Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

á-mearcian

(v.)
Entry preview:

</b> to mark by a name, to denominate :-- Synt þá feówer tíman ámearcod lengten, sumor, hærfest, and winter, 299, 23. to mark out for an end, to design, destine, assign Mid eallum þám þingum on circulum þe þá þeódwitan þǽrtó ámearcodon, 321, 41

Linked entry: mearcian

crísten-dóm

Entry preview:

Th. ii. 350, 32. time when or place where Christianity prevails Þá þe secgað þæt þeós world sý nú wyrse on ðysan crístendóme þonne hió ǽr on þǽm hǽþenscype wǽre . . . Hwǽr is nú on ǽnigan crístendóme betuh him sylfum ꝥ mon him þurfe swilc ondrǽdan?

hǽþen-scipe

Entry preview:

Wlfst. 73, 17. a time when (or place where) heathendom prevails Þá þe secgaþ þæt þeós world sý nú wyrse on ðysan crístendóme þonne hió ǽr on þǽm hǽþenscype wǽre, Ors. 1, 8; S. 40, 25

hú-hwega

Entry preview:

Nóht feor . . . ꝥ is húhwega (swilce, v. l.) on óþere healfre mile fæc, 5, 2; Sch. 556, 4. (1 a) of extent :-- Þá þá ꝥ weorc húhugu (hwæthwugu, v. l.) healf wæs geworht cum opus ad medium ferme esset perductum, Bd. 3, 8; Sch. 225, 10. of time measurement

on-ufan

Entry preview:

Lege spic onufan þone nægl, Lch. ii. 150, 6. of time xv niht onufan Eástran, Ll. Th. i. 262, 18: 306, 31. Onufan ꝥ ne eóde hé ná in ꝥ hús domum ulterius non intravit, Gr. D. 185, 14. cf.

ge-æmtian

(v.)
Grammar
ge-æmtian, l. ge-ǽmtian,

to empty, remove the material contained in somethingto freegive leisure toto free oneselfto be disengaged to makeget timedevote oneself

Entry preview:

Th. 22, 12. in order to do something, to make or get time for a purpose, devote oneself to ꝥ hé hine geǽmtogode (-émtigode, -ǽmetgode, v. ll.) Gode tó þeówianne, Gr. D. 52, 8. Hé hine geǽmtigode tó þám weorce, 329, 12.

sucga

(n.)
Grammar
sucga, an; m.
Entry preview:

[In later times the word seems to apply to the whitethroat, which is called hazeck (Worcest.) and hay sucker (Devon), and to the hedge-sparrow, isaac or hazock (Worcest.), segge (Devon), E. D. S. Pub., Bird Names, pp. 23, 29.

Linked entry: sugga

eargian

(v.)
Entry preview:

Substitute: To grow timid, turn coward, lose heart Dumbe beóð þá bydelas þe for ege oððe ǽnigre worldscame eargiað and wandiað Godes riht tó sprecanne, Wlfst. 191, 5. Þá eargode heora án for þám ormǽtum cyle, Hml. S. 11, 156.

nest

(n.)
Grammar
nest, es; n.

provisionsvictualsprovisions served out at fixed timesrations

Entry preview:

Thw. 23, 19; Jud. 128. provisions served out at fixed times, rations Nest epimenia (οπιμήνια cf. fóstraþas epimoenia, 32, 41. Epimenia expensae vel exennia vel tributa quae dantur per singulos menses, Ducange), Wrt. Voc. ii. 107, 32.

eald-lic

Entry preview:

Th. ii. 318, 29. belonging to early times, original, authentic (?) Mid ealdlecre (printed -letre, but for -lec = -lic v.ll. l, 12 on same page) autentica veterum (the passage glossed is: Authentica veterum auctoritate, Ald. 35, 26. Cf. An.

þanne

(adv.)
Grammar
þanne, þænne, þonne; adv. conj.
Entry preview:

</b> — demonstrative, then. of time, then, at that time Fóron hié bí swá hwaþerre efes swá hit þonne (at the time of their going, whenever it was) fierdleás wæs, Chr. 894; Erl. 90, 13. Ðæt geweorþeþ on dómes dæge ...

Linked entries: þænne þonne

forane

(adv.)
Grammar
forane, forne; adv.

beforehandOppositein front ofagainst

Entry preview:

Ic ꝥ hæbbe mid Godes fultume forene forfangen, ꝥ eów nǽfre heonforð þanon nán unfrið tó ne cymð I have with God's help taken measures to prevent hostility ever from this time forth coming to you from Denmark, Cht.

Linked entry: forene

ge-timbru

(n.)
Entry preview:

.: ge-timbru (-o); f. g. pl. ge-timbrema (cf. ge-tíme). a building, fabric Ꝥ æteówde ꝥ eall ꝥ getimbre þǽre cycenan ( omne coquinae aedificium ) sceolde beón forburnen, Gr. D. 123, 29.

gryre

Entry preview:

Ne mæg nǽnig gryre máre geweorðan nor can any terrible time exceed this, Dóm. 43. Hié of þám grimman gryre (the fiery furnace) glade treddedon, Dan. 439.Gyllende gryre (with the roaring waves of the Red Sea), Exod. 489.

Róm-feoh

(n.)
Grammar
Róm-feoh, gen. -feós; n.

Peter's pence

Entry preview:

Further with regard to the time of payment it is enacted : 'Iste (denarius) summoniri debet in festivitate sanctorum Apostolorum Petri et Pauli, et ultra festum Sancti Petri ad Vincula non detineatur,' Th. i. 446.

óþ

(prep.; con.)
Entry preview:

On ðære hwíle óþ ðæt up to the present time Homl. Skt. i. 4, 265. Óþ ǽfen usque ad vesperum Ælfc. Gr. 47; Som. 47. 46. Óþ ende his lífes, Blickl. Homl. 21, 36. Óþ ðone deáþ, 59, 30.

Linked entry: ót-

síþ-fæt

(n.)
Grammar
síþ-fæt, es ;
Entry preview:

Spl. 24, 4. course of time (?) Ðá wæs æfter síþfate ðæt mægen on him weóx in course of time it came to pass that strength grew in him, Guthl. 2 ; Gdwin. 12, 25

Linked entry: fæt

hilt

(n.)
Grammar
hilt, es; m. n.

Hilt, handle

Entry preview:

Hilt, handle [the plural, as in much later times, e. g. Shakspere's, is used of a single weapon] Ðá wæs gylden hilt gamelum rince on hand gyfen then was the golden hilt given into the old man's hand, Beo. Th. 3358; B. 1677.

hold

(n.)
Grammar
hold, es; m.
Entry preview:

It occurs several times in the Chronicle, e.g. Ysopa hold and Óscytel hold, 905; Erl. 98, 34. Þurcytel eorl and ða holdas ealle, 918; Erl. 104, 22. Þurferþ eorl and ða holdas, 921; Erl. 107, 28.

Linked entries: a-hold holde

feá

(adj.)
Grammar
feá, adj.

Fewpauci

Entry preview:

Nales feám síþum not a few times, Elen. Kmbl, 1633; El. 818: Andr. Kmbl. 1210; An. 605