Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

ge-líðan

(v.)
Grammar
ge-líðan, p. -láþ, pl. -lidon; pp. -liðen, -liden

To go ⬩ move ⬩ sail ⬩ advance ⬩ proceed ⬩ come ⬩ īre ⬩ meāre ⬩ advĕhi ⬩ profĭcisci ⬩ vĕnīre

Entry preview:

To go, move, sail, advance, proceed, come; īre, meāre, advĕhi, profĭcisci, vĕnīre Mænig tungul máran ymbhwyrft hafaþ on heofonum, sume hwíle eft læsse gelíðaþ, ða ðe lácaþ ymb eaxe ende many a star has a greater circuit in the heavens; sometimes again

Linked entries: ge-liden ge-lyðen

cwéne

Grammar
cwéne, l. cwene, for last reference substitute Wlfst. 161, 20,
Entry preview:

and add: a quean, woman (with unfavourable sense) Hiene án cwene sceát þurh þæt þeóh, Ors. 3, 7; S. 118, 3. Nis preóstes cwene ǽnig óðer bútan deófles grin, Ll. Th. ii. 336, 25. Wylt ðú hit eal ðǽre cwenon syllan?, Lch. iii. 428, 2. Sume mæssepreóstas

sprytting

(n.)
Grammar
sprytting, e; f. (but pl. in -as in Ps. Lamb. 79, 12)

A sprig ⬩ shoot ⬩ sprout ⬩ plant

Entry preview:

A sprig, shoot, sprout, plant Ne biþ spryttingc on wíngeardum non erit germen in uineis, Cant. Abac. 17. Spryttinc incrementum, spryttincgum ł eácnungum incrementis, fructibus, Hpt. Gl. 491, 56-59. Háligre spryttinge almo germine, Hymn. Surt. 76, 3.

a-lecgan

(v.)
Grammar
a-lecgan, -lecgean; he -legeþ, -legþ, -lehþ, pl. -lecgaþ; p. -legde, -léde , pl. -legdon, -lédon; pp. -legd, -léd; v. trans. [a from, lecgan to lay] .

to place ⬩ lay down ⬩ throw down ⬩ suppress ⬩ lay aside ⬩ cease from ⬩ ponere ⬩ collocare ⬩ prosternere ⬩ deponere ⬩ abjicere ⬩ relinquere ⬩ omittere ⬩ to impose ⬩ inflict upon ⬩ imponere ⬩ immittere ⬩ to diminish ⬩ take away ⬩ refuse ⬩ imminuere ⬩ deprimere ⬩ reprimere

Entry preview:

to place, lay down, throw down, suppress, lay aside, cease from; ponere, collocare, prosternere, deponere, abjicere, relinquere, omittere Alecgan hine to lay him down, Lk. Bos. 5, 19: Ors. 6, 30; Bos. 126, 25. He mec on þeóstre alegde he laid me in darkness

líf-leást

Entry preview:

Gif þás lác ne beóð bebrocene þurh Bel, beo hit úre lífleást (let us die), Shrn. 4, 5. Wé synd ealle beléwde tó úre lif-leáste traditi sumuss Add: —

æppel

(n.)
Grammar
æppel, nom. ac. pl. æp(p)la, ap(p)la, æpplas (apples of eye); gen. pl. appla, æpplena; m.: appla (-u, v. finger-æppel), æppel (? æppel mala, Wrt. Voc. ii. 54, 40); n.

an apple (in a special and in a general sense as in oak-apple) ⬩ an apple-shaped object ⬩ an eye-ball

Entry preview:

Add: an apple (in a special and in a general sense as in oak-apple) Æppel pomum, Ælfc. Gr. 31, 4. Ęppel malum, Kent. Gl. 962. Scoldon hangigan reáde apla mala punica Hwæt is getácnod ðurh ðá reádan apla (appla, l. 13)? Se æppel bið betogen mid rinde,

leóht-berende

(adj.)
Grammar
leóht-berende, adj.

Light-bearing ⬩ Lucifer ⬩ luminous

Entry preview:

Light-bearing, Lucifer, luminous Lucifer háten, leóht-berende, Cd. 221; Th. 287, 15; Sat. 367. Swylce án ofen eall smóciende and leóhtberende fýr férde ofer ða lác apparuit clibanus fumans et lampas ignis inter divisiones illas, Gen. 15, 17

þǽr-binnan

(adv.)
Grammar
þǽr-binnan, adv.

Therein

Entry preview:

Therein Philippus þǽrbinnan ne mehte, Ors. 3, 7; Swt. 112, 36. Se bisceop bebeád, ðæt hí heora lác geoffrodon binnon ðam temple, and hét hí ðǽrbinnon andbidigan, Homl. Th. i. 450, 25

Linked entry: binnan

ge-lǽdan

(v.)
Grammar
ge-lǽdan, -lédan; part. -lǽdende; he -lǽdeþ, -lǽdt, -lǽt, pl. -lǽdaþ; p. ic, he -lǽdde, ðú -lǽddest, pl. -lǽddon; impert. -lǽd, pl. -lǽdaþ; subj. pres. -lǽðe, pl. -lǽden; pp. -lǽded, -lǽdd, -lǽd

To lead ⬩ conduct ⬩ bear ⬩ bring ⬩ derive ⬩ bring out ⬩ bring forth ⬩ produce ⬩ bring up ⬩ dūcĕre ⬩ dedūcĕre ⬩ ăgĕre ⬩ indūcĕre ⬩ deferre ⬩ perferre ⬩ derīvāre ⬩ edūcĕre ⬩ prodūcĕre ⬩ edŭcāre

Entry preview:

To lead, conduct, bear, bring, derive, bring out, bring forth, produce, bring up; dūcĕre, dedūcĕre, ăgĕre, indūcĕre, deferre, perferre, derīvāre, edūcĕre, prodūcĕre, edŭcāre He wile folc gelǽdan in dreáma dreám he will lead the people into joy of joys

Linked entries: ge-lǽt ge-lédan

ge-tácniendlic

Entry preview:

Add: to be shewn, to be indicated Be ge-tácniendlicum tídum Godes weorces de significanda hora operis Dei, R. Ben. 72, 9. symbolical Hí getácnigendlice lác offrodon. pæt gold getácnode þæf hé is sóð cyning, Hml. Th. i. 116, 8

eorþ-fæst

Entry preview:

Sume men synd swá áblende ꝥ hí bringað heora lác tó eorðfæstum stáne, Hml. S. 17, 130. Hig lǽddon þone cyning tó ánum eorðfæstum treówe and tígdon hine þǽr tó, 32, 109. Add

worþ

(n.)
Grammar
worþ, weorþ, wurþ, wierþ, wyrþ, e; f; es; m. : wyrþe, wirþe
Similar entries
(v. wyrþe-land, and first extract under I),
es; m.

a close ⬩ an enclosed place ⬩ an enclosed homestead ⬩ a habitation with surrounding land ⬩ land ⬩ a place enclosed by buildings ⬩ a court ⬩ hall ⬩ a place ⬩ street

Entry preview:

a close (?), an enclosed place (?) Út on rigewyrðe (the rye-close ?) westeweardne, Cod. Dip. Kmbl. iii. 437, 35. Uppan rigeweorðe on ða ealdan díc; of ðære die út on rigewurðe heal, v. 377, 21. On lindwyrðe, iii. 375, 6. an enclosed homestead, a habitation

Linked entries: ryge weorþ

sigor-tiber

(n.)
Grammar
sigor-tiber, es; n.

A sacrifice for victory or deliverance

Entry preview:

A sacrifice for victory or deliverance Wes ðú on ófeste . . . ðæt ðú lác onsecge sigortifre hasten to offer with a sacrifice, that may deliver you from your peril, Exon. Th. 257, 30; Jul. 255

Linked entry: sige-tiber

ge-offrian

(v.)
Entry preview:

Add: to sacrifice, immolate Offrunga þǽre ealdan ǽwe wé ná ne geoffriaþ ( immolamus ), An. Ox. 40, 20. Hé funde him ánne ram Gode tó geoffrigenne, Prud. 1 b. Eástrun úre geoffrud ( immolatus ) is, An. Ox. 40, 30. to devote to the service of a divinity

lettan

(v.)
Grammar
lettan, p. te

hinder ⬩ impede ⬩ delay

Entry preview:

To cause to be slow [læt], to let, hinder, impede, delay Ne leteþ non tricaverit, Wrt. Voc. ii. 60, 75. Ðæs andwearda wela ámerþ and læt [MS. Cot. let] ða men ðe beóþ átihte tó ðám sóþum gesǽlþum, Bt. 32, 1; Fox 114, 3. Ðæt flǽsc oft lett [MS. Hat. lætt

Linked entry: ge-lettan

lǽran

(v.)
Grammar
lǽran, p. de

To teach ⬩ instruct ⬩ educate ⬩ to preach ⬩ to exhort ⬩ admonish ⬩ advise ⬩ persuade ⬩ suggest

Entry preview:

To teach, instruct, educate, to give religious teaching, to preach, to teach a particular tenet or dogma, to enjoin a rule, to exhort, admonish, advise, persuade, suggest Ic lǽre instruo, Ælfc. Gr. 29; Som. 32, 4: erudio, 30; Som. 34, 60. Ic tý oððe

send

(n.)
Grammar
send, e; f.
Entry preview:

A present Ne sí munece álýfed þæt hé ǽnig gewrit oþþe sende oðþe lác from hyra mágum oþþe from ǽnigum óþrum men underfón nullatenus liceat monacho neque a parentibus suis neque quoquam hominum litteras, eulogias, vel quelibet munuscula accipere, R. Ben

lǽfan

(v.)
Grammar
lǽfan, p. de.

to leave ⬩ to remain

Entry preview:

to leave Ic lǽfe eów sibbe percent relinquo vobis, Jn. Skt. 14, 27. Ic léfe lego, Wrt. Voc. ii. 49, 66. Gif hwæs bróðor deád biþ and lǽfþ his wíf si cujus frater mortuus fuerit et dimiserit uxorem, Mk. Skt. 12, 19. Hig ne lǽfaþ on ðé stán ofer stáne

Linked entry: be-lǽfan

ge-munan

(v.)
Grammar
ge-munan, ic, he -man, -mon, pl. -munon; also ic -mune, he -monþ, pl. -munaþ; p. -munde; pp. -munen [a verb whose present tense is the past tense of a lost strong verb, cf. Lat. memini]

To remember, bear in mind, consider ⬩ recordari, memorari, meminisse, meditari

Entry preview:

; with gen. and acc. To remember, bear in mind, consider; recordari, memorari, meminisse, meditari Gemunan his hálegan cýðnesse memorari testamenti sui sancti, Lk. Bos. 1, 72. Gif he ne wile mid inneweardre heortan gemunan and geþencean if he will not

gifre

Entry preview:

Ic wát eardfæstne ánne standan, deáfne dumban, sé oft swilged gifrum lácum (the subject of the riddle is a bookcase, the gifre lác are books), Rä. 50, 3. 7u In Rä 270 a book is the subject. Add