Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

wealwian

(v.)
Grammar
wealwian, p.ode

To wallow, roll

Entry preview:

His hors feól wealwigende geond ða eorðan . . . mid ðam ðe hit swá wealwode, Homl. Skt. ii. 26, 207. Ða felga hangiaþ on ðám spácan, þeáh hí eallunga wealowigen on ðære eorþan, Bt. 39, 7; Fox 222, 14.

ǽr

(adv.; con.)
Grammar
ǽr, conj.
Entry preview:

(or uncertain) Hý hié hindan ofrídan ne meahte, ǽr hié on ðám fæstenne wǽron, Chr. 877; P. 74, 18. Hí cwǽdon ðæt Críst nǽre, ǽr hé ácenned wæs of Marian, Hml. Th. i. 70, 5.

Linked entry: ǽr

ge-feohtan

(v.)
Entry preview:

Hié getrúwedon þæt hié mid hiera cræftum sceolden sige gefeohtan, Ors. 2, 4; S. 72, 17: 2, 5; S. 82, 26. to maintain a charge by fighting Þǽr beteáh Gosfrei Bainard Willelm of Ou ꝥ hé heafde gebeón on þes cynges swicdóm, and hit him on gefeaht, and hine

ge-fá

(n.)
Grammar
ge-fá, [ = ge-faa], án; m. [fáh a foe]

A foe ⬩ an enemy ⬩ inimicus ⬩ adversarius

Entry preview:

Ðá métte hine his eald-gefána sum, and hine ofstang then one of his old foes met him, and stabbed [killed] him, Ors. 3, 7; Bos. 62, 22. To bismere his gefán [MS. gefaan = gefáu = gefáum = gefáhum] in mockery to his foes, Homl. Th. i. 226, 28

Linked entry: -fá

ǽfen-gereord

(n.)
Grammar
ǽfen-gereord, e; f. es; n. Substitute: add: Used in pl. for a single meal
Entry preview:

Hé sæt mid him æt ðǽm ǽfengereordum, Bl. H. 73, 5: 143, 6. Martha gearwode ðám Hǽlende ǽfengereordu, 67, 26. Heora underngereordu and ǽfengereordu hié mengdon tógædere, 99, 23

fágian

(v.)

to vary

Entry preview:

L. 16, 3. to vary Swá hit nú fágað, Freán eald geweorc þætte winnende wiðerweard gesceaft fæste sibbe forð anhealdað (cf. swá hí hit fágiaþ ꝥ . . .

un-gerǽdness

(n.)
Grammar
un-gerǽdness, e; f.

Discord ⬩ disagreement ⬩ variance

Entry preview:

Sóna swá hié him betweónum ungerǽdnesse up áhófon swá forwurdon hié ealle discordia exitio fuit, 5, 3; Swt. 222, 19: 6, 6; Swt. 262, 14. For his feóndum gebidde hé, mid ðám ðe wið hyne ungerǽdnysse hæbben, L. E. I. 21; Th. ii. 418, 15

hefig-tíme

heavy ⬩ weighty ⬩ of great importance ⬩ serious ⬩ grave ⬩ severe ⬩ serious ⬩ oppressive ⬩ annoying ⬩ troublesome ⬩ hard to bear ⬩ grievous ⬩ tedious

Entry preview:

Þæt hit (þis godspel, 21) tó hefigtýme ne ðince þám heorcnigendum, ii. 72, 23. by a clause or pronoun representing one Þincð ús hefigtýme ꝥ wé him gehýrsumian, Hml. A. 6, 134. Him hefigtýme wæs ꝥ hí hine gesáwon, 75, 74.

tawian

(v.)
Grammar
tawian, p. ode.

to taw, dress or prepare material ⬩ to intreat shamefully or evilly, treat badly, abuse, insult.

Entry preview:

Ða ðe gefongne wǽron hié tawedan mid ðære mǽstan uniéðnesse; sume ofslógon, sume ofswungon, sume him wið feó gesealdon. Ðá Rómáne ðæt geácsedan, ðá sendan hié ǽrendracan tó him ...

Linked entry: ge-tawian

sylian

(v.)
Grammar
sylian, p. ede

To sully, soil, pollute, defile ⬩ soiling ⬩ to defile

Entry preview:

To sully, soil, pollute, defile Hé on unscyldgum eorla blóde his sweord selede (cf. besyled, Bt. 16, 4; Fox 58. 18), Met. 9, 60. Sió sugu hí wille sylian on hire sole æfter ðæm ðe hió áðwægen biþ, Past. 54; Swt. 419, 27

Linked entries: sulian be-sylian selian

nytan

Entry preview:

Cf. witan ; 7 Wé be him náþor nyton swá hí ðǽr libban, swá hí ðǽr deáde licgon. Hml. S. 23, 306. with gen. Cf. witan; 8 Nát hé þára góda þæt hé mé ongeán sleá, B. 681. Hí ðæs godcundan gesceádes nyston ðurh stemne, Hml. Th. i. 106, 4.

ge-stíran

Entry preview:

Mid þǽm him wæs swíþost gestiéred þæt him mon gehét fulwiht, 6, 33; S. 288, 24.

hwanan

Entry preview:

Gif hwá befó ꝥ him losod wæs, cenne sé þe hé hit æt befó hwanon hit him cóme, Ll. Th. i. 288, 16: 22: 388, 21. (2 b) cf. I. 2b :-- Wundrigende ... hwonon him þá gereordo cóman, Bl. H. 153, 8. Hwanon, Solil.

ge-gada

Entry preview:

Cóm þæs geréfan suna mid his sceandlicum gegadum, 163: 19, 40. Seó myltestre began faran tó hire gegadan, Hml. A. 195, 21. Hét se cásere his gegadan tó faran and beódon þám crístenum ꝥ hí cómon him tó, Hml. S. 28, 41

hræd-líce

(adv.)
Grammar
hræd-líce, adv.

Quickly ⬩ hastily ⬩ speedily ⬩ immediately ⬩ at once ⬩ forthwith

Entry preview:

Him ðá áþas swóron ðæt hie hrædlíce of his ríce fóren they swore oaths to him that they would speedily march out of his kingdom, Chr. 876; Erl. 78, 11.

ǽ-men

Grammar
ǽ-men, ǽ-menne, ǽ-mann
Entry preview:

Ðá wundrade Alexander hwý hit swá ǽmenne wǽre vacuam civitatem ratus, Ors. 3, 9; S. 134, 12. Hié hit ðǽr swá ǽmenne métton, 2, 4; S. 76, 16. Add:

Linked entry: ǽ-manne

on-scunian

(v.)
Entry preview:

Siþþan hé þat geleornod hæbbe þæt his eágan nánwyht þæt fýr ne onscyniað, 45, 11. Ðý lǽs hié herigen hiera gódan weorc, and onscunigen ðæt hié selfe suá dón ne bona laudent, et agere recusent, Past. 231, 13.

efen-sárig

Entry preview:

Substitute: feeling compassion or pity Þá þá hé geseah his fóstormóder wépan hé wæs sóna hire sáre efensárig ( ejus dolori compassus ), Gr.

weald-leðer

(n.)
Grammar
weald-leðer, es; n.

A rein

Entry preview:

A rein Hí ne móton swíþor styrian ðonne hé him ðæt gerúm his wealdleðeres tó forlǽt, Bt. 21: Fox 74, 8. Se gemetgaþ ðone brídel and ðæt wealdleþer ealles ymbhweorftes heofenes and eorþan orbis habenas temperat, 174, 19.

on-cnáwan

(v.)
Grammar
on-cnáwan, p. -cneów; pp. -cnáwen

To know ⬩ noscere, cognoscere, agnoscere ⬩ to know, recognise, ⬩ to identify an object through being acquainted with its characteristics, to distinguish ⬩ to recognise a fact ⬩ to know, understand, attain to a knowledge of ⬩ to know, learn by observation, observe, perceive ⬩ to acknowledge ⬩ make acknowledgment of a fault ⬩ to acknowledge a greeting ⬩ to acknowledge the power of another

Entry preview:

Hí hine (Jesus) on ðam gereorde oncneówon, ðone ðe hí ne mihton on onwrigennysse háliges gewrites oncnáwan, 284, 33-34. Ðæt is éce líf, ðæt hí ðé oncnáwon sóðne God, and ðone ðe ðú ásendest, 42, 14 : ii. 362, 22.