sácerd-hád
Entry preview:
Þám preóste (clerico) hé cwæd, '. . . ne genéð þú nǽfre ꝥ þú gá tó þám hálgan háde, oððe máran underfó þonne þú nú hæfst; sóðlíce on swá hwilcum dæge swá þú geþrístlǽcst ꝥ þú underféhst þone hálgan sácerdhád (sacrum ordinem) sóna þú bist mid deófles anwealde
FREÓLS
freedom ⬩ immunity ⬩ privilege ⬩ lībertas ⬩ immūnĭtas ⬩ privĭlēgium ⬩ a time of freedom ⬩ a holy day ⬩ feast ⬩ festival ⬩ the celebration of a festival ⬩ festum ⬩ festi celebratio
Entry preview:
On Sunnan dæges freólse on the festival of Sunday, L. E. G. 9; Th. i. 172, 14. Be mæsse-daga freólse of the celebration of mass-days, L. Alf. pol. 43; Th. i. 92, 1.
Cynríc
Cynric, the second king of the West Saxons, son of Cerdic, q. v ⬩ Cynrīcus
Entry preview:
D. ccccxcv, cóman twegen ealdormen on Brytene, Cerdic and Cynríc his sunu, mid v scipum on ðone stede ðe is gecweden Cerdices óra, and ðý ilcan dæge hie gefuhtan wið Wealum here, A.
twelfta
Entry preview:
Ðý twelftan dæge ofer Geohol Epiphaniae, Bd. 4, 19; S. 588, 8. Ðys sceal on twelftan dæg, Rubc. Mt. Kmbl. 2, 1. On twelftan ǽfen, 2, 19. On Wódnes dæg ofer twelftan dæg, 3, 13. Eádweard kingc com tó Westmynstre tó ðam middan wintre . . .
Linked entry: epiphania
án-daga
Entry preview:
Hé cwæð þæt hé wolde sylf on ðæm dæge ðe hé gecwæð ðǽr gecuman . . . Hí georne ðæs ándagan cépton. Þá æteówode Benedictus . . . on þǽre nihte þe se ándaga on merigen wæs, Hml. Th. ii. 172, 9-17.
ge-leoran
Entry preview:
Ðý dæge ðe se abbod geleórde, Shrn. 65, 21. Gif hé giliórde (geliórade, L.) si obisset, Mk.
up-weard
turned upwards ⬩ moving upwards.
Entry preview:
Mon on bedde dæges upweard ne licge, L. 26, 19. Álege ðone man upweard, 342, 5. Hé mid bǽm handum upweard (with his face turned upwards? or adverb? he stretched his hands up. v. upweardes) plegade, Elen. Kmbl. 1609; El. 806.
DIHT
a setting in order, disposing, contriving, disposition, conduct, consultation, deliberation, purpose ⬩ disposĭtio, excogitātio, consĭlium, propŏsĭtum ⬩ a dictating, direction, order, command ⬩ dictātio, directio, jussum, mandātum
Entry preview:
a setting in order, disposing, contriving, disposition, conduct, consultation, deliberation, purpose; disposĭtio, excogitātio, consĭlium, propŏsĭtum God gefylde on ðam seofoðan dæge his weorc ðe he worhte on wunderlícum dihte, and he on ðam seofoðan
Linked entry: dyht
un-gebét
unamended ⬩ uncorrected ⬩ not amended through the penance prescribed by the church ⬩ unatoned because 'bót' has not been made
Entry preview:
Ealle scylda, ðe wið God beóð ungebétta, beóð unforgifne on dómes dæge, Past. 33; Swt. 220, 17. of persons, unatoned because 'bót' has not been made Ðá wæs hé ðisse spǽce, ǽgðer ge on lífe and æfter, ungeládod ge ungebétt he was, both when alive and
wic-þegen
Entry preview:
Ðære kycenan wicþénas on ðone Sætresdæg ǽgðer ge fata þweán ge wætercláðas wacsan . . . þweán on ðan sylfan dæge ealra gebróðra tét ǽgðer ge ðære wucan wicþénas ge ðære tóweardan . . . Ða wicþénas (cf. ða wucan þegnas septimanarii, R. Ben.
weg-nest
Food for a journey
Entry preview:
. ¶ the word is used of the sacrament administered to the dying Gif se man on his ýtemestan dæge gyrneþ Cristes líchaman tó underfónne, ne wyrne him man ná, . . . ðæt bið his wegnyst (viaticum), and ǽlces ðæra manna ðe tó Godes ríce becymð, L. Ecg.
Linked entry: nest
þanc-weorþ
Entry preview:
And þancwyrþre biþ ðæs dæges leóht for ðære egeslícan þióstro ðære nihte, Bt. 23; Fox 78, 26-29. Þancwurðra gratuita, Hpt. Gl. 442, 26. Hé gearcode him gebeótscipe on his húse, ac hé gearcode him micele þancwurðran gereord on his heortan, Homl.
lengu
Entry preview:
Cf. lang; 3a Ǽr þon ðe seó sunne cyrre hig tó þæs dæges lenge ere the sun turn herself (before the winter solstice) and as an effect the length of the day increases, Shrn. 153, 28.
ryne
Entry preview:
Hé gewunode on þám gesettum tídum þæs dæges þone ryne his síðfætes gefæstnian, 163. Flugulum rynum fugitiuis disscursibus (apum), An. Ox. 7, 29. Add Singal rine perpes (aqueductuum) decursus, An. Ox. 509.
ǽfen
evening ⬩ eve, the evening preceding a day (of festival)
Entry preview:
Oð ðæt ǽfen forð fram dæges orde, El. 139. Metod æfter sceáf ǽfen ǽrest, Gen. 138. eve, the evening preceding a day (of festival).
ge-mǽrsian
To magnify, glorify, celebrate ⬩ magnĭfĭcāre, glorĭfĭcāre, celebrāre
Entry preview:
On ðam dæge gemǽrsode se mihtiga Drihten Iosue ðone æðelan ætfóran Israhéla folce in die illo magnĭfĭcāvit Dŏmĭnus Josue coram omni Israel, Jos. 4, 14. Is ðín nama miltsum gemǽrsod thy name is magnified with mercies, Andr.
Linked entry: ge-mérsian
ece
Entry preview:
Þá ǽlce dæge weóx se ece and seó ádl hefegode correptus febri . . . Cum per dies singulos languor ingravesceret, Gr. D. 175, 17. Ðǽr ( in hell) is éce æce (ece, v. l. ), Wlfst. 114, 4. Nis þǽr ( in heaven ) ǽnig sár geméted, ne ádl, ne ece, Bl.
for-habban
To hold in ⬩ restrain ⬩ retain ⬩ abstain ⬩ refrain ⬩ tĕnēre ⬩ contĭnēre ⬩ cŏhĭbēre ⬩ prŏhĭbēre ⬩ abstĭnēre
Entry preview:
Ðæt mynster óþ gyt to dæge Englisce menn ðǽr on ælþeódignysse hí forhabbaþ quod vĭdēlĭcet mŏnastērium usque hŏdie ab Anglis tĕnētur incŏlis, 4, 4; S. 571, 17. Forbeód oððe forhafa oððe bewere tungan ðíne fram yfle prŏhĭbe linguam tuam a mălo, Ps.
hwítel
A WHITTLE ⬩ a cloak ⬩ mantle ⬩ blanket
Entry preview:
Ðá eode ðes bróðor sume dæge ðæt hé wolde his reówan and hwítlas ða ðe hé on cumena búre brúcende wæs on sǽ wacsan and feormian hic cum quadam die lenas sive saga quibus in hospitale utebatur in mari lavasset, Bd. 4, 31; S. 610, 10