Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

furh

Grammar
furh, gen. furh, fúre
Entry preview:

Þonne man þá sulh forð drífe, and þá forman furh on sceóte, Lch. i. 404, 2. Fúra sulcorum, An. Ox. 2733. On fúrum scrobibus. i. fossulis, scrobes sunt fosse, 2018. Furhum scrobibus, Txts. 94, 884. Andlang strǽte on ðá deópan fúra, C. D.

dóm

Entry preview:

Þætte ealra heora dóme ( judicio ) gecoren wǽre, hwanone ꝥ cymen wǽre, Bd. 4, 24; Sch. 485, 8. where sentence is passed Mycel egsa gelimpeþ eallum gesceaftum, þonne se dóm neálǽceþ, Bl. H. 91, 19. Ealle sceolan forþ gán tó þám dóme, 95, 18.

hweorfan

(v.)
Entry preview:

Þonne hé eft tó his éðle hweorfan (hwurfan, v. l.) wolde cum patriam reuerteretur, 5, 19; Sch. 659, 23. Wæs Maria eft hweorfende tó hire húse, Bl.

þearf

(n.)
Grammar
þearf, e; f.

need ⬩ needful things, ⬩ what is needful ⬩ what is required of a person, ⬩ duty ⬩ use, ⬩ service, ⬩ behoof, ⬩ good, ⬩ advantage, ⬩ profit ⬩ a useful thing, ⬩ profitable employment ⬩ need, ⬩ distress, ⬩ straits, ⬩ difficulty

Entry preview:

Þonne wé biddaþ ongeán úre ágenre þearfe þonne forwyrnþ God ús ðæs ðe wé ungesceádwíslíce biddaþ when we ask for what is opposed to our own good, God refuses us that which we ask indiscreetly, Homl. Th. ii. 528, 8.

hræd

Entry preview:

Þú wǽre hrædra tó his fultume þonne hé wénde, Ps. Th. 20, 3. Hræd tó yfle prona in malum, Chrd. 54, 31. Ic lǽre ꝥ þú beó hrædra mid hreówlicum teárum, Dóm. L. 75. applied to things Ræddre anwealhnysse strenuę integritatis, An.

on-ǽlan

Entry preview:

Th. ii. 598, 21. add Þonne þeós woruld byrneð áde onǽled, Ph. 503: El. 951. Onǽlede of fýre incensa igni, Bl. Gl. Add Hét hé gefeccan ǽnne ǽrenne oxan and þone onǽlan, Hml. S. 30, 421. Is þes atola hám fýre onǽled, Sat. 97.

preóst

Entry preview:

Genéð þú nǽfre ꝥ þú gá tó þám hálgan háde, oððe máran underfó þonne þú nú hæfst; sódlíce on swá hwilcum dæge swá þú geþrístlǽcst ꝥ þú underféhst þone hálgan sácerdhád sóna þú bist mid deófles anwealde gehæftniéded.'

fore

before ⬩ in front of ⬩ at the head of ⬩ before ⬩ for ⬩ from ⬩ through ⬩ because of ⬩ on account of ⬩ for ⬩ from ⬩ through ⬩ in place of ⬩ instead of ⬩ for the sake of ⬩ on behalf of ⬩ to the honour of ⬩ of ⬩ about ⬩ before ⬩ into the presence of

Entry preview:

Gif bád genumen sý on monnes orfe for óðres monnes þingum, þonne begyte þá báde hám sé þe heó fore genumen sý, i. 354, 7. Blíþre bið seó sáwl þæs mannes, þonne hire man þá ælmessan fore dǽleþ, Bl. H. 41, 33: Gú. 373. Hé him (v.

á-sceacan

(v.)
Entry preview:

Hé wæs hyne ásceacende eal swá earn þonne hé myd hrædum flyhte wyle forð áfleón, Nic. 14, 35

Linked entries: sceacan on-sceacan

á-geótan

Entry preview:

Þonne bið se glencg ágoten and se þrym tó-brocen. Wlfst. 263, 8

bróc

Grammar
bróc, l. broc,

affliction ⬩ labour ⬩ misery ⬩ affliction ⬩ trouble ⬩ disease ⬩ hurt

Entry preview:

Eówre brocu nú lǽssan sindon þonne heora þá wǽre, Ors. 3, 7 ; S. 120, ii. 14, 8. Ealle þá sár and þá brocu þe se man tó gesceapen is, Bl.

Linked entry: bróc

cist

(n.)
Grammar
cist, a chest.
Entry preview:

Seó ród is on treówenre ceste belocen, and ðonne seó cest bið onlocen, þonne cymeð upp wunderlic stenc, Shrn. 67, 27. Hwæt fremað þé þæt ðín cyst stande ful mid gódum, and ðín ingehýd beó ǽmtig ǽlces gódes?, Hml. Th. ii. 410, 11.

eges lic

Grammar
eges lic, l. eges-lic,
Entry preview:

Cwóman nǽdran wunderlicran þonne þá óþre and egeslicran, Nar. 14, 1. Þæt wé wære beón þæs egeslican tíman þe tówerd is . . . Þæt bið se egeslicesta þe ǽfre gewearð, Wlfst. 95, 2

ge-hreówan

(v.)
Entry preview:

Him þæt gehreówan mæg, þonne heó endestæf gesceáwiað. Sat. 540. without subject and followed by a clause giving reason for regret Þá gehreów hym ꝥ hyne ǽfre swá on hys geþóhte getweóde, Shrn. 155, 18

ge-þafung

Entry preview:

Búton se abbod him geþafunge (permissionem) sylle, 69, 6. submission to action, toleration, Cf. ge-þafian; Verbum is word, and word getácnað weorc oððe ðrowunge oþþe geþafnnge . . . þrowung byð þonne ðú cwyst, verberor ic eom beswungen . . .

ge-wunelíce

(adv.)
Entry preview:

</b> with constant practice, assiduously Ðá ðe giwunlíce God heriað qui assidue Deum laudant, Rtl. 113, 8. usually, in ordinary circumstances Syricas beteran þonne þá þe hý gewunelíce weriað tonice solito quas habent meliores, R.

ge-wealdan

Entry preview:

Wið feóndseócum men, þonne deófol þone monnan innan gewealde mid ádle when a devil possesses a man, Lch. ii. 136, 25, <b>III a.

hearpe

Entry preview:

Þonne ic (the devil) míne hearpan genam and míne strengas styrian ongan, heó þæt lustlíce gehýrdon and fram þé (God) ácerdan and tó mé urnan, Wlfst. 255, 8. Hearpan cymbalo (but the word in Prov. 23, 21 is symbola), Kent. Gl. 891.

lengu

Entry preview:

</b> of space relations, (i) cf. lang; 2 Tó ðon ꝥ him nǽre ná álýfed furður tó gánne þonne swá swá þǽre racenteáge længe (leng, v. l.) áþened wæs ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur, Gr. D. 214, 8.

full-fremed

(adj.)
Grammar
full-fremed, adj. (p/cpl.)

Perfect ⬩ fully trained ⬩ conversant

Entry preview:

Praeteritum plusquam perfectum is forðgewiten máre þonne fulfremed, for ðan ðe hit wæs gefyrn gedón, Ælfc. Gr. Z. 124, 5-9. Similar entries v. un-fullfremed, full-fremman

Linked entry: fremed