ge-swencan
To disturb ⬩ agitate ⬩ trouble ⬩ vex ⬩ fatigue ⬩ outweary ⬩ afflict ⬩ harass ⬩ oppress ⬩ pulsāre ⬩ agĭtāre ⬩ trībŭlāre ⬩ vexāre ⬩ fătīgāre ⬩ afflīgĕre ⬩ affĭcĕre ⬩ opprĭmĕre
Entry preview:
Sarai híg ðá geswencte and heó sóna fleáh út to ðam wéstene afflīgiente igĭtur eam Sarai fŭgam iniit, Gen. 16, 6. Hí synne geswencton they outwearied sin, Exon. 55 b; Th. 197, 12; Az. 189: Chr. 1116; Erl. 245, 35.
Linked entries: swencan ge-swæncan
ge-tǽcan
To teach ⬩ instruct ⬩ show ⬩ declare ⬩ assign ⬩ dŏcēre ⬩ instruĕre ⬩ ostendere ⬩ assignāre ⬩ offerre
Entry preview:
Ðæt hie us fersc wæter and swéte getǽhton ut dulcem aquam demonstrarent, Nar. 10, 20: Guthl. 3; Gdwn. 20, 24. Him Dryhten hlyt getǽhte God assigned to them a lot, Andr. Kmbl. 12; An. 6: Beo. Th. 4031; B. 2013: Cd. 136; Th. 171, 32; Gen. 2837.
Linked entry: ge-técan
a-sécan
to search or seek out ⬩ to seek for ⬩ to require ⬩ demand ⬩ eligere ⬩ requirere ⬩ petere aliquid ab aliquo ⬩ to seek ⬩ go to ⬩ explore ⬩ adire ⬩ explorare
Entry preview:
Th. 118, 95. to seek, go to, explore; adire, explorare Ðæt fýr georne aséceþ innan and útan eorþan sceátas the fire shall eagerly seek the tracts of earth within and without, Exon. 22 b ; Th. 62, 20; Cri. 1004
Linked entry: a-sóht
eorþ-weall
a rampart
Entry preview:
Mid díce and mid eorðwealle útan ymbsealde circumvallante aggere, 4, 28; Sch. 520, 1.
fana
a flag ⬩ fane
Entry preview:
Add: a flag Pater Noster hafað gyldene fonan, and seó fone is mid .xii. godwebbum útan ymbhangen, Sal. K. 152, 17. Fanan uexillo, An. Ox, 4804. Fanan labara, 1762. [v. N. E. D. fane a banner.]
Linked entry: fan-byrd
innor
Entry preview:
Add: with reference to a place or thing Innor bið se hierde, se hielt ðá leoma útan interior est custodia, quae servat exterius membra, Past. 359, 4. Férde hé forð ... in þá inran land ...; þá gít hé wilnode ꝥ hé innor férde, Hml. S. 30, 310.
tó-sceádan
Entry preview:
Z. 258, 18. add: to utter(?), cf. tó-dǽlan; Hig tyrigdon gást his and hé tósceádde on welerum his exacerbauerunt spiritum eius et distinxit in labiis suis, Ps. L. 105, 33. Míne behát þá þe tóscáddon ( distinxerunt ) míne weleras, 65, 14.
a-lýsan
To let loose ⬩ free ⬩ deliver ⬩ liberate ⬩ to pay for loosing ⬩ to pay ⬩ redeem ⬩ ransom ⬩ liberare ⬩ redimere
Entry preview:
Ðæt hí wǽron alýsede ut liberentur, 59, 4
leóf
Entry preview:
used as a form of address to one or to many, cf. modern 'dear sir' Wé biddap ðé leóf ðæt ðú hlyste úre sprǽce oramus, domine, ut audias nos, Gen. 43, 20: 3, 10 : Ælfc. Gen. Thw. 1, 5, 14.
nágan
not to have ⬩ not to be allowed ⬩ ought not
Entry preview:
Náge hé hié út on elþeódig folc tó bebycgganne it shall not be allowable for him to sell her abroad into a foreign people, L. Alf. 12; Th. i. 46, 13. On ða gerád ðæt hine náge nán man of tó áceápienne, Chart. Th. 151, 13.
niþer
Down ⬩ beneath ⬩ below
Entry preview:
Ðæt hí hine nyþer bescufon ut praecipitarint eum, Lk. Skt. 4, 29. Se ðe nyþer com of heofonum qui descendit de caelo, Jn. Skt. 3, 13. Ðú niþer færst ( descendes ) óþ helle, Mt. Kmbl. 11, 23. Niþer feallaþ procident, Ps. Lamb. 71, 9 : 94, 6.
Linked entry: nieþer
ge-nerian
To save, deliver, take away, set free, preserve, defend ⬩ servare, redimere, liberare, eripere, salvum facere, defendere
Entry preview:
Ðæt ðú generige oððe alýse me ut eruas me, Ps. Lamb. 39, 14: Ps. Th. 88, 41. Generigende eripiens, Ps. Spl. 34, 11. Genered liberatus, Bd. 4, 31; S. 610, 24. Genered saved, Beo. Th. 1658; B. 827.
Linked entry: nerian
stíþness
Entry preview:
Ne hý mid weorces stíðnesse ofsette sýn ut . . . ne violentia laboris opprimantur, 75, 9. Ðæt wé mid sumere stíðnysse tó ðam gástlícum gefeohte ús gegearcian, Homl. Th. ii. 86, 12, 26 : 374, 15.
þanc-full
Entry preview:
Wé hálsiaþ, God, ðæt þeów ðín cync úre ... tó ðé ... þancfull mæge becuman quaesumus, Deus, ut famulus tuus rex nosier ... ad te ... gratiosus ualeat pervenire, Anglia xiii. 381, 228.
west
Entry preview:
Wes[t]mest án íglond ligð út on gársecg, Met. 16, 11
eall-swá
Entry preview:
Rdr. 61, 140. adverbial conjunction. as Ealswá ut, An. Ox. 316. Hí dydon eallswá hí bewuna wǽron, Chr. 1001; P. 133, 20. Tó dónne be him eallswá Judas dyde be úre Drihtene, 1087; P. 222, 34. Stande hé eallswá (eal-, v. l. ) wé ǽr cwǽdon, R.
full-fremman
Entry preview:
Add: to bring to an end, complete, finish Tó þon ꝥ hé sceolde gegearwian and fulfremman þone wáh mid þám óþrum bróþrum ut ipse parietem cum fratribus perficeret, Gr. D. 126, 2. Þá fulfremedan (full-, v. l.) weorc perfecta opera, R.
ge-lǽtan
Entry preview:
Icel. láta til lands, at landi to stand towards land], to stand, shape a course :-- Gelíce þám þe on léfan scipe neáh lande gelǽtaþ (like those that in a crazy vessel shape a course near land, have nearly made the land ), and hit þonne se storm út ádrífeð
ge-manigfildan
Entry preview:
Ꝥ gemænigfyldan ut cumularent. An. Ox. 8, 226. Gemænifyldon, 7, 296. (a α) fig. :-- Gemenigfylde God Jafeth dilatet Deus Japheth, Gen. 9, 27. Hé gemétte fela gemænigfylde (-men-, -fealde, v.ll.) on geleáfan and on Godes gife ðeónde, Hml.
Linked entries: ge-mænigfildan ge-menigfealdan