Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

cweartern

Entry preview:

Cweartern, cwearten carcer, Ælfc. Gr. Z. 318, 11. Cwærtern earcer vel ergastulum vel lautumia, Wrt. Voc. i. 58, 32. Ꝥ stǽnene cweartern, Hml. A. 79, 170. Cweartenes ergastuli, An. Ox, 2553: lautomiae, latrinae, Hpt. Gl. 513, 57. Lǽdan tó leóhtleásum cwearterne

cyne-cyn

Entry preview:

Fram þan Wódne áwóc eall úre cynecynn, and Súðanhymbra eác, Chr. 449; P. 13, 25. Norþanhymbra cynecyn (-kyn, v. l. ), 547; P. 16, 17. Ǽlcne þára þe hió geácsian myhte þæt kynekynnes wæs omnes regie arcessitos, Ors. 1, 2; S. 30, 30. Næs hé æðelboren, ne

dryge

Grammar
dryge, l. drýge.
Entry preview:

Take here the examples given under drige, and add Sumor byð wearm and drígge, Angl. viii. 299, 29. Drége bite bucella sicca, Kent. Gl. 587. Dríg (corrected from driu) gewarð arefacta, Mt. p. 18, 18. Gangende swá swá on drígum, Hml. S. 23 b, 685, Of drýggium

feónd-scipe

(n.)
Entry preview:

Þæs lǽþþu and feóndscipe forðweox tó þon swíðe cujus ad hoc usque odium prorupit, Gr. D. 158, 27. Ꝥ wé wǽron ealle swá on ánum freóndscype swá on ánum feóndscype that we should all be united alike in friendship and in enmity, Ll. Th. i. 234, 22. Of þǽm

for-bærnan

Grammar
for-bærnan, -bernan.

burn ⬩ scald

Entry preview:

Add: to consume by heat Forbærnde extorruil, An. Ox. 1434. Hié woldon þone cásere cwicenne forbærnan, Bl. H. 191, 12. Forbernende crematuros, Wrt. Voc. ii. 24, 41. Eorþe biþ forbærned tó axan, 91, 26. Ðæt land wearð fram heofenlicum fyre forbærned regionem

fóre-gleáw

Grammar
fóre-gleáw, fore-gleáw (for-)

fore-seeing ⬩ fore*-*knowing ⬩ prophetic ⬩ provident ⬩ prudent

Entry preview:

Substitute: fore-seeing, fore*-*knowing, knowing what is to happen, by natural means Swá hit foregleáwe ealde úðwitan ǽror fundan, Men. 165. by supernatural means, prophetic Hé fǽgra manna forðsíð foregleáw sǽde, wís ðurh wítegunge wísdómes gǽstes,

fore-stæppan

Entry preview:

Forestepþ procedit, An. Ox. 51, 65. Hig þæne forman dæg forestæppað, Angl. viii. 330, 23. Se dæg forestóp þá niht eall oð Crístes ǽriste; ac syððan hé þá niht gewuldrode mid his ǽriste, heó forestóp þæne dæg, 319, 40. Hé hí forestóp on heofenan ríce,

Linked entry: fore-steppan

cystig

Entry preview:

Devotus, i. largus, honorabilis cystig voluntarius, Wrt. Voc. ii. 139, 48. Cystig devota, 106, 33. Óswold wearð swíðe ælmesgeorn and eádmód on þeáwum and on eallum þingum cýstig (cf. Osuald pauperibus et peregrinis semper humilis, benignus et largus fuit

for-gitan

Entry preview:

On ðǽre gesundfulnesse mon forgiett (-git, v. l.) his selfes, Past. 35, 6. Hit forgiteð his ágenes gódes, Gr. D. 6, 11. Heó forgeat ꝥ heó hine mid ródetácne gebletsode (ne gebledsode, v. l.) eam signo crucis benedicere oblita est, 30, 34. Ꝥ hié forgeátan

ge-blissian

(v.)
Entry preview:

Add: intrans. Hé geblissað on his heortan laetabitur corde, Ex. 4, 14. Ðá geblissiað qui letantur, Kent. Gl. 22. Geblissa letare, 108. Geblissa þú góda þeówa euge bone serve, Mt. 25, 23. On écum gesetednessum heó geblissige ( gaudeat ), Angl. xiii. 381

ge-háthirtan

(v.)
Grammar
ge-háthirtan, ge-heortan; pp. ge-háthirt (ge-hyrt, ge-heort).
Entry preview:

to make angry, anger Se hláford geháthyrt ( iratus ) cwæð tó his ðeówan, Hml. Th. ii. 374, 25. Se hálga wer wearð geháthyrt ðurh his unstæð*-*ðignysse, 176, 18: Hml. S. 8, 112: 22, 220. Philippus swíðe gehátheort hét hí gefæccan, 2, 191. Wæs gehátheort

ge-nesan

Entry preview:

Add: to escape from an evil in which one is involved. absolute Þæt ealde wundor þǽra þreóra cnihta þe áworpene wǽron in þone byrnende ofen, and swá þeáh ungederede genǽson antiquum trium puerorum miraculum, qui projecti in ignibus laesi non sunt, Gr.

ge-witleást

Entry preview:

Add: cf. ge-witleas; <b>I a</b> Wið gewitleáste, ꝥ is wið deófulseócnesse, Lch. i. 248, 3. 1. cf. ge-witleás; 1 His wífes gewitleást (cf. þú sprǽce swá swá án stunt wíf, 452, 31), Hml. Th. ii. 456, 4. Gewitleást vechordia, Hy. S. 9, 20.

Linked entry: wit-leást

hæppan

(v.)
Grammar
hæppan, (?); p. te
Entry preview:

To move accidentally(?), to slip Þá slóh sum hǽþen man to þám hálgan were, ac mid þám swenge hæpte ꝥ swurd him of handum (the sword slipped out of his hand), and ne mihte man hit nǽfre syððan findan (cf. þæt wǽpen wand áweg mid þám siege of þæs réðan

hel-lic

of hell ⬩ infernal ⬩ diabolic

Entry preview:

Add: referring to classical mythology. Similar entries Cf. hell; I. 2 Þǽm hellicum gorgoneo (maculata cruore. Aid. 208, 21), Wrt. Voc. ii. 961 83: gorgoneis (molitur damna venenis, Aid. 166, n), 92, 66: 41, 44. of hell. Similar entries Cf. hell; II.

heóflan

(v.)
Entry preview:

Add: absolute In þám dæge heofene and eorðe cwaciað and heófiað and ealle þá ðing þe on him syndon in quo omnis creatura congemescit. Wlfst. 182, 9. Eádige beóð ðá þe heófiað beati qui lugent, Hml. Th. i. 550, 27. Hí biterlíce on wópe heófodon, Hml.

hearmian

(v.)

to da harm to

Entry preview:

to da harm to (dot.) Se synfulla man hearmað him sylfum egeslíce swýðe, Wlfst. 34, 13. Hearmað þé þin gewinn tógeánes mé, Hml. Th. i. 390, 11. Ǽlc man þe yfel déþ . . . þeáh þe hit sumum fremige, and ǽlc man þe gód déð . . . þeáh þe hit hearmige sumum

hrǽcan

(v.)
Entry preview:

Add: to reach (v. N. E. D. s. v.). intrans. Hrę̄ceo excreo, An. Ox. 53, 40. Wiþ þæs magan springe, þonne þurh múð bitere hrǽcð oþþe bealcet, oððe him on þám magan súgeð, Lch. ii. 192, 3. Þám men þe . . . on magan untrum sié oþþe bitere hrǽce, 62, 16

innera

Entry preview:

Add:, innerra. local Rif vel seó inre wamb alvus, Wrt. Voc. i. 44, 38. Hé férde forð ofer ꝥ wæter in þá inran land þǽra hǽðenra, Hml. S. 30, 309. concerned with the inner man Se earma innera man, ꝥ is seó wérige sáwl, Verc. Först. 93, 4. Se inra déma

namian

(v.)
Grammar
namian, <b>. I.</b>
Entry preview:

Add Swá swá Abraham dyde . . . and ꝥ wíf Anna . . . and fela óðre men ðe wé ne magan namian, Hml. A. 34, 261. substitute: to call by some title or epithet Hwí namode Críst on his godspelle Abel rihtwísne tóforan óðrum ? cur Abel in evangelio singulariter