Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

wacian

(v.)
Grammar
wacian, (I b)
Entry preview:

Add Ðeáh ðæt mód slǽpe gódra weorca, hit wacað on ðǽm ymbhogum ðisse worlde . . .

ge-fyllan

(v.)
Grammar
ge-fyllan, to fill with (gen. dat. (inst.) or with preps.). v. ge-fellan, ge-fillan
Entry preview:

Cóm micel werod gásta and þis hús innan of mǽstan dǽle sittende gefylde (-fylldon, v. l. ), Bd. 5, 13; Sch. 638, 19. Wǽron his eágan gefyllede mid teárum, Bl.

teóðung

(n.)
Grammar
teóðung, teóðing, e; f.
Entry preview:

and ða biscopas ðæt ilce dón on heora ágenum gode, and míne ealdormen and míne geréfan ðæt silfe.

Linked entry: tegðung

Élíg-burh

(n.)
Grammar
Élíg-burh, Élí-burh; gen. -burge; dat. -byrig; f.

The city of Ely, Cambridgeshire ⬩ urbs Eliensis in agro Cantabrigiensi

Entry preview:

The city of Ely, Cambridgeshire; urbs Eliensis in agro Cantabrigiensi Man hine lǽdde to Élígbyrig [Élíbyrig, Th. 294, 15, col. 2] they led him to Ely, Chr. 1036; Th. 294, 16, col. 1

furþum-líc

(adj.)
Grammar
furþum-líc, adj. [furþ = forþ forth, onwards; furþum = forþum, dat. to onwards, excessive? líc]

Luxurious ⬩ indulgent ⬩ luxŭriōsus ⬩ mollis ⬩ ventrĭcōsus

Entry preview:

Luxurious, indulgent; luxŭriōsus, mollis, ventrĭcōsus Sarðanapālus [MS. -olus] se síþmesta cyninge, wæs swíðe furþumlíc man Sardanapālus the last king was a very luxurious man, Ors. 1, 12; Bos. 35, 15

Linked entry: furþ-um

ge-þryccan

(v.)
Entry preview:

Ðætte ðæt lof hié tó ðǽm getrymede ðætte sió monung hié eft ne geðrycte quatenus eorum mentem, ne admonitio subjuncta concuteret laus praemissa solidaret, Past. 268, 22.

wiþer-steall

(n.)
Grammar
wiþer-steall, es; m.

Resistance ⬩ opposition

Entry preview:

Færð ðæt fýr ofer eall, ne byð ðǽr nán wiðersteall ( Similar entries cf. foresteall, Dóm. L. 146, where the Latin is : Ignis ubique suis ruptis regnabit habenis), ne nán man næfð ðæra mihta, ðæt ðǽr ǽnige wyrne dó, Wulfst. 138, 6.

Linked entry: wiþ-steall

un-efn

(adj.)
Grammar
un-efn, -efen, -emn, -emne(?); adj.

Unequal ⬩ unlike ⬩ dissimilar ⬩ diverse ⬩ irregular

Entry preview:

Ac ðara monna mód bið suíðe unemn, for ðæm hit gedéð hit self him selfum suíðe ungelíc for ðære gelómlícan wendinge, for ðæm hit nǽfre eft ne bið ðæt hit ǽr wæs cor stultorum dissimile erit ...

gefóg-stán

(n.)
Grammar
gefóg-stán, es; m.
Entry preview:

A stone hewn so as to be ready for use in building Wé scylen beón on ðisse ælðeódignesse útane beheáwene mid swingellan, tó ðǽm ðæt wé eft sión geteald and geféged tó ðǽm gefógstánum on ðǽre Godes ceastre bútan ðǽm hiéwete ǽlcre suingean nunc foris per

Linked entry: stán-gefóg

tóþ

(n.)
Grammar
tóþ, gen. tóþes; dat. téþ, inst. tóþe; pl. toeð, téþ, and tóþas; m.

A tooth ⬩ tusk

Entry preview:

Hié (walruses; so Icel. tönn is used of walrus-tusk) habbaþ swíþe æþele bán on hiora tóðum; ða téð hié brohton sume ðæm cyninge. Ors. 1, 1; Swt. 18, 1. Hé tóðum gristbitaþ stridet dentibus, Mk. Skt. 9, 18.

Linked entry: fóre-téþ

weorþung

(n.)
Grammar
weorþung, e ; f.
Entry preview:

Gif hé on ríce becymð, for ðære weorðunge ðæs folces hé bið on oferméttu áwended and gewunaþ tó ðæm gielpe si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur Past. 3 ; Swt. 35, 12.

wíg-steall

(n.)
Grammar
wíg-steall, es; n.

The part of a church where the altar stands

Entry preview:

Wé lǽraþ ðæt mæssepreósta oþþe mynsterpreósta ǽnig ne cume binnan weohstealle (weófodstealle, v. l. ) búton his oferslipe, ne húru æt ðam weófode, ðæt hé ðǽr þénige búton ðære wǽde, L. Edg. C. 46; Th. ii. 254, 9

síclian

(v.)
Grammar
síclian, sícelian; p. ode

To sicken ⬩ be or fall sick

Entry preview:

[Ðá wæs Leófríc abbot of Burh æt ꝥ ilca feord, and sǽclode dǽr, and com hám, and wæs dǽd sóne dǽr æfter Chr. 1066, Erl. 203, 12. Þat ilce ðæi þat Martin abbot of Burch sculde þider faren, þa sǽclede hé & ward déd .iv. no.

ge-weaxan

(v.)
Grammar
ge-weaxan, p. -weóx; pp. -weaxen

To grow ⬩ grow up ⬩ crescere

Entry preview:

Ðǽm landbúendum is beboden, ðæt ealles ðæs ðe him on heora ceápe geweaxe, hig Gode ðone teóðan dǽl agyfen to farmers it is commanded that of all which increases to them of their cattle, they give the tenth part to God, L. E. I. 35; Th. ii. 432, 29.

Linked entry: ge-wæxen

níd-wyrhta

(n.)
Grammar
níd-wyrhta, an; m.

One who acts from necessity ⬩ an involuntary agent

Entry preview:

On mænigre dǽde ðonne man biþ nýdwyrhta, ðonne biþ se gebeorges ðé bet wyrðe ðe hé for neóde dyde ðæt ðæt hé dyde, L. C. S. 69; Th. i. 412, 12-14

Linked entry: níd-dǽda

sár

(n.)
Grammar
sár, es; n.

pain, suffering, soreness ⬩ a pain, pang, sore, wound ⬩ grief, pain, ¨trouble, sorrow ⬩ a grief, sorrow, pain, wound

Entry preview:

Gif sió wamb biþ windes full, ðonne cymþ ðæt of wlacre wǽtan; sió cealde wǽte wyrcþ sár an . . . ðonne déþ ðæt ðæt sár áweg, Lchdm. ii. 224, 24. Nǽfre ðú þæs suíðlíc sár gegearwast heardra wíta, ðæt ðú mec onwende worda ðissa, Exon.

ýst

(n.)
Grammar
ýst, e; f.: ýste, es; m. (?)

a storm, tempest, whirlwind ⬩ rough water, surge

Entry preview:

Hé sǽde ðæt ðǽr tó cóme ðæs strongestan windes ýste, and ðæt se swá stronglíce hrure on ða circan ðæt ealle ða men ðe ðǽr wǽron lágon áþænede on ðære eorðan, óþ ðæt seó ondrysnlíce ýst forð geleóreþ, Shrn. 81, 19-27.

ǽr-fæder

(n.)
Grammar
ǽr-fæder, indecl. in sing, but sometimes gen. -fæderes and dat. -fædere are found; pl. nom. acc. -fæderas; gen. a; dat. um; m.

A forefather ⬩ father ⬩ propator ⬩ pater

Entry preview:

A forefather, father; propator, pater, Beo. Th. 5258; B. 2622

gást-sunu

(n.)
Grammar
gást-sunu, gǽst-sunu; gen. a; dat. a, u; acc. u; pl. nom. acc. a, o, u; gen. a, ena; dat. um; m.

A spiritual son ⬩ Christ ⬩ spīrĭtālis fīlius ⬩ Christus

Entry preview:

A spiritual son, Christ; spīrĭtālis fīlius, Christus Ahangen wæs on Caluarie Godes gástsunu the spiritual Son of God was hanged up on Calvary, Elen. Kmbl. 1342; El. 673

Linked entry: gǽst-sunu

be-bod

(n.)
Grammar
be-bod, bi-bod, es ; pl. nom, acc. u, o ; gen. a ; dat. um ; n.

A command ⬩ mandate ⬩ decree ⬩ order ⬩ mandatum ⬩ jussum

Entry preview:

A command, mandate, decree, order; mandatum, jussum Hwilc ðære geógoþe gleáwost wǽre bóca bebodes which of the youth was most skilful in the precepts of books, Cd. 176; Th. 221, 2; Dan. 82. Eall ðín bebodu omnia mandata tua, Ps. Th. 118, 172.

Linked entry: bi-bod