:

Add Ofsett eorðlice onwunung (the earthly tabernacle) andgyt fela þencendne deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem, Scint. 138, 16. dwelling in a place, indwelling, sojourn Seó heorte bið geglenced þurh Godes neósunge, and mid his onwununge

fyrn-geár

the preceding year

Entry preview:

Quam gibod Godes fernun gére, Hél. 217) Gif þú wille witan hú eald se móna wǽre fyrngeáre on þysne dæg, Lch. iii. 228, 9, 14. [Þe lost of uernyere, Ayenb. 92, 4.]

ofer-genga

(n.)
Grammar
ofer-genga, an; m.

One who goes over or beyond

Entry preview:

One who goes over or beyond Gif hé biþ on .xi. nihta ealdne mónan se biþ landes ofergenga if he is born on the eleventh of the month, he will be a traveller about the land Lchdm. iii. 158, 1 : 160, 30

sóþes

(adv.)
Grammar
sóþes, adv.

Of a truth ⬩ verily ⬩ indeed ⬩ really

Entry preview:

Sóðes ðú eart Godes sunu, Lk. Skt. 4, 41. Ðéh hé sylf his ágenum eágum eal ne gesáwe, ðæt sóðes is geworden, Wulfst. 3, 21

swǽs-líc

(adj.)
Grammar
swǽs-líc, adj.

Kindly, pleasant, agreeable ⬩ familiaris ⬩ privatus, civilis, familiaris.

Entry preview:

He ( Antecrist ) winþ ongeán Godes gecorenan mid swǽslícum gifum. Hé sylþ ðam, ðe on hine gelýfaþ, goldes and seolfres genyhða, Wulfst. 196, 21

fægnung

(n.)
Grammar
fægnung, e; f.

A rejoicing, exultation ⬩ jubĭlātio, exultātio

Entry preview:

Fægnunga Godes exultātiōnes Dei, 149, 6

Linked entry: ge-fægnung

forþian

(v.)
Grammar
forþian, p. ode; pp. od

To further ⬩ aid ⬩ assist ⬩ advance ⬩ perform ⬩ promŏvēre

Entry preview:

Ðæt he Godes circan forþige ut Dei ecclēsias promŏveat, L. I. P. 2; Wilk. 147, 34

Linked entries: ge-forþian forþ-dǽd

in-weard

(adj.)
Grammar
in-weard, adj.

Inward ⬩ inner ⬩ internal

Entry preview:

Biddaþ mid inweardre heortan ðysne Godes apostol, Homl. Th. i. 68, 8. Ðá wilnode ic indeum innewearde tó geseónne interiorem indiam perspicere cupiens, Nar. 5, 17

mán-deorf

(adj.)
Grammar
mán-deorf, adj.

Labouring to do evil ⬩ wicked

Entry preview:

Labouring to do evil, wicked Ne mæg se yfela preóst mid his yfelnysse, ðeáh hé mándeorf sý and mánful on dǽdum, ne mæg hé nǽfre Godes þénunge gefílan, náðer ne ðæt fulluht, ne ða mæssan, L. Ælfc. P. 41; Th. ii. 382, 12

teóðung-georn

(adj.)
Grammar
teóðung-georn, adj.
Entry preview:

Sedulous in paying tithes Ælmysgeorn and cyricgeorn and teóþunggeorn tó Godes cyricean and earmum mannum eleemosynas libenter erogans, et ad ecclesiam libenter frequens, et sedulo decimas erogans ecclesiae Dei ac pauperibus, L. Ecg.

ge-milscod

(adj.)
Grammar
ge-milscod, ge-milscad, ge-mislced; adj.
Entry preview:

Gewyrce him gemilscade drincan, ꝥ is micel dǽl bewylledes wæteres on huniges godum dǽle, Lch, ii. 202, 26. Drince mulsa, ꝥ is gemilscede drincan, ii

Linked entry: miliscian

ge-temprian

(v.)
Entry preview:

Add: to temper, prepare material On þá onlícnesse geworht þe senop bið getemprod tó inwísan, Lch. ii. 184, 22. fig. to prepare, adapt Ge tó gódum ge tó yfelum getempera heortan þíne et ad bona et ad mala tempera cor tuum, 172, 15

in-ylfe

Grammar
in-ylfe, Add: <b>, in-elfe, in-ifle, in-efle</b>
Entry preview:

Him mon selle góse innefle, Lch. ii. 176, 24. Wiccgan innelbe, 134, 4