Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

bítel

(n.)
Grammar
bítel, es; m.

A beetle ⬩ hammer

Entry preview:

A beetle, hammer Nán monn ne gehiérde æxe hlem ne biétles suég absque mallei sonitu, Past. 253, 17. Hé sceal habban æcse, . . . býtel, Angl. ix. 263, 7. Þá blacan bétlas nigro colore (the noun is unglossed), Wrt. Voc. ii. 61. 58

ceald

(n.)
Grammar
ceald, es; n.
Entry preview:

What is cold Þám synfullum þinceð, þæt nán wiht ne sý þæs hátes ne þæs cealdes ..., þæt hig mihte fram úses Drihtnes lufan ásceádan, Wlfst. 184, 19. Dó on sumes cynnes cald (MS. B. adds seáw), Lch. i. 80, 19

fnæst

Grammar
fnæst, l. fnǽst,

breath ⬩ blast

Entry preview:

Deóres fuǽstum bestiae flatibus, 2472. blast of frost, fire Ne forstes fnǽst, ne fýres blǽst, Ph. 15

mægden-lic

Entry preview:

Onféng heó þis bebod ꝥ ; heó náht ofer ꝥ ne dyde leóhtlices ne mægdenlicere wísan oððe merwelicre mandatum accepit, ut nihil ultra leve et puellare ageret Gr. D. 287, 20. Gesáwon hí cuman mycel mǽdenlic werod, Hml. S. 7, 251. Add

stód-hors

Entry preview:

For þon þám bisceope hiora hálignesse ne wæs álýfed ꝥ hé móste wǽpen wegan, ne ælcor bútan on myran rídan, Bd. 2, 13; Sch. 168, 11. Add

ofer-síman

(v.)

to overload, oppress

Entry preview:

Warniaþ ðæt eówere heortan ne sýn ofersýmede mid oferfylle, R. Ben. 64, 1: 138, 11. Ðæt ða unstrangan ofersýmede heora þeówdóm ne forfleón, 121, 23

towettan

(v.)
Grammar
towettan, p. te

To associate with

Entry preview:

To associate with Riht is ðæt mynecena ne towettan woruldmannum ne ǽnige sundorcýððe tó heorn habban ealles to swíðe (the other reading is nǽfre wið worldmen ǽnige gemánan worldlícre cýððe habban tó swíðe), L. I. P. 15; Th. ii. 322, 33

frásian

(v.)

to question ⬩ interrogate

Entry preview:

Add: to question, interrogate Ne gebelg þú þé wið mé, þeáh ic þé frásige and ðín fandige, Solil. H. 35, 7. Ne gidarste ǽnig monn frásiga ( interrogare ) hine, Jn. L. 21, 12. Ðǽm frásendum Judéum interrogantibus Judaeis, p. 3, 4

eall

Entry preview:

Ne bæd hé nó ðæt hé hine elle (mid ealle, v. l. ) fortýnde, Past. 275, 22. (2 a) mid eallum, mid ealle. quite, altogether Ðá ðá ic myd eallum untrum wæs, Nic. 13, 15.

un-eáðelíc

(adj.)
Grammar
un-eáðelíc, adj.

difficult to do ⬩ impossible ⬩ difficult to bear ⬩ grievous ⬩ troublesome

Entry preview:

Líg fýres on ceafa yrnende æthabban ys uneáþelíc flammam ignis in paleas currentem retinere est impossibile, Scint. 57, 7. difficult to bear, grievous, troublesome Ne heó ( a sin ) nǽfre ne þince eów tó ðan hefig ne tó ðan uneáðelíc ne tó ðam fracodlíc

be-lǽfan

(v.)
Entry preview:

Substitute: trans, to leave, be survived by Hé bearn ne belǽfð, Hml. Th. ii. 146, 20. to leave unconsumed, un-done, to spare Hé ne belǽfde náne láte cuce non dimiserunt ullas reliquias, Jos. 10, 28. Nán hǽðengyld se hagol ne belǽfde, Hml.

namian

(v.)
Grammar
namian, <b>. I.</b>
Entry preview:

, Angl. vii. 8, 76, to name (with the name as complement) Mercuries sunu þe hí Óðon namiað, Wlfst. 107, 11. with cognate object Ne þú þínes Drihtnes naman ne namie on ídel, Wlfst. 66, 15. Hé ne gecneów þára namena nán ðing þe hé þǽr namode, Hml.

heden

(n.)
Grammar
heden, es; m.

A hood, chasuble ⬩ dress ⬩ a jacket of fur or skin

Entry preview:

Sacerd ðonne hé mæssan singe ne hæbbe hé on heden ne cæppan sacerdos cum missam cantat ne portet cucullum nec cappam, L. Ecg. C. 9; Th. ii. 140, 9.

Linked entries: hæðen hed-cláþ

ge-fadung

Entry preview:

Se hláford sceal beón líðe þám goodum and egefull þám dysegum ... elles ne bið his gefadung ne fæst ne langsum, O. E. Hml. i. 301, 15.

ge-lettan

Entry preview:

Se cyng geáxode ꝥ his feónd gelætte wǽron, and ne mihten ná geforðian heora fare, Chr. 1085; P. 216, 7. <b>I a.</b> to hinder a person from a journey (gen.) :-- Ne gelette ús þæs síðes se feónd, Wlfst. 252, 16. <b>I b.

slápan

(v.)
Grammar
slápan, p. slép, sleáp; pp. slápen

To sleep ⬩ to sleep ⬩ be inactive ⬩ be motionless ⬩ to sleep ⬩ be paralyzed ⬩ to sleep ⬩ lie with a person

Entry preview:

Ðonne wé slápaþ fæste, ðonne we nóhwæðer ne hit witan nyllaþ, ne hit bétan nyllaþ . . . ne slǽpþ hé nó fæsðe, ac hnappaþ . . . . 28; Swt. 195, 5-8. Ðæt ic (the creation) ne slépe siddan ǽfre, Exon.

Linked entry: slápian

mǽran

(v.)
Grammar
mǽran, máran; p. de

To make known ⬩ celebrate ⬩ declare ⬩ proclaim

Entry preview:

Ne hit ǽnig mon ðære ferde ðon má út máran móste, ðý læs hié for ðon ormóde wǽron, Nar. 32, 22

Linked entry: máran

ge-beorgan

(v.)
Grammar
ge-beorgan, to -beorganne; p. ic, he -bearg, -bearh, ðú -burge, pl. -burgon; pp. -borgen [ge-, beorgan to save]

To save ⬩ protect ⬩ defend ⬩ secure ⬩ spare ⬩ preserve ⬩ servāre ⬩ salvāre ⬩ tuēri ⬩ defendĕre ⬩ arcēre ⬩ parcĕre

Entry preview:

Ne biþ us geborgen we shall not be secure, Homl. Th. 1. 56, 18

Linked entries: ge-bearg ge-borgen

un-gewiss

(adj.)
Grammar
un-gewiss, adj.

Uncertain ⬩ not having knowledge ⬩ ignorant ⬩ not known ⬩ of which there is not certain knowledge ⬩ not conveying certain knowledge ⬩ ignominious

Entry preview:

Voc. ii. 48, 17. of persons, not having knowledge, ignorant Gif hé hit nát, hwelce gesǽlþa hæfþ hé æt ðam welan, gif hé biþ swá dysig and swá ungewiss ðæt hé ðæt witan ne mæg si nescit, quaenam beata sors esse potest ignorantiae caecitate?

hete

Entry preview:

Hit ná næs búton hete and gewinnum, Ors. 3, II; S. 143, 17. Ic mé wið heora hete hýde, Ps. Th. 54, 12. Ne teó ic N. for hete ne for hóle, Ll. Th. i. 180, 10. Hé nam tó Malche fulne graman, and him mid eallum hete cídde, Hml. S. 23, 695.