Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

eaxel

Entry preview:

His ealdor*-*dóm ys on eaxle ( super humerum ), Ælfc. T. Grn. 9, 14.Þú mid þínre brádre hand þá nunnan ofer hire eaxle þaccodest, Gr. D. 190, 14. Hine þonne ofer eaxle besihð se déma tó þám forwyrhtum, Wlfst. 256, 8. Eaxla humeri, Wrt.

for-dón

Entry preview:

Hié mid ealle wǽron fordón and forhiéned cruentissimam victoriam in eos exercuit, Ors. 3, 7; S. 118, 26. Fordónra interemptorum, Bl. Gl. of moral or spiritual destruction Ðá hálgan geseóð þá fordónan (the damned) micclum fram him geælfremode, Hml.

gyltig

Entry preview:

Add: culpable, delinquent Gil hit gelimpð for oferflówen hysse metes oððe drinces, he byð gyltig (citlpabilis), Ll. Th. ii. 200, 31. Se bróðor, sé þe giltig ámeldod bið þám abbode þurh óðerne man and nó þurh hine selfne, R. Ben. 71, 13.

hwæt-hwára

(adv.)
Grammar
hwæt-hwára, adv. A
Entry preview:

little, somewhat, slightly Þá þeáhhwæðre gebyrede him þæt hié hwæthwára gebugan tó fleónne cum Persarum acies paulatim cederet, Ors. 1, 12; S. 54, 1.

Linked entry: æt-hwára

líþe

Entry preview:

Ealle þá gesetnessa þe þǽr tó stronge wǽron and tó hearde hé hié ealle gedyde leóhtran and líþran, Ors. 5, 12 ; S. 244, 16. v. freónd-, meolc-líþe. Add

ymb-hygd

Entry preview:

Paul) bígde his módes eáge þurh ymbhigd and eádmódnesse tó gerihtanne þone gemánan gesinsceppendra manna mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, Gr. D. 218, 3

ge-derian

(v.)

absolute

Entry preview:

Gif hit gewierðe ꝥ man gehádedum oþþe ælþeódigum gederode (-ede, v.l.), i. 192, 18. Nán mon ne mæg þám gesceádwísan móde gederian, Bt. 16, 2; F. 52, 17

á-swellan

Grammar
á-swellan, p.-sweoll

To swell up

Entry preview:

His andwlita ásweoll, 20, 32. Seó hýd ásweoll, 157, 8. Ásweoll him se líchama, Guth. 68, 8. Ásuollen,ássuollan tuber, tumor, Txts. 103, 2071. Gif sié þá ceácan áswollen, Lch. ii. 46, 21 : 48, 27. Be áswollenre lifre ...

Linked entry: swellan

be-bod

Entry preview:

Hét hé beódan þæt hié fóron ealle út ætsomne. Þá ætsǽton ða Centiscan beæftan ofer his bebod, Chr. 905; P. 94, 6. Týn bebodu the decalogue, An. Ox. 841. Ǽlicera beboda praeceptorum legalium, 1017. Godes biboda weg, Past. 67, 9. Add

plegan

(v.)
Grammar
plegan, plægan, plegian, plagian, plagian; p. de, ede, ode
Entry preview:

Wé lǽraþ ðæt preóst ne beó hunta ne hafecere ne tæflere ac plege on his bócum we enjoin that a priest be neither a hunter nor a hawker nor a gamester, but let him find his amusement in his books, L. Edg. C. 64; Th. ii. 258, 8. <b>II a.

Linked entries: plægan plagian plegian

hús

Entry preview:

Gif ceorl ceáp forstelð and bireð meó his ærne (húse, v. l. ), 138, 16; 286, 11. Sylle him man tól tó his weorce and andlaman tó his húse, 434, 27. Beón hí áwergode on húse and on æcere, Ll. Lbmn. 438, 23. Gif þeóf brece mannes hús nihtes, Ll.

plante

(n.)
Grammar
plante, an ; f.
Entry preview:

Ðæt is sió hálige gesomnung ðæt eardaþ in æppeltúnum ðonne hié wel begáþ hira plantan and hiera impan óþ hié fulweaxne beóþ ecclesia quippe in hortis habitat, quae ad viridatem intimam exculta plantaria virtutum servat, Past. 49, 2 ; Swt. 381, 17

ge-nýdan

(v.)
Grammar
ge-nýdan, -nédan, -niédan, he -nýt; p. de; pp. ed
Entry preview:

To compel, force, press; cogere, compellere, expellere Alexander ðæt folc to him genýdde Alexander forced the people to him, Ors. 3, 9; Bos. 65, 18, 19, 20. Genýddon, Mk. Bos. 15, 21. Genýt, Mt. Bos. 5, 41.

Linked entries: nídan ge-nýt tó

hádianv

Entry preview:

Þæt hé hine hádian sceolde tó ƀ intó Lundene, 1048; P. 172, 17.

in-gehygd

(n.)
Grammar
in-gehygd, -hýd, e; f : es; n.

Thought ⬩ mind ⬩ intent ⬩ sense ⬩ knowledge ⬩ understanding ⬩ conscience ⬩ intention ⬩ purpose

Entry preview:

Ðá onwende heó hine fram ðare yfelan ingehygde his módes revocavit eum illa ab intentione, Bd. 2, 12; S. 574. 37.

nefa

(n.)
Grammar
nefa, an; m.

a nephew ⬩ nepos ⬩ a grandson ⬩ a step-son

Entry preview:

Hlóþhere Ægelbrhytes nefa (cf. hé him onsende Leutherium his nefan ( nepotem ), Bd. 3,7; S. 530. 29), Chr. 670; Erl. 34, 29: 789; Erl. 57, 34: Ælfc. Gr. 9, 31 : Som. 11, 69. Eám and nefa, Exon. Th. 431. 35; Rä. 47, 6.

ge-lýfed

(v.; part.)
Grammar
ge-lýfed, part. p. [pp. of ge-lýfan to believe]

One who believed, faithful ⬩ religiosus, fidus, fidelis

Entry preview:

One who believed, faithful; religiosus, fidus, fidelis His [Constantínes] módor wæs cristen, Elena geháten, swíðe gelýfed mann, and þearle eáwfæst his [Constantine's] mother was a christian, called Helena, a very faithful person, and very pious, Homl

Linked entry: ge-léfed

þreodian

(v.)
Grammar
þreodian, þridian; p. ode.

to deliberate ⬩ take thought ⬩ to deliberate ⬩ hesitate

Entry preview:

to deliberate, take thought Hé on his móde ðóhte and ðreodode ðæt hé wolde eall Angolcyn of Breotone gemǽrum áflýman totum genus Anglorum Brittaniae finibus erasurum se esse deliberans, Bd. 2, 20; S. 521, 28.

erian

(v.)
Entry preview:

His gafolyrðe III. æceras erige, Ll. Th. i. 434, 14-19. Wæs se mere áwend tó felda, swá ꝥ man erode ealne þone fixnoþ, Nap. 22, 28. Þeáh hé erige his land mid ðúsend sula, Bt. 26, 3; F. 94, 14.

néþan

Entry preview:

, v. l. ) þus ungelǽred ꝥ hé ágnað him sylfum þá þénunga úres apostolican hláfordes?

Linked entry: nóþ