niþer
Down ⬩ beneath ⬩ below
Entry preview:
Ðú niþer færst ( descendes ) óþ helle, Mt. Kmbl. 11, 23. Niþer feallaþ procident, Ps. Lamb. 71, 9 : 94, 6. Niþer fylþ decidat, 89,6. Gá nyþer descende Mt. Kmbl. 27, 40. Hé nyþer ne eode, Ex. 32, 1. Gang niþer, Deut. 9, 12.
Linked entry: nieþer
eall-swá
Entry preview:
Hé sý on swége gelencged eallswá (eal-, v. l. ) on Sunnandæge, 37, 8. as (if) Hí ridon tó Bosanhám eallswá hí sceoldon tó Sandwíc, Chr. 1049; P. 168, 35. correlative forms Eallswá bealdlíce mót se ðeówa clypigan God him tó Fæder ealswá se cyning, Hml
feórþa
Entry preview:
Feórðe healf geár se deófles man ríxað, Wlfst. 197, 14. genealogical: Feórþa fæder proavus, Wrt. Voc. i. 72, 22. Feórþa sunu abnepos, ii. 4, 73. Feówerðe dohter abneptis, i. 51, 74.
ríht
Entry preview:
Add Wærstánes fæder wæs riht ǽht tó Hǽðfelda, Cht. Th. 650, 11. Add Man mid wítum ofgán willad æt mé ꝥ ic mid rihtan þingon (by fair means) begyten hæfde, Hml. S. 23, 600. <b>IV a.
sceaft
creation,origin ⬩ a creation, what is created, a creature
Entry preview:
unþeáwum forlǽt his Sceppend and his fruman sceaft si primordia vestra auctoremque Deum spectes, nullis degener exstat, ni vitiis pejora favens proprium deserat ortum, Bt. 30, 2; Fox 110, 17-21. a creation, what is created, a creature Ealre sceafte fæder
gréne
Entry preview:
Þá geseah hé ánre stówe fæc þám óþrum felda grénre ( viridius ), Bd. 3, 10; Sch. 233, 1. of other things Groeni prassus, Hpt. 33, 251, 20. Groeni ár aurocalcum, Wrt. Voc. ii. 101, 36. Gréne ár auricalcos, i. 286, 66.
nemnan
to name ⬩ give a name to a person or thing ⬩ to use such and such a name or title in speaking of a person or thing ⬩ to call upon the name of ⬩ address by name ⬩ to invoke ⬩ to mention by name ⬩ to mention ⬩ relate ⬩ to name ⬩ nominate
Entry preview:
Hig nemdon ( vocant ) hyne hys fæder naman Zachariam, Lk. Skt. 1, 59. Ðysne dæg hié nemdon siges dæg, Blickl.
ge-lǽran
Entry preview:
Wæs his fæder gelǽred in þá gerýno Crístes geleáfan pater eius sacramentis Christianae fidei imbutus est, Bd. 2, 15; Sch. 174, 14. <b>I a.
frum-sceaft
the first creation ⬩ the creation ⬩ beginning ⬩ origin ⬩ original state or condition ⬩ prīma creātio ⬩ ŏrīgo ⬩ prīmĭtīva vel pristĭna condĭtio ⬩ a created being ⬩ creature ⬩ creātūra
Entry preview:
Fox 17, 48; Met. 17, 24. a created being, creature; creātūra Hí héredon lífes Ágend, Fæder frumsceafta they praised the Lord of life, the Father of all created beings, Exon. 14 b; Th. 29, 33; Cri. 472: 84 a; Th. 317, 15; Mód. 66: Cd. 156; Th. 195, 9;
mann-cynn
mankind ⬩ men ⬩ the human race ⬩ a race of men ⬩ a people ⬩ men
Entry preview:
Sende se Fæder his áncennedan sunu tó cwale for mancynnes álýsednysse, Homl. Th. ii. 6, 17. For ealles mancynnes hǽle, Blickl. Homl. 129, 14. Ord moncynnes ( Adam ), Cd. 55; Th. 68, 2; Gen. 1111. Drihten of deáþe árás mancynne tó bysene, Blickl.
or-wíge
Entry preview:
And mon mót feohtan orwíge, gif hé geméteþ óðerne æt his ǽwum wífe, betýnedum durum oððe under ánre reón, oððe æt his dehter ǽwum-borenre, oððe æt his swister, oððe æt his médder ðe wǽre tó ǽwum wífe forgifen his fæder, L.
ge-weorþian
to set a price on ⬩ value ⬩ to distinguish ⬩ honour ⬩ dignify ⬩ adorn ⬩ worship ⬩ adore ⬩ celebrate ⬩ praise ⬩ insignīre ⬩ hŏnōrāre ⬩ ornāre ⬩ instruĕre ⬩ mactāre ⬩ adōrāre ⬩ celebrāre
Entry preview:
Ðé beorht Fæder geweorþaþ wuldorgifum the bright Father dignifies thee with glorious gifts, Andr. Kmbl. 1875; An. 940: Bt. 14, 3; Fox 46, 13. Me geweorþode wuldres Ealdor the Prince of glory honoured me, Rood Kmbl. 177; Kr. 90; 185; Kr. 94.
Linked entries: ge-wurþian ge-wyrþian
GOD
God ⬩ the Deity ⬩ a god
Entry preview:
Rachel forstæl hire fæder hǽðenan godas Rachel furata est idola patris sui, Gen. 31, 19. Hwí forstæle ðú me míne godas cur furatus es deos meos, 31, 30. Hǽðenan godas heathen gods, 31, 32. Héðenan godas heathen gods, 31, 33.
Linked entry: af-god
scill
Entry preview:
Fæger swylce hé of ǽgerum út álǽde, scír of scylle, Exon. Th. 214, 4; Ph. 234. a scale of a fish, serpent, etc.
strengu
Entry preview:
Strength. referring to living beings, strength, power, vigour, fortitude Ðæs líchoman fæger and his strengo mæg bión áfyrred mid þreora daga fefre, Bt. 32, 2 ; Fox 116, 31 note. Dryhten strengo (fortitudo) folces his, Ps. Surt. 27, 8.
Linked entry: streng
ge-lytlian
Entry preview:
Th. ll, l. to belittle, depreciate, make out a person to be inferior to the character claimed for him Hé wolde gelitlian þone lifigendan Drihten, and sǽde ꝥ hé nǽre on sóðre godcundnesse his fæder gelíca, ac wǽre lǽsse on mihte, Ll.
ge-dyrstlǽcan
Entry preview:
Ben. 15, 12 : 55, 10: 56, 17. with a preposition 'Úre Fæder . . . 'Ne gedyrstlǽce nán man be mǽgðháde bútan sóðre lufe, Hml. Th. i. 54, 10. with a reflexive dative For hwig gedyrst- lǽhtest þú þé ꝥ ðú ꝥ geþanc ásendest ?, Nic. 17, 6
híwan
Entry preview:
Wæs sum híwscypes fæder and hína ealdor erat pater familias, 5, 12; Sch. 612, 18. a king's household Se cyning ne his híwan (híred, v. l. domestici eius), Bd. 3, 14; Sch. 260, 1.
lác
Entry preview:
Sé þe mé brengð lác of earmes monnes áhtum on wóh gereáfodum, ðonne bið ðæt swelce hwá wille blótan ðǽm fæder tó ðance and tó lácum his ágen bearn ego odio habens rapinam in holocausto. ...