Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

hætsan

(v.)

to drive, urge, impel

Entry preview:

Hwílum mec mín freá hætst on enge sometimes my lord drives me into a narrow place, Exon. 101 b; Th. 383, 3; Rä. 4, 5

BÆC

(n.)
Grammar
BÆC, g. bæces; pl. nom. acc. bacu, bæc; g. baca; d. bacum; n. A

BACKdorsumtergum

Entry preview:

Fýnd míne ðú sealdest me on bæc vel hricc inimicos meos dedisti mihi dorsum, Ps. Spl. 17, 42; myn enemys thou ȝeue to me bac, Wyc. 17, 41. Ðá wendon hí me heora bæc to then turned they their backs to me, Bt. 2; Fox 4, 13.

tímlíce

(adv.)
Grammar
tímlíce, adv.

In good time,soon

Entry preview:

In good time, soon Ðú bǽde foroft Engliscra gewritena and ic ðé ne getíðode ealles swá tímlíce ǽr ðam ðe ðú mid geweorcum ðæs gewilnodest æt you very often asked me for English writings, but I did not grant your request so very soon, not before

be-heáwan

(v.)
Grammar
be-heáwan, bi-heáwan; p. -heów; pp. -heáwen

To beatbruisehewcut offto separate fromdeprive oftundereheówcædendo privareamputare

Entry preview:

To beat, bruise, hew or cut off, to separate from, deprive of; tundere, heów; cædendo privare, amputare Beheáwene mid swingellan tunsi per flagella Past. 36, 5; Hat. MS. 47 b, 15. Heáfde beheáwan to behead Bt. Met. Fox 1, 85; Met. 1. 43.

Linked entries: be-heówe bi-heáwan

CWIC

(adj.)
Grammar
CWIC, cwyc, cwuc, cuc; def. se cwica, seó, ðæt cwice; adj.

Alive, QUICK vivus, vivax

Entry preview:

Æt cwicum [cwicon MS.] menn for a living man, L. Eth. iii. 1, 2; Th. i. 292, 10, 13. Be cwicum ceorle the husband being alive, L. Ethb. 85; Th. i. 24, 9. On cucum [MS. cucan] ceápe in live stock, Cod. Dipl. 1201 ; A. D. 956 ; Kmbl. v. 378, 20.

pínian

(v.)
Entry preview:

Ic biddo ðec ꝥte ðú mec ne pínia obsecro te ne me torqueas, Lk. L. 8, 28. Ðú cuóme hider ǽr tíd tó pínenne (torquere) úsih, Mt. L. 8, 29. Add

ge-habban

(v.)
Grammar
ge-habban, ðú -hæfst, -hafast, pl. -habbaþ; p. -hæfde; pp. -hæfed, -hæfd

To holdbe [ill]haberetenere

Entry preview:

Mín cneów is yfele gehæfd my knee is diseased, 134, 33 : 150, 7

Linked entry: ge-hafa

MAGAN

(v.)
Grammar
MAGAN, (the infin. does not occur in W. S. but mæge glosses posse,
  • Mk. Skt. p. 3, 1
  • ;
and <b>magende</b>
(cf. Icel. megandi) = quiens,
  • Ælfc. Gr. 41
  • ;
  • Som. 44, 21.

to be strongefficaciousto availprevailbe sufficientto be strongbe in good healthto be ablemaymay

Entry preview:

Gl. 189: to be strong, efficacious, to avail, prevail, be sufficient Gif ðú meht si vales, Kent. Gl. 52. Wel mæg ðæm dæg wérignise his sufficit diei malitia sua, Mt. Kmbl. Lind. 6, 34: Mk. Skt. Lind. Rush. 14, 41.

Linked entry: mæg

ge-cearfan

(v.)
Grammar
ge-cearfan, -ceorfan; p. earf

To killcut off or upinterficeredecollare

Entry preview:

To kill, cut off or up; interficere, decollare Gie soecas mec gecearfa quaeritis me interficere, Jn. Skt. Lind. 8, 37; 40. Ðone ic gecearf quem ego decollavi, Mk. Skt. Lind. 6, 16

costnian

(v.)
Grammar
costnian, part. costnigende; p. ode; pp. od; v. trans. gen. acc.

To tempt tentare

Entry preview:

To tempt; tentare Hyne costnigende tentantes eum Mt. Bos. 19, 3. Ic hys costnode I tempted him Nicod. 26; Thw. 14, 15. Costnodon me tentaverunt me Num. 14, 22; Ps. Lamb. 94, 9. Afanda me Drihten, and costna me proba me Domine, et tenta me Ps.

Linked entry: a-costnod

heals-wiða

(n.)
Grammar
heals-wiða, an; m.

A necklace

Entry preview:

A necklace Me healswiðan hláford sealde my lord has given me a chain for my neck, Exon. 102 b; Th. 387, 12; Rä. 5, 4

be-sencan

(v.)
Grammar
be-sencan, bi-sencan; p. -sencte; pp. -senced

To sink, immergemergere, demergere

Entry preview:

Hreóhnys besencte me tempestas demersit me, Ps. Spl. 68, 3: Ps. Th. 68, 2: Menol. Fox 421; Men. 212. Ðe-læs me besencen ne me demergant, Ps. Th. 68, 14. Sí besenced on sǽs grúnd demergatur in profundum maris, Mt. Bos. 18, 6: Lk. Bos. 10, 15.

Linked entries: be-seah bi-sencan

ge-hrínan

(v.)
Grammar
ge-hrínan, -rínan; he -hríneþ, -hrínþ; p. -hrán, pl. -hrinon; pp. -hrinen

To touchtake hold ofseizeaffecttangĕrecontingĕrerăpĕreaffectāre

Entry preview:

Met. Fox 29, 20; Met. 29, 10. Hí gehrínþ hér sumu wracu some punishment affects them here, Past. 55; Swt. 429, 19; Hat. MS. Me sár gehrán pain hath touched me, Exon. 47 b; Th 163, 28; Gú. 1000.

swyld

(n.)
Grammar
swyld, (?), e; f.
Entry preview:

A pang Sár(þar, MS.) ymbsealde swylde(Grein suggests swylce) deáðes trouble encompassed me, the pangs of death; circumdederunt me dolores mortis, Ps. Th. 114, 3

a-weorpan

(v.)
Grammar
a-weorpan, -wurpan, -wyrpan ; ðú -wyrpst, he -wyrpþ ; p. ic, he -wearp, ðú -wurpe, pl. -wurpon; impert. -weorp, -wurp, -wyrp ðú; pp. -worpen; v. a. [a from, weorpan to throw]

To throw or cast from or downto cast away or offcast outto degraderejectdivorceabjiceredejicereprojicereejicerepropellererepellerereprobarerepudiare

Entry preview:

Is wærgðu [wærgða MS.] aworpen the curse is cast off, Exon. 9 a ; Th. 7, 8 ; Cri. 98 : Bt. Met. Fox 23, 12; Met. 23, 6 : Bd. 3, 24; S. 557, 44 : Mt. Bos. 12, 28.

æt-sæcst

Grammar
æt-sæcst, fut. of æt-sacan

shalt deny

Entry preview:

shalt deny; Þríwa ðú me ætsæcst ter me negabis, Mk. Bos. 14, 72 : KK. Bos. 22, 34, 61

fremdian

(v.)
Entry preview:

S. 23 b, 670. to make an alien of a person, excommunicate Fremðiga anathematizare, Mk. R. 14, 71. Fremdian (frendian, MS. The word is a gloss on Mk. 14, 71), Wrt. Voc. ii. 74, 31

ge-miltsian

(v.)
Grammar
ge-miltsian, -mildsian, -milsian; p. ode; pp. od.

to shew mercy, have compassion, to pity, pardonmĭsĕrēri, propĭtiārito make mild, make kind, softenpropĭtium reddĕre, mītĭgāre

Entry preview:

Gemiltsode se Hǽlend him mĭsertus eōrum Jēsus, Mt. Bos. 20, 34. Gemiltsa me God, gemiltsa mín mĭsĕrēre mei Deus, mĭsĕrēre mei, Ps. Spl. 56, 1: 50, 1: Ps. Th. 118, 132. Ðæt ðú gemiltsige me that thou pardon me, Hy. 3, 49; Hy. Grn. ii. 282, 49.

Linked entries: miltsian ge-mildsian

ge-þreátian

(v.)
Grammar
ge-þreátian, p. ode, ade; pp. od, ad [þreátian to urge, press]

To urgeoppressthreatenrebukecompelrestrainafflicttormenturgērecōgĕreafflīgĕretrībŭlēre

Entry preview:

Hie hine hæfdon geþreátodne mid fýrenum racentum ðæt he ne móste gecweðan 'Miltsa me God' they had restrained him with fiery chains from saying 'Have mercy on me, O God!' Blickl. Homl. 43, 30: 221, 15. Geþreátad coactus, Mt. Kmbl. p. 8, 1.

a-myrran

(v.)
Grammar
a-myrran, -merran; p. de; pp. ed [a, myrran impedire]

to hinderimpedeobstructcheckdisturbimpedireturbareobstruereto dissipatespenddistractdefilemarcorruptspoildestroydissipareperdereconsummarecorrumperedevoraredistrahere

Entry preview:

Ne amyrþ he hys méde non perdet mercedem suam, Mt. Bos. 10, 42. Ðeós gitsung hafaþ gumena gehwelces mód amerred this covetousness has corrupted the mind of every man, Bt. Met. Fox 8, 87; Met. 8, 44: 22, 8; Met. 22, 4.

Linked entries: a-merran on-mirran