un-scyldig
innocent ⬩ guiltless ⬩ innocent of a crime, charge ⬩ guiltless in relation to (wið) a person ⬩ innocent ⬩ not accountable for an ill result ⬩ not responsible
Entry preview:
Hú ne is se yfelwillende and yfelwyrcende ðe ðone unscyldgan wítnoþ ? Bt. 38, 6; Fox 208, 11, 15. Ne syle ðú unscyldigra sáwla deórum ðe ðé andettaþ ne tradas bestiis animas confitentes tibi, Ps. Th. 73, 18.
þeódan
Entry preview:
Ða woruldgesǽlþa hú hié simle tó ðám gódum ne ðeódaþ ne ða yfelan góde ne gedóð ðe hié hié oftost tó geðeódaþ fortuna nec se bonis semper adjungit, et bonos, quibus fuerit adjuncta, non efficit, Bt. 16, 3; Fox 56, 33.
HERE
An army ⬩ a host ⬩ multitude ⬩ a large predatory band
Entry preview:
Ðæs heriges hám eft ne com ǽnig tó láfe of that host came no remnant back home, Cd. 167; Th. 209, 30; Exod. 507: Elen. Kmbl. 410; El. 205. Herges, 285; El. 143.
Linked entries: flot-herge hors-here
un-weorþ
of no value ⬩ of no dignity ⬩ little esteemed ⬩ unworthy ⬩ not of sufficient merit ⬩ worthless ⬩ bad ⬩ contemptible ⬩ despicable ⬩ ignoble ⬩ ignominious ⬩ dishonouring
Entry preview:
of no value Mid deórwyrþum reáfum ne beóþ hý gescrýdde, ac mid unweorþum, R. Ben. 137, 9.
æþel-boren
Entry preview:
Ne sceal hé þone æþelborenan settan beforan þane þeówborenan non preponatur ingenuus ex servitio convertenti, R. Ben. 12, 12. in a general sense, noble Æthelboren nobilis, Wrt. Voc. i. 85, 60. Eðelboren, Kent. Gl. 1147.
Linked entry: boren
þan
Entry preview:
Ðá ne wolde se pápa ðæt geþafigean ne ða burhware ðon má etsi pontifex concedere voluit, non tamen cives Romani potuere permittere, Bd. 2, 1; S. 501, 33.
ofer-steppan
to over-step, to cross, exceed ⬩ transgredi, excedere
Entry preview:
Ne oferstepe ðú ealde geméro ne transgrediaris terminos antiques, 854. Seó sǽ ne mót ðone þeorscwold oferstæppan (-steppan, Met. 11. 69) ðære eorþan, Bt. 21; Fox 74, 26
settan
Entry preview:
Ic wát ðæt gé hit ðǽr ne settaþ. Hwæðer gé eówer net fit on ða sǽ lǽdon, ðonne gé huntian willaþ? Ic wéne ðæt gé hí ðonne setton up on dúnum, Bt. 33, 3; Fox 118, 11-15. Ne hí ne ǽlaþ hyra leóhtfæt and hit under cýfe settaþ, Mt. Kmbl. 5, 15.
Linked entry: on-settan
dæg-tíma
DAY-TIME, day ⬩ diurnum tempus, dies
Entry preview:
DAY-TIME, day; diurnum tempus, dies Þurh dægtíman oððe geond dæg sunne ne forswǽle ðé ne móna per diem sol non uret te, neque luna, Ps. Lamb. 120, 6
heort-scræf
Entry preview:
The heart-cavern, the heart with its dark recesses Ne þǽr ówiht inne ne belífe on heortscræfe heánna gylta nec lateat quidquam culparum cordis in antro, Dóm. L. 39
an-drysne
terrible ⬩ fearful ⬩ dreadful ⬩ terribilis ⬩ horrendus ⬩ causing fear ⬩ venerable ⬩ venerated ⬩ respectable ⬩ verendus ⬩ reverendus
Entry preview:
terrible, fearful, dreadful; terribilis, horrendus Wearþ ðæt andwyrde swíðe andrysne that answer was very fearful, Ors. 5, 3; Bos. 104, 3. as causing fear, venerable, venerated, respectable; verendus, reverendus Ne biþ he náuðer ne weorþ, ne andrysne
Linked entry: on-drysne
weorold-sprǽc
Entry preview:
Worldly speech, conversation on worldly matters Ne forlǽte preóst his godcundnysse, ne ne fó tó woruld-sprǽcum, L. Ælfc. C. 30; Th. ii. 354, 2. Gé lufiaþ woruldsprǽca, 34; Th. ii. 356, 20.
for-helan
To cover over ⬩ hide ⬩ conceal ⬩ celāre ⬩ occultāre ⬩ abscondĕre
Entry preview:
Ðæt míne cræftas and ánweald ne wurden forgitene and forholene that my talents and power should not be forgotten and concealed, Bt. 17; Fox 60, 9
folc-riht
Entry preview:
Ðæt hyra nán ne wandode ne for mínan lufan ne for mínum ege ðæt hý ðæt folcriht árehton that none of them either for love or fear of me hesitated to declare the law, 114, l. Add
hreóh
Entry preview:
Nis þǽr unrótnes, ne hryre, ne caru, ne hreóh tintrega non tristitiae, curae, tormenta, ruinae, Dóm. L. 261. Nis ðǽr hryre, ne caru, ne hreóge tintregu, Wlfst. 139, 30
sige-beorn
Entry preview:
A victorious warrior Ne gefrægn ic æt wera hilde sixtig sigebeorna sél gebǽran . . . Hig fuhton fíf dagas, swá hyra nán ne feól, Fins. Th. 76 ; Fin. 38
ge-sceádness
Entry preview:
Wé þæs náne bysne nabbað, ne on bóca gesceádnyssum (in auctoritate scripturarum), ne on háligra fædera hǽsum, Nap. 32, l
Linked entry: -sceádness
ge-mengan
Entry preview:
Ne dranc hé wínes drenc, ne nánes gemencgedes wǽtan, Hml. Th. i. 352, 6.
sárig
feeling grief, sorry, sorrowful, sad ⬩ expressing grief, mournful, sad, bitter
Entry preview:
Ðá sceolde se hearpere weorþan swá sárig ðæt hé ne mihte on gemong óðrum monnum beón the harper (Orpheus) is said to have become so afflicted with grief, that he could not live among other men, Bt. 35, 6; Fox 168, 6.
ge-þeóde
Language ⬩ speech ⬩ idiom ⬩ translation ⬩ lingua
Entry preview:
Ðǽr ðǽr hine nán man ne can ne he nǽnne mon ne furðum ðæt geþeóde ne can where no man knows him nor he any man, nor does he know even the language, Bt. 27, 3; Fox 98, 23. Ðæt ys gereht on úre geþeóde quod est interpretatum, Mt. Kmbl. 1, 23: Mk.
Linked entry: ge-þióde