Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

ESNE

(n.)
Grammar
ESNE, es; m.

A man of the servile class, a servant, retainer, man, youth mercēnārius, servus, vir, jŭvĕnis

Entry preview:

Ic eom ðín ágen esne, Dryhten O Dŏmĭne, ĕgo sum servus tuus, Ps. Th. 115, 6: Gen. 24, 61, 66: Exon. 112a, 112b; Th. 430, 9, 17, 31; Rä. 44, 5, 9, 17. On ðínes esnes gebéd in orātiōnem servi tut, Ps. Th. 79, 5.

hwǽr

(adv.)
Grammar
hwǽr, [or hwær?], hwar; adv.

Whereanywheresomewherewheresoeverwherever

Entry preview:

Exon. 77 b; Th. 291, 34; Wand. 92: Cd. 213; Th. 267, 11; Sat. 36. in dependent clauses Gif ic cweþe tu scis ubi liber tuus est ðonne biþ ubi relativum.

Linked entries: hwára hwar

DYRNE

(adj.)
Grammar
DYRNE, dierne; def. se dyrna, seó, ðæt dyrne; adj.

close, hidden, secret, obscure occultus, secrētus, latens, obscūrusdark, deceitful, eviltenebrīcōsus, subdŏlus

Entry preview:

Ne dó ðú ne dyrne ðíne ða deóran bebodu non abscondas a me mandāta tua, Ps.

Linked entries: derne dierne

leán

(n.)
Grammar
leán, es; n.

Rewardrecompenseremunerationrequitalretribution

Entry preview:

Ðonne forliést gód man his leánum ðonne hé his gód forlǽt tum suo praemio carebit, cum probus esse desierit, Bt. 37, 2; Fox 189, 26. Ðæt edleán is ofer ealle óðre leán tó lufienne, Fox 190, 1

Linked entries: leahan be-leán

ge-witnes

(n.)
Grammar
ge-witnes, -ness, e; f.

knowledgecognisancewitnesstestimonyused of persons

Entry preview:

Wundorlíc is ðín gewitnes mirabilia testimonia tua, Ps. Th. 118, 129, 24. He wearþ gemyndig his gewitnesse memor erit testamenti sui, 110, 4. Ne yfel gewitnes ne wrégde nor had evil witness accused them, Blickl. Homl. 163, 1.

Linked entry: witness

bóc

(n.)
Grammar
bóc, g. bóce? béc; d. béc; acc. bóc; pl. nom. acc. béc; g. bóca; d. bócum, bócan; f.

a BOOKlibera charterchartafor the books which a priest ought to possessfor his canonical hours

Entry preview:

Adilga me of ðínre béc dele me de libro tuo, Ex. 32, 32, 33. Swá he ða bóc unfeóld so he unfolded the book, Lk. Bos. 4, 17, 20: Deut. 31, 26. Ða béc befón to contain the books; capere libros, Jn. Bos. 21, 25.

swipu

(n.)
Grammar
swipu, e; swipu(-e), an; f.: swipa (?), an; m.
Entry preview:

Kmbl. 243; Sal. 121. figurative, affliction, chastisement Swipu ne geneálǽcþ ðínum getealde flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo, Ps. Lamb. 90, 10. Ne mæg heard sweopu weorðan húse ðínum on neáweste, Ps. Th. 90, 10.

Linked entries: swipa swipe

under-bæc

(adv.)
Grammar
under-bæc, adv.

backwardsbackbehindback

Entry preview:

Underbæc cyrran to turn back, Exon. Th. 405, 2; Rä. 23, 17: Ps. Lamb. 34, 4. (Under bæce, Ps. Spl. 34, 5.) Ðú gehwyrfdest míne fýnd underbæc in convertendo inimicum meum retrorsum, Ps.

Linked entry: BÆC

un-gemet

(n.)
Grammar
un-gemet, es; n.

immensityan immense numberimmoderationexcessto excesswithout measureexcessivelyimmenselyvery

Entry preview:

Wese ðín esne on ðé ungemete blíðe servus tuus laetabitur, Ps. Th. 108, 27: 115, 2: 141, 7: 143, 17: Beo. Th. 5436; B. 2721. Ic bidde ðínre ansýne ungemete georne, mid ealre gehygde heortan mínre deprecatus sum faciem tuam in toto corde meo, Ps.

Linked entries: un-gemete on-gemet

ge-wyrd

(n.)
Grammar
ge-wyrd, fate.
Entry preview:

Gewyrd fatus, ta, tum (ut rerum tibi fata latentia solvant, Aid. 153, 9), An. Ox. 18 b, 32. what is made, an effect. Cf. ge-weorþan ; <b>I. 2</b> Gewyrde effectibus (operum) An. Ox.

gíme-leás

(adj.)
Grammar
gíme-leás, adj.
Entry preview:

Th. 70, 10. of cattle, stray, untended, un-watched Gif þé hecuje óðres giémeleás fioh on hand si occurreris bovi inimici tui aut asino erranti (Ex. 23, 4), Ll. Th. i. 54, 9.

ísen

(adj.)
Grammar
ísen, adj.

Iron

Entry preview:

Drihten sett ísen geoc on eówerne swuran dominus ponet jugum ferreum super cervicem tuam, Deut. 28, 48. Ísene bendas vincula ferrea, Ps. Th. 149, 8. Ádrífan ísene næglas þurh ða handa, Homl. Th. i. 146, 11.

menen

(n.)
Grammar
menen, mennen, minnen, es; n.

A female servantbondwomanhandmaid

Entry preview:

Sunu menenes ðínes filius ancillæ tuæ, Ps. Surt. 115, 16: 122, 2. Minenes, p. 200, 6. Be ceorles mennenes niédhǽmede. Gif mon ceorles mennen tó nédhǽmde geþreáteþ, L.

ge-myndig

(adj.)
Grammar
ge-myndig, -mindig; adj.

Mindful, rememberingmémor

Entry preview:

Hý nǽron gemyndige manigfealdnesse mildheortnesse ðínre non fuērunt mĕmŏres multĭtūdĭnis mĭsĕrĭcordiæ tuæ, Ps. Lamb. 105, 7. Beóþ hyra geóca gemyndge they are mindful of their safety, Exon. 33 b; Th. 107, 18; Gú. 60: 39 a; Th. 129, 7; Gú. 417.

Linked entries: myndig ge-mindig

be-sencan

Grammar
be-sencan, pp. -senct

To plungesubmergedrown

Entry preview:

biterum lígum earme on ende tunc caecis merget flammis sine fine misellos, Dóm. L. 241. Weleras unwíses besenceað (praecipitabunt) hyne, Scint. 96, 3. Hé xiii scipa on sǽbesencte, Ors. 4, 6 ; S. 172, 10. God besencte Pharao, Hml. Th. i. 312, 5.

mǽte

Entry preview:

Hé mót ǽgðer witan ge lǽsse ge mǽre, ge betere ge mǽtre ðæs ðe tó túne belimpð, Angl. ix. 259, 23. Hý getrymedon him word mǽte firmauerunt sibi uerbum malum, Ps. Rdr. 63, 6. Micle ge méttan, C. D. B. iii. 491, 12.

mægen-þrymm

Entry preview:

Add: : glory, majesty Ðonne hé sit ofer setle his mægenþrymmes tunc sedebit super sedem maiestatis suae, Ælfc. Gr. Z. 237, 9 : Mt. 25, 31. On hys mægenþrymme in sede maiestatis suae, 19, 28.

á-drencan

Entry preview:

Sǽflód ádrencte feala túna, Chr. 1014; P. 145, 29. Ðǽre sǽ wæteru hig ádrencton, Deut. 11, 4. Hé lét flód ádrencan eal, Wlfst. 10, 8. subject uncertain Ðǽr wæs ðæs folces mycel ádrenct, Chr. 1066; P. 196, 35. Ádrenced, Exod. 458.

gyrdan

(v.)
Grammar
gyrdan, girdan; p. gyrde; pp. gyrded

To GIRDbind roundcingere

Entry preview:

Gyrd nú ðín sweord ofer ðín þeóh accingere gladium tuum circa femur, Ps. Th. 44, 4: Lk. Skt. 17, 8. Gyrded cempa a belted warrior, Beo. Th. 4162; B. 2078

bégan

(v.)
Grammar
bégan, he bégþ; p. de; pp. ed.

to bowbendturnflectereinflecteredeprimereto bow toto settleinflectereinsistere

Entry preview:

to bow, bend, turn; flectere inflectere, deprimere Ðeáh ðú teó hwelcne bóh of dúne to ðære eorþan, swelce ðú bégan mǽge though thou pull any bough down to the earth, such as thou mayest bend Bt. 25; Fox 88, 23.

Linked entries: a-bégan bígan bégean