crístnian
Entry preview:
Þonne se sácerd crístnað, þonne orðaþ hé on þone man . . . and mid þæs sácerdes hálsunge se deófol wyrð áflýmed fram þǽre menniscan gesceafte . . . þæt sealt þæt se sácerd þám men on múð déþ þonne hé crístnað, þæt getácnað godcundne wísdóm . . . and ðonne
ge-hádian
Entry preview:
Gesette hé þæne and gehádige tó ðám dihte abbodhádes, 119, 11. Gif hwylc abbod mæssepreóstes behófige, geceóse hé of his ágenum geférum þe þæs hádes wyrðe sý, and hine gehádian lǽte, 111, 19. Add
byrgen
Entry preview:
Seó hefige byrþen þǽre byrgenne, Bl. H. 75, 8. Tó þǽre hálgan byrigene, Hml. S. 7, 291. Nyman of þám byrgene þone arceƀ, Chr. 1023; P. 156, 10. Ferede man ánes cnihtes líc tó byrgene, Hml. Th. i. 490, 31. Of ðǽm byrgenne de monumento, Jn. L. 20, 2.
fæsten
Entry preview:
Gif hí þæt fæsten rihtlíce ne gefæstan . . . gyf hé þæt fæsten ábrece, 172, 1-2. Fæstinum jejuniis, Rtl. 8, 17. Heó lufude fæstenu, Hml. Th. i. 148, 1. Fæsten dreógan to do penance (?), suffer scarcity (?)
geára
Entry preview:
Þú gegearwadest geára ǽrest þæt þú rihte beeódest tu parasti aequitatem 98, 4 : 121, 2
in-fær
Entry preview:
L. 67, 25. right or permission to enter Wite hé þæt him ǽlces infæres forwyrned bið sciat omnem sibi aditum denegari, R. Ben. 53, 16. Ne sig him ná eáðelíce þæs infæres getíðod ( non ei facilis tribuatur ingressus ) ...
DERIAN
To injure, hurt, harm, damage ⬩ nocēre, lædĕre, obesse
Entry preview:
To injure, hurt, harm, damage; nocēre, lædĕre, obesse Him ða stormas derian ne máhan [derigan ne mǽgon MS. Cot.] the storms cannot hurt him, Bt. 7, 3; Fox 22, 6: Bt. Met, Fox 12, 8; Met. 12, 4. He ne forlét mannan derian heom non relīquit homĭnem nocēre
freónd-rǽden
Entry preview:
Hí forlǽtaþ lufan and sibbe, þæs geférscipes freóndrǽdenne, Met. 11, 82. Warna þæt þú nǽfre freóndrǽdene nyme wið þá landes men cave ne unquam cum habitatoribus terrae illius jungas amicitias, Ex. 34, 12
mægen
Entry preview:
Add Þæt eorðlice mægn þe þú hér samnast. . . eall þis mægn wát, þe hér tó gemóte cóm, þæt bín heáhsetl is þrymmes áfylled, Wlfst. 254, 13-18. v. full-, god-, heáfod-, helle-, níd-, stíþ-mægen
twelf-hynde
Entry preview:
ceorl Ǽnig mǽgð, xii-hynde oþþe twyhynde, L. Ath. v. 8, 2; Th. i. 236, 10. Be xii-hyndum men. Gif hé sié twelfhynde, L. Alf. pol. 31; Th. i. 80, 14. Gif hió sié cirlisc mid .lx. sciłł. gebéte . . . Gif hió sié xii-hyndu .cxx. sciłł. gebéte, 18; Th. i
Linked entry: six-hynde
and-cýþness
Entry preview:
Experience Hé wilnade þætte eall seó þeód þe hé fore wæs mid þǽre gife ðæs crístnan geleáfan gelǽred wǽre, þæs geleáfan ondcýðnesse (&-, v. l.) hé swíðust onféng on sigegefeohtum ellreordra cynna desiderans totam, cui praeesse coepit, gentem
Linked entry: cýþ-ness
folc-scearu
Entry preview:
Wæs gefrége in þǽre folcsceare, geond þá werþeóde wíde lǽded, mǽre morgenspel, El. 968. ¶ in B. 73 Kemble would take folc-scearu = folc-land public land, C. D. ii. p. ix. Add
Linked entry: scearu
gedwol-godas
Entry preview:
Lác tó weorðunge þissum gedwolgode ( Mars ), 106, 30, On hǽþenum þeódum ne dear man forhealdan lytel ne mycel þæs þe gelagod is tó gedwolgoda weorðunge . . . ne dear man gewanian . . . ǽnig þǽra þinga þe gedwolgodan gebróht bið, 157, 12, 7
íg-land
Entry preview:
Oþ þæt íland þe wé hátað Thyle, 29, 3; F. 106, 23. lc íglanda eallra hæbbe bóca onbyrged, Sal. l
nyttian
Entry preview:
Næfð nán man tó þæs unhále æágan þæt hé ne mage lybban be þáre sunnan, and hire (printed hine) nyttian gyf hé énygwiht geseón mæg, 43, 25.
scapulare
Entry preview:
Hæbban hý eác mid tó wyrcenne scapulare, þæt is gehwǽde cugelan and slýfleás (scapularian for weorcum, R. Ben. I. 91, 17) scapulare propter opera, R. Ben. 89. 13
sib
Entry preview:
</b> add :-- Æfter þǽm eall þeós worold geceás Agustuses frið and his sibbe, Ors. 5, 15; S. 250, 17
undern
Entry preview:
Add: the third hour of the day Hé hét þæt hí áne tíd ofer undern (cf. æt þǽre þriddan tíde on morgenne, Bl. H. 201, 35) hí getrymedon ongeán heora fýnd, Hml.
tó-hreósan
Entry preview:
D. 134, 7. add Wæs þǽr sum hreófla wundorlíce tóhroren, Hml. S. 31, 564. Stód þǽr án hreófla tóhrorenum líchaman atelic on híwe, 36, 334
hearga
a grove ⬩ a temple ⬩ fane ⬩ an idol
Entry preview:
Þæt hé becrupe on þæs Amones anlícnesse þe inne on þǽm hearge (templo) wæs, Ors. 3, 9; S. 126, 28. Haerga sacellorum, Wrt. Voc. ii. 119, 51. Hergana sacellorum (sacellum templum idolorum), Hpt. Gl. 451, 23.