Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

wæter

(n.)
Grammar
wæter, es; n. (the word seems to be feminine inon ðisse wætere,
  • Homl. 247, 25
  • ; see also
  • Ps. Th. 17, 11
: and a weak genitive plural wæterena is found in
  • Ps. Th. 31, 7.
)

water ⬩ water ⬩ water in the sky, rain ⬩ water of a river, sea, etc. ⬩ water as in Derwentwater, a body of water, a stream, lake, sea ⬩ waters of a great river, of a sea, etc.

Entry preview:

water Wæter aqua,hlúttor wæter limpha, Wrt. Voc. i. 54, 17, 18. Wæter limphale, ii. 52, 19. Ðæt wæter is brosniendlíc wǽta. Homl. Th. ii. 270, 5. Blód fléwð ofer eorðan swá swá wæter, Blickl. Homl. 237, 6. Byrneþ wæter swá weax, Exon. Th. 61, 23 ; Cri

geán

(prep.)
Grammar
geán, prep.

Against ⬩ over against ⬩ on the opposite side ⬩ contra

Entry preview:

Against, over against, on the opposite side; contra Mónaþ is ðonne se móna gecyrþ niwe fram ðære sunnan, óþ-ðæt he eft cume hyre fórne geán a month is when the moon returns new from the sun, until it [the moon] again comes opposite it [the sun], Bd.

líc-mann

(n.)
Grammar
líc-mann, es; m.
Entry preview:

A person having to do with a corpse Ealle ða líc-menn wurdon áfyllede mid ðam wynsumum stence, Homl. Th. ii. 98, 8: 334, 31. His líc læg ealle ða niht inne beset, ac hé árás of deáþe. Ðalícmenn ðá ealle flugon áweg, 348, 20: 548, 15. Ðá bær sum wuduwe

linnan

(v.)
Grammar
linnan, p. lann, pl. lunnon

To cease ⬩ leave off ⬩ desist ⬩ lose

Entry preview:

To cease, leave off, desist, part from, lose Blǽd his blinniþ blisse linniþ [-aþ MS.] listum [lissum?] linneþ his glory comes to an end, he ceases from joy, desists from delights, Exon. 95 a; Th. 354, 30; Reim. 53. Lunnon sáwlum they parted from their

mæsten

(n.)
Grammar
mæsten, [n], es; m.

Mast-pasture ⬩ pasture for swine ⬩ consisting of the fruit of forest trees

Entry preview:

Mast-pasture, pasture for swine, consisting of the fruit of forest trees Man mæste mínum wífe twá hund swína, ðænne ðǽr mæsten sý, Chart. Th. 596, 23: Cod. Dip. Kmbl. iv. 20, 5. Be unáliéfedes mæstennes onfenge. Gif mon on his mæstene unáliéfed swín

Linked entry: mæst

mæðlan

(v.)
Grammar
mæðlan, meðlan,

to speak

Entry preview:

a word occurring only in poetry, to speak Ðǽr (at the day of judgment) hé (Christ ) tó ðám eádgestum ǽrest mæðleþ, Exon. 27 b; Th. 82, 14; Cri. 1338. Gehýreþ cyning mæðlan, sprecan réðe word, 19 b; Th. 50,9; Cri. 797. Ic God mæðlan gehýrde; Cd. 26; Th

Linked entries: mæðel maðelian

piþa

(n.)
Grammar
piþa, an; m.
Entry preview:

Pith, the soft inner part of the stem of a plant Eall se ðǽl se ðe ðæs treówes on twelf mónþum geweaxeþ, hé onginþ of ðám wyrtrumum, and swá upweardes gréwþ óþ ðone stemn, and siððan andlang ðæs piþan and andlang ðære rinde óþ ðone helm, Bt. 34, 10;

prýte

(n.)
Grammar
prýte, an; f.
Entry preview:

Pride, haughtiness Of ýdelum gylpe biþ ácenned prýte, Homl. Th. ii. 220, 32. Prýte heáge út áwyr[p]þ elatio excelsos deiect, Scint. 46. Gelíce ðám dwæsan ðe for heora prýtan léwe (sáre, MS. C.), ( on account of the infirmity of pride in them ) nellaþ

Linked entry: prýde

be-swícian

(v.)
Grammar
be-swícian, p. ode, ede, ade; pp. od, ed, ad [be, swícian to wander]

To go from, evade, escape, be without, be free from ⬩ evadere, carere

Entry preview:

To go from, evade, escape, be without, be free from; evadere, carere Ða ðe ðone deáþ beswícian myhton [myhtan MS.] qui mortem evadere poterant, Bd. 1, 12; S. 481, 1. Ðæt he ðone écan deáþ beswícode ut ipse mortem evaderet æternam, Bd. 3. 23; S. 555,

til

(prep.)
Entry preview:

prep, (used only in the North) To Fúsæ fearran kwómu æþþilæ til ánum (cf. fúse feorran cwómon tó ðam æðelinge, Rood Kmbl. 115; Kr. 58), Txts. 126, 13. Hé scóp ælda barnum heben til hrófe (cf. tó hrófe, Bd. 4, 24; M. 344, 11), 149, 6. Ðá cueð til (tó,

ymb-sníþan

(v.)
Grammar
ymb-sníþan, p. -snáþ, pl. -snidon
Entry preview:

To circumcise On restedæge gé ymbsníðaþ mann, Jn. Skt. 7, 22. Abraham ymbsnáð his sunu, Gen. 17, 23. Ðæt stǽnene sex, ðe ðæt cild ymbsnáð, Homl. Th. i. 98, 10. Hié ǽghwelcum cnihtcilde ymbsnidon ðæt werlíce lim, Shrn. 47, 20. Hé hine lǽt ymbsníðan mid

býdel

Grammar
býdel, l. bydel,
Entry preview:

and add: a herald Hé sende bydelas and beád eallum þám here transierunt praecones per castrorum medium et clamare coeperunt, Jos. 3, 2. a beadle, v. Andrews' Old English Manor. pp. 142-3 Bydel gǽð ætforan déman, Hml. Th. i. 354, 34 : Shrn. 95, 14.

for-gangan

(v.)

to forgo ⬩ abstain from

Entry preview:

to forgo, abstain from Forgang þæt ic þé forbeóde. Hwæt mæg hit beón þæt þú forgán sceole? Ic ðé secge, forgang þú ánes treówes wæstm, Hml. Th. i. 14, 8-10. Forgang hwít abstine te ab albo, Ll. Th. ii. 132, 5. Forgange ꝥ wíf hire wer abstineat se mulier

Linked entry: for-gán

flet

Entry preview:

Hraðe wæs gerýmed fédegestum flet innanweard, B. 1976. Ic on flette mæg ríncum secgan naman þára wihta, Rä. 43, 5: Víd. 3. Ic seah in heall, þǽr hæleð druncon, on flet beran wudutreów, 56, 2: 57, 12: B. 1647: 1036. Hé mid fǽmnan on flet gǽð, 2034: 2054

flint

Entry preview:

Seó clǽnnes þá fulnesse mid flinte torfað (saxo percutit), Prud. 12 a. God hét þæt Abraham náme scearpecgedne flint, Hml. Th. i. 92, 34: Wlfst. 195, 9. Hét se ealdorman heora neb beátan mid blacum flintum . . . þá gelæhte se ealdorman ǽnne ormetne flint

ge-hirdan

(v.)
Grammar
ge-hirdan, p. de.
Entry preview:

in a physical sense, to harden, temper metal Hé ( the goldsmith ) gehyrdeð and gehyrsteð wel, Vy. 74. Gesmyrede and gehyrde lita (cf. átre gemǽled lita (veneno spicula), 96, 69, and see áhyrded, B. 1460), Wrt. Voc. ii. 51, 49. in a moral sense, to inspire

Linked entry: ge-hyrdan

hand-bred

Entry preview:

Handbred vola, Wrt. Voc. i. 283, 15. Of werlicum folman, handbrede uirili uola, An. Ox. 1549. Handbrede palmula, Germ. 399, 462. Ástrehtum handbredum tó heofenlicum rodore, Hml. Th. ii. 138, 10. Úpáwendum handbredum wiþ þæs heofones weard, Hml. S. 26,

heardness

hardness ⬩ callosity ⬩ obduracy ⬩ strictness ⬩ severity ⬩ austerity

Entry preview:

Add Heardnissae rigore, Txts. 92, 871. hardness, callosity, hard material Wið ǽlce heardnysse, fearres smeru mylt . . . ealle þá sár and ꝥ hearde hyt gelíðigaþ and gehnesceaþ, Lch. i. 366, 26. Ealle yfele heardnyssa and gegaderunga heó tófereþ, 270,

hildan

(v.)

to bend ⬩ incline

Entry preview:

to bend, incline. Take here hyldan in Dict., and add: trans. Ne drinc ðú of þǽre flascan, ac hyld (inclina) þú hí wærlíce, Gr. D. 142, 5. Þá þá hé helde ł bígede cum (membra sopori) dedisset i. inclinasset, An. Ox. 2105. intrans. Men gesáwon áne hand

Linked entries: hyldan heldan -hilde

holh

Entry preview:

Of ðám ylcan stáne, in þám wæs þæt holg þæs nearwan scræfes ex petra eadem, quae in semetipsa concava angustum specus fecerat Gr. D. 211, 7. Gif þonne seó nǽdre befleáh hine in hwylc holh, gif hé þonne gebletsode þæs hóles múð mid þǽre halgan róde tácne