niþþas
Men
Entry preview:
Men Niþþas findaþ gold, gumþeóda bearn, Cd. Th. 14, 27; Gen. 225. Niþþa bearna ǽrest ealra, 69, 14; Gen. 1135 : 77, 33; Gen. 1284 : Beo. Th. 2015; B. 1005 : Exon. Th. 167, 34; Gú. 1070. Niþþa nergend, 140, 18; Gú. 612. Niþþa gehwylcum, 360, 15; Wal.
Linked entry: niþ
or-wéne
Entry preview:
with gen. not having ground for hope, without hope, despairing Biþ orwéne ðæt hé ne mǽge ða bóte áberan desperet posse se emendationem perferre, L. Ecg. P. i. 4; Th. ii. 172, 23. Hé wearþ his lífes orwéne. Homl. Th. i. 86, 28. Hé læg his lífes orwéne
geornful-nes
Eagerness, diligence, earnestness, zeal, fervour, devotion ⬩ sollertia, dīlĭgentia, industria, fervor, devōtio
Entry preview:
Eagerness, diligence, earnestness, zeal, fervour, devotion; sollertia, dīlĭgentia, industria, fervor, devōtio Sió geornfulnes [giornfulnes, MS. Hat.] eorþlícra þinga ablent ðæs módes eágan mid ðære costunga the eagerness for earthly things blinds the
Linked entry: eornfullnes
á-lǽtan
Entry preview:
Add: of intentional movement Hé unwærlíce nyðer álét ( submittens ) on ꝥ wæter ꝥ fæt, Gr. D. 114, 28. Hí hine on ánre wilian áléton ofer ðone weall, Hml. Th. i. 388, 9. Hwí wolde þín hláford þé álǽtan tó mé ( let thee come to me ), Hml. S. 36, 65. of
bisceop-hád
Entry preview:
Biscophád pontificium, Rtl. 59, 11: flaminium, An. Ox. 5056. Biscophádes pontificatus, i. episcopatus, 2989. Ꝥ wé þás þing cýðon be þám tíman his bisceophádes, Gr. D. 67, 25. Se abbod þes biscophádes gernde, Chr. 1048; P. 172, 10. Ðá geár gefilled wǽron
gímeleáslíce
Entry preview:
Take here <b>gémeleáslíce</b> in Dict., and add: carelessly, without taking pains, negligently Gif heora hwylc fúllíce oðþe gýmeleáslíce mynstres þing behwyrfe si quis sordide aut neglegenter res monasterii tractaverit R. Ben. 56, 11. Ðára
ofer-þeón
To thrive beyond others, to excel, surpass
Entry preview:
To thrive beyond others, to excel, surpass Ic oferþeó excello, Ælfc. Gr. 37; Som. 39, 28. Oft on lǽwedum háde mid gódum weorcum man oferþíhþ ðone munuchád. Past. 52, 10; Swt. 411, 36. Oferþýhb, R. Ben. 12, 16. Hé oferþeáh biscopes, Shrn. 17, 11. Bútan
þǽr-on
thereon ⬩ therein ⬩ thereinto ⬩ thereof
Entry preview:
thereon Hé com tó ðam treówe, sóhte wæstm ðǽron, and nǽnne ne gemétte, Homl. Th. ii. 408, 1. Se déma hét wyrcan áne hencgene and hét hón ðone bisceop þǽron, Homl. Skt. ii. 29, 253 : Blickl. Homl. 71, 7. therein Hér is án lytele burg, ðǽr ic mæg mín
Linked entry: on
un-eáðe
with difficulty ⬩ grievously ⬩ hardly ⬩ unwillingly ⬩ hardly ⬩ hardly ⬩ scarcely ⬩ only just
Entry preview:
where a thing is not easily done, with difficulty Se weliga uneáþe (-eáðe, Lind.) gǽþ in heofuna ríce dives difficule intrabit in regnum coelorum, Mt. Kmbl. Rush. 19, 23. Swíðe uneáðe (-eáða, Lind.) ł hefige, Mk. Skt. Rush. 10, 23: Lk. Skt. Lind. 18,
ge-wislíce
Entry preview:
Add: where there is certainty as to a fact, certainly, without doubt, unquestionably Hé swór ꝥ þá wǽpnu wǽron gewyslíce þǽr on ǽfen, Hml. S. 3, 259. Ꝥ án ús is gewislíce andweard ꝥte þonne biþ, Bt. 42; F. 256, 26. 'Ic wolde witan . . . hwæþer þú wisse
hearde
firmly ⬩ tightly
Entry preview:
Add: of falling or striking (lit. or fig. ) Hé sume ác ástáh, . . . and hé hearde feóll (cf. in arborem ascendens deciderat deorsum, et contrito corpore spiritum exhalavit, Vit. Cuth. c. 34), Hml. Th. ii. 150, 32. Ic wæs hearde cnyssed impulsus. Ps.
swǽsende
food, victuals, refection ⬩ flatteries, blandishments, fair speech.
Entry preview:
food, victuals, refection Swǽsende fercula Wrt. Voc. ii. 35, 19. Swǽsendo fercula, cibaria 147, 83. Hé þanc gesægde ðá hé gereordod wæs : ;Ðé ðissa swǽsenda Meotud leán forgilde,; Andr. Kmbl. 771; An. 386. Ðæt hí on his hús ne eodon ne of his swǽsendum
dem
mischief, harm, injury, loss, misfortune ⬩ damnum, mălum, noxa, injūria, detrīmentum, calămĭtas
Entry preview:
mischief, harm, injury, loss, misfortune; damnum, mălum, noxa, injūria, detrīmentum, calămĭtas Ðǽr wæs án swá micel dem there was so great a loss, Ors. 6, 14; Bos. 122, 21. Be ðæs demmes ehte pro damni æstimatiōne, Ex. 22, 5. He ðone demm his giémeliéste
Linked entry: demm
ge-nerian
To save, deliver, take away, set free, preserve, defend ⬩ servare, redimere, liberare, eripere, salvum facere, defendere
Entry preview:
To save, deliver, take away, set free, preserve, defend; servare, redimere, liberare, eripere, salvum facere, defendere Se mec wile wiþ ðám níðum genergan he will protect me against that malice, Exon. 36 a; Th. 116, 24; Gú. 212. We mágon feorh generigan
Linked entry: nerian
west
Entry preview:
West, westward, to the west, in a westerly direction, marking the direction of movement Hér fór se here west ðe eást gelende, Chr. 886; Erl. 84, 24: 918; Erl. 102, 23: Cd. Th. 219, 12; Dan. 53. West féran, 220, 25; Dan. 76: Exon. Th. 412, 7; Rä. 30,
be-hátan
Entry preview:
Add: to promise Hú fela beháta behét God Abra-hame?, Angl. vii. 42, 396. Embe þis wé sprecað eft swíðor swá swá wé ǽr behéton, Lch. iii. 240, 8. Cantware heom feoh behéton, Chr. 865 ; P. 69, 4. ꝥ him man gafol behéte, 994; P. 129, II. Tó ðám behátenan
carian
Entry preview:
Add: to sorrow, be troubled Ne ceara þú, ne ne wép, Bl. H. 143, 3. to care for (ymbe), see to the welfare of, be solicitous about Se abbod mid ealre embhýdignesse carige embe þá gyltendan gebróðru omni solicitudine curam gerat abbas circa delinquentes
for-gǽgan
to go beyond ⬩ exceed ⬩ transgress ⬩ to pass by ⬩ omit to do ⬩ neglect ⬩ to pass away
Entry preview:
Add: of wrong done, to go beyond due bounds, exceed, transgress Gecyndes gemet ic forgǽgde naturae modum excessi, Angl. xi. 116, 20. Gemet tó specenne ná forgǽg þú, Scint. 81, 13. Wolde Eleazarus sweltan ǽr þan þe hé Godes ǽ forgǽgan wolde, Hml. S. 25
on-gildan
to pay (a penally for), to be punished for (with gen. acc. of crime or clause) ⬩ to pay ⬩ to give an offering, to offer
Entry preview:
to pay (a penally for), to be punished for (with gen. acc. of crime or clause) Banan heardlíce grimme ongildaþ, ðæs hié oft gilp brecaþ, Salm. Kmbl. 265; Sal. 132. Hé ðæs wraðe ongeald, Cd. Th. 111, 26; Gen. 1861: 253, 20; Dan. 598. Hú eall moncvn angeald
ge-wanian
to lessen ⬩ diminish ⬩ to be wanting
Entry preview:
to lessen, diminish Se láreow ne sceál ða inneran giémenne gewanian for ðære úterran abisgunge the teacher is not to diminish his care of inner things for outer occupations, Past. 18, 1; Swt. 127, 8; Hat. MS. His cynelícan gefe gewonian to diminish his