niht
night ⬩ night ⬩ darkness ⬩ night
Entry preview:
Þreó niht and dagas, Cd. Th. 20, 12; Gen. 307. Dagum and nihtum, Met. 20, 213. night, darkness (as opposed to light) Seó swearte niht ðære écan geniþerunge, Homl. Th. i. 530, 23. Dryhten ðe ús of duste geworhte, nergend of nihtes sunde, Salm.
un-gesǽlig
Unhappy ⬩ unfortunate ⬩ unhappy ⬩ suffering ⬩ misfortune ⬩ calamity ⬩ suffering want of moral good ⬩ causing unhappiness ⬩ unfortunate ⬩ calamitous ⬩ unprofitable ⬩ evil
Entry preview:
Þreó árleása scylda wé gehýrdon-ungesǽlige mǽrsunge his ( Herod's ) gebyrdtíde ... Wé ne móton úre gebyrdtíde tó nánum freólsdæge mid ídelum mǽrsungum áwendan, Homl. Th. i. 480, 34
wyrhta
a wright ⬩ workman ⬩ artificer ⬩ labourer ⬩ one who works at some trade ⬩ a maker ⬩ producer ⬩ author ⬩ creator ⬩ fabricator ⬩ the Creator ⬩ Maker ⬩ a doer ⬩ worker
Entry preview:
Æt ælcan híwisce ... þreó pund gauolbæres, Chart. Th. 145, 1.) six pund wǽga, L. In. 59; Th. i. 140, 5.
Linked entry: werta
grim
Entry preview:
Þoliað wé þreá, þæt syndon þýstro and hǽto grimme, grundleáse. Gen. 390. Þé sind wítu þæs grim weotud, An. 1367. Storm holm gebringeð in grimmum sǽlum, Gn. Ex. 52.
helpan
to succour ⬩ to be serviceable ⬩ to profit ⬩ avail
Entry preview:
Bibeád ic eów ꝥ gé of þám ǽhtum þe ic eów geaf earmra hulpen, Cri. 1603. used absolutely: Gif limlǽweo lama þe forworht wǽre weorðe forlǽten, and hé æfter þám þreó niht áibbe, siþþan man mót hylpan, sé þe wyllen beorgan sáre and sáule, Ll.
lǽfan
Entry preview:
Hé lǽfde æfter him þreó sunan, Chr. 1086; P. 221, 11. Nam se óðer hí and wearð deád, ne sé sǽd ne lǽfde . . . And ealle seofon hí hæfdon and sǽd ne lǽfdon, Mk. 12, 21, 22.
sáwel-sceatt
An ecclesiastical due
Entry preview:
The sáwelsceat is sometimes determined in amount by the will of the deceased :-- Ic gean intó Élig . . . ðér mínes hláfordes líchoma rest, ðara þreó landa ðe wit geheótan Gode . . . and ðes beáhges gemacan, ðe man sæalde mínum hláforde, tó sáwlescæatte
Linked entry: sáwel-gescot
síþ
Entry preview:
On þrý síþas drince let him drink it at three times, Lchdm. i. 352, 13. Ǽne síþa (síþe, MS. C.) once, Bd. 4, 5 ; S. 572, 44. Hig férdon seofon síþon embe þa buruh, Jos. 6, 15 : Gen. 33, 3 : Lk.
heorte
breast ⬩ bosom ⬩ will ⬩ intellect ⬩ mind ⬩ soul ⬩ intent ⬩ will ⬩ desire ⬩ inclination ⬩ disposition ⬩ temperament ⬩ character
Entry preview:
Drihten eów ne sealde undergitende heortan, Deut. 29, 4. the central part of anything Byð mannes sunu on eorðan heortan þrý dagas and þreó niht, Mt. 12, 40. in phrases with prepositions. æt heortan in (one's) inmost thoughts Heó wuldorcyning herede
dæg
Entry preview:
Þrý dagas wǽron ǽr þám dæge bútan sunnan and mónan, Lch. iii. 238, 19. ii. mónðas and .xxi. daga, Chr. 643; P. 27, 34. Mǽstra daga ǽlce, 894; P. 84, 29. Seofon dagena fæsten, Hml. Th. i. 434, 21. <b>I a.
ge-secgan
Entry preview:
Scortlíce ic hæbbe nú gesǽd ymb þá þrié dǽlas þises middangeardes breviter tripartiti orbis divisiones dedi, Ors. l, l ; S. 10, 3. Hwæðer ðé nú sí genóh sweotole geséd be þám wísdóme, Solil. H. 66, 2
ge-dál
Entry preview:
And ic gean mínum þrým bróðrum tó gedále þæs landes æt Trosting-túne, búton þám ðe ic gean Ælfwolde ðæs ðe Æðelríc hæfde, Cht. Th. 597, 14-598, 4: Gen. 1400.
LANG
LONG ⬩ tall
Entry preview:
Wæs se líchoma sponne lengra ðære þrýh corpus mensura palmi longius erat sarcofago, 4, 11; S. 580, 5. sarcofago, 4, 11; S. 580, 5. Ne bip hé lengra ðonne syfan elna lang, Ors. 1, 1; Swt. 18, 4.
þweorh
crooked ⬩ cross ⬩ adverse ⬩ opposed ⬩ cross ⬩ angry ⬩ bitter ⬩ perverse ⬩ wrong ⬩ evil ⬩ depraved ⬩ froward ⬩ wrongly ⬩ evilly
Entry preview:
Similar entries v. þróh. Grammar þweorh, On þweorh perverse, wrong, evil, depraved, froward Heorte ðuerh (þweor, Spl.: þweorr, Lamb.) cor pravum, Ps. Surt. 100, 4. Cyn ðuerh (þweor, Spl. Lamb.) genus pravum, 77, 8.
ge-faran
Entry preview:
Bútan his man raþor tilige, hé biþ ymb þreó niht gefaren, Lch. ii. 46, 19. Hió wæs gefaren exanimis inventa est, Ors. 5, 13; S. 246, 35.
healf
Side ⬩ part ⬩ side ⬩ hand ⬩ beside ⬩ dispute ⬩ behalf ⬩ account ⬩ side ⬩ quarter ⬩ direction
Entry preview:
Þeódbealu on þreó healfa. Án is þára þæt hý him yrmða tó fela andweard seóð . . . Cri. 1268. Weras þeahtedon on healfa gehwǽr, sume hyder sume þyder they considered the matter on all sides, El. 548
talu
a tale, talk, story, account ⬩ talk, discussion, dispute ⬩ a charge, claim ⬩ an excuse, a defence ⬩ as a law term, a case (as regards either plaintiff or defendant), an action, ⬩ a tale, list, series
Entry preview:
Ðá hé ða talu ná ne cúðe, ðá sceáwode man þreó þegnas ðǽr ðǽr heó wæs ... Ðá ácsodon heó, hwylce talu heó hæfde ymbe ða land ... Ðá sǽde heó, ðæt heó nán land hæfde, ðe him áht tó gebyrede, 337, 2-24.
ge-sweotulian
Entry preview:
On þysum dæge Críst wæs geswutelod þám þrým cyningum . . . hé wearð on þysum dæge middangearde geswutelod, Hml.
magan
Entry preview:
</b> ii. add :-- On ǽghwelc þára fata mihte twégen mittan oþþe þreó (cf. hyrdriae capientes singuli metretas binas vel ternas, Ju. 2, 6), Shrn. 48, 29
sittan
Entry preview:
</b> of an animal at rest :-- Geseah hé þǽr ánne pytt and þreó heorda sceúpa sittende (accubantes) wið þone pytt, Gen. 29, 2. <b>II a.</b> add :-- Siþþan sǽton þá Gotan þǽr on lande, Ors. 6, 38; S. 298, 3.