Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

cís-ness

(n.)
Entry preview:

Wé gelýfað þæt genóh sý twá gesodene sufel for missenlicra manna untrumnesse; gif hwá for hwylcre císnesse þæs ánes brúcan ne mæge, brúce húru þæs óðres ut forte qui ex uno non potuerit edere ex alio reficiatur, R. Ben. 63, 12

á-rétan

Grammar
á-rétan, Dele 'set right' (in last two passages á-rétan = to comfort),
Entry preview:

On þǽm sealme hé wæs cleopiende tó Drihtne, wilnode þæt hé hine árétte, Ps. Th. 27, arg. Be eallum þám þe gebrocode wǽron and eft árétte, 28, arg

hédd-ern

Grammar
hédd-ern, héd-ern

a store-room

Entry preview:

a store-room Búton hit under þæs wífes cǽglocan gebróht wǽre . . . ac þǽra cǽgean heó sceal weardian; þæt is hire héddernes cǽge and hyre cyste cǽge and hire tǽgan, Ll. Th. i. 418, 21 note.

Linked entry: hædern

and-leofen

(n.)
Grammar
and-leofen, es; n. l. e; f., but also gen. andlifenes, acc. ondlifen,
Entry preview:

Seó eá mǽst eall genom þæt binnan þǽre byrg wæs þǽra monna ondliefene, Ors. 4, 7; S. 180, 19. Gode þancie hé his dæghwámlicre ondlyfene, Ll. Th. ii. 420, 7.

láþ

(n.)
Grammar
láþ, es; n.
Entry preview:

Þæt nán wiht ne sý . . . þæs leófes ne þæs láðes þæt hig þonne mihte fram úres Drihtnes lufan ásceádan, Wlfst. 185, 2. Ne cweðe gé nán láð ðǽm deáfan non maledices surdo Past. 453, 1.

missenlic-ness

Entry preview:

Ꝥ is án eádignes þe hí þǽr onfóþ, and ungelíc missenlicnes þæs edleánes (dispar retributionis qualitas), Gr. D. 315, 24. Seó missenlicnes (diversitas) manna líchamena . . . seó missenlicnes manna synna, 333, 23. Add

á-faran

Entry preview:

Þæt hié from þǽm fæstenne áfóren, 4, 11 ; S. 206, 17. Siþþan Gallia út of þǽre byrig áfóran, 2, 8; S. 92, 28. Hié of þǽm londe áfóron, Chr. 794; P. 56, 4. Of Eádweardes anwalde áfaran, 918; P. 98, 23. Hé wæs út áfaren on hergaþ, 894; P. 86, 20.

fót-lǽst

(n.)
Entry preview:

Hé hét hí hine ferian þǽr Petrus and Paulus bebyrgede wǽron, and lecgan his líc æt heora fó;tlǽstum, Hml. S. 5, 467. Geseah hé león wið þǽre hálgan líchaman standan, and hit his fótlástas (-es, MS., fétlástas, v.l. ) liccode, 23 b, 773

ge-seáw

Entry preview:

Add: Full of moisture, soaked Nim þæs eceddrences swá mycel swá þé þince, dó rædic on ꝥ seáw þæs drinces, lǽt beón nihterne on, syle on morgenne . . . þæne rædic swá geseáwne tó þicganne, Lch. ii. 286, 12

deófol-gild

Entry preview:

Hé bebeád þæt mon áfielde diófolgielda þá cirican, and þæt mon his ágen deófolgield þǽr tómiddes ásette, þæt wæs his ágen onlícnes sacrarium repleri statuis simulachrisque imperavit, seque ibi ut Deum coli praecepit, Ors. 6, 3; S. 258, 8.

Linked entry: ge-deóful-geld

ge-hycgan

Entry preview:

D. 271, 13. to think, conceive, have an idea of Ne mæg ic þæt gehicgan, hú ic in þǽm becwóm, Sat. 179. to resolve, determine For þon scyle mon gehycgan þæt hé Meotude hýre, Sch. 98

dóm-ern

Grammar
dóm-ern, -ærn.
Entry preview:

Þæs dómernes cafertún atrium praetorii, Mk. 15, 16. Hé eóde in þæt dómern ðǽr ðǽr Caluisianus wæs in miclum gemóte, Shrn. 116, 31. Add

mǽd-æcer

(n.)
Grammar
mǽd-æcer, es; m.
Entry preview:

A meadow Þæne hagan þe Eádwerd áhte, and þæne mǽdæcer þe þǽr tó hýrð, Swt. A. S. Rdr. ii. 203, 13. .viii. rnǽdæceras. . . gebyriað tó Cenelmestúne, C. D. vi. 33, 28

preóst-reáf

(n.)
Grammar
preóst-reáf, es; n.
Entry preview:

Vestments of a priest Be þǽre gesceádwísnysse on gyrelan þæs preóstreáfes ut in cultu vestium discretionem teneant, Chrd. 64, 27

hand-stoc

Entry preview:

Substitute: A sleeve Gylecan tácen his þæt þú strece forð þín wenstre handstoc and plyce innan mid þínre wynstran hande, Tech. ii. 127, 14. Ymbe þæt útan þe þæs scapularæs handstoca áteóriað, 20.

fær

(n.)

goingpassinga going awaya journeycoursea voyagea marchan expeditionenterprisea passagethoroughfareroadentrancecarriagevessela troopa crewfareproceedings

Entry preview:

Hí bǽdon ꝥ hí móston faran þurh ðá burh, ac ðá burhware noldon þæs færes him getýðian, Hml. S. 25, 445. Þá þá hé gehýrde þæs folces fær mid þám Hǽlende, ðá ácsode hé hwá þǽr férde. Hí cwǽdon him tó þæt þæt wǽre ðæs Hǽlendes fær, Hml.

Linked entry: færbu

ge-háwian

(v.)
Entry preview:

Ðreó þing sint neódbehéfe ðám eágan élcere sáwle: án is þæt hál sién; óðer þæt heó háwien ðes þe heó geseón wolden; þridde þæt hí magen geseón þæt þæt hí geháwian tria ad animam pertinent, ut sana sit, ut aspiciat, ut videat, 30, 5. to notice a circumstance

symbelness

Entry preview:

Add Seó symbelnyss þǽre hálgan róde úpáhafennysse, Hml. S. 23 b, 398. Hit wæs þæs abbodes hádingdæg. Þá sende hé ánne bróðor tó Pafnuntię and laþode hine tó þǽre symbelnysse, 33, 61

ge-healdan

Grammar
ge-healdan, <b>; I 3.</b>
Entry preview:

Th. ii. 516, 23. add: (1 a) with complement Trúwiende ꝥ hine ungederodne geheólde þæt mægn þæs licgendan, Hml. S. 236, 777 n

cantic

Entry preview:

Cantic Deuteronomio, þæt is Adtende celum . . . óþrum dagum sý cantic gesungen, þæt is lofsang þe tó þám dæge belimpð, R. Ben. 38, 2-5. Þæne saltere mid gewunelican cantican, 44, 20. Singan þrý canticas of wítigena bócum, 35, 13. Add